Videot kryesore
“Të kesh qenë me ‘Reuters’, je kudo”, - thotë Çika, i cili punoi prej 26-vitesh pranë agjencisë më të madhe të botës. Sot ai madje ka arkiva personale me vlera kolosale, ndonëse në përgjithësi Çika thotë se, “për të gjitha periudhat kohore shqiptare, nuk ka arkiva”, duke përmendur “dashje pa dashje”, edhe Arkivin Qendror të Shtetit, apo aty ku edhe ai punoi për vite të tëra, atë të ATSH-së, ku “ishte një arkiv që ruhej, e nuk është më.
Inspektoriati Shtetëror Shëndetësor, institucioni kryesor që është ngarkuar me detyrën e mbikëqyrjes për zbatimin e masave kundër përhapjes së infeksionit të Covid-19, nuk i ka kapacitetet as njerëzore dhe as materiale që ta kryejë këtë detyrë në të gjithë vendin.
Gazeta “Si” mëson se drejtuesit e ISHSH-së janë ankuar vazhdimisht në Ministrinë e Shëndetësisë për mungesë të stafit për të realizuar misionin e garantimit të protokolleve të sigurisë, të diktuara nga aktet normative dhe vendimet e tjera të Qeverisë dhe Kuvendit.
“Inspektoriati nuk ka burime njerëzore e logjistike të mjaftueshme për të kryer këtë detyrë. Janë me mijëra biznese e aktivitete që duhet të kontrollohen periodikisht dhe me stafin që kemi nuk mbulojmë dot as Tiranën, jo më të gjithë Shqipërinë”, thonë për gazetën “Si” burime brenda këtij Inspektoriati.
ISHSH e nisi punën këtë vit me 202 punonjës, por aktualisht funksionon me rreth 120 të tillë për shkak të largimeve, statusit të pasigurtë dhe transferimit tek Autoriteti Kombëtar i Ushqimit. Ky numër punonjësish duhet të kontrollojë periodikisht rreth 160 mijë biznese të vogla e të mëdha (sipas të dhënave zyrtare të sipërmarrjes për 2019, të publikuara nga INSTAT), për t’u siguruar që zbatojnë protokollet për parandalimin e përhapjes së koronavirusit. Kjo do të thotë se mesatarisht, një inspektor i ISHSH-së duhet të kontrollojë më shumë se 13 mijë aktivitete.
Por sa është kapaciteti real? Në postimet në rrjetet sociale, ISHSH njofton se brenda një dite ka kontrolluar pak më shumë se 1 mijë aktivitete. Kjo do të thotë se për të kontrolluar të gjitha bizneset nëse respektojnë apo jo masat anti-COVID, këtij Inspektorati me këto ritme i duhen të paktën 150 ditë, ose pesë muaj kohë. ISHSH thotë gjithashtu se gjatë të gjithë kësaj periudhe ka kryer rreth 67 mijë inspektime, duke vendosur 205 masa administrative, që nga gjobat e deri tek heqja e lejes së ushtrimit të aktivitetit.
Problematika përshkallëzohet nga mungesa e mjeteve logjistike, duke filluar që nga mjetet e qarkullimit dhe për më tepër mungesa e inspektorëve të specializuar për inspektimin e kushteve higjieno-sanitare.
“E kemi ngritur këtë si problematikë. Edhe në muajin mars drejtoresha (Vjollca Braho) e ngriti këtë shqetësim në Parlament gjatë diskutimeve për ndryshimin e ligjit “Për inspektimin sanitar”, thonë burimet për gazetën “Si”.
Drejtorja e Inspektoriatit Shtetëror Shëndetësor, Vjollca Braho paralajmëroi efektet anësore negative që do të kishte për inspektoriatin që ajo drejton ndarja e kompetencave për kontrollin e ushqimeve mes ISHSH-së dhe Autoritetit Kombëtar të Ushqimit. Gjatë diskutimeve në Komisionin për Punën, Çështjet Sociale dhe Shëndetësinë, Braho ngrinte alarmin se shumë prej inspektorëve të ISHSH-së do të largoheshin në drejtim të AKU-ut.
Vetë AKU kërkonte që së bashku me kalimin e kompetencave për të mbikëqyrur respektimin e kushteve higjieno-sanitare të ushqimeve t’i kalonin edhe të paktën 70 inspektorë të ISHSH-së në varësi.
“Unë nuk jam kundër këtij ligji, por jam kundër asaj që kërkonte AKU-ja në relacion, sepse ne kemi qenë këtu dhe së bashku kemi dëgjuar pretendimin që kishte AKU-ja për marrjen e punonjësve për inspektimin sanitar në subjektet e ushqimit, e cila kërkonte 120 punonjës. Kur unë kam në organikë 28 persona, që merren me inspektimin sanitar, si mund të kërkosh 120 veta?! Janë 140 mijë subjekte që kontrollojmë sa i përket inspektimit sanitar dhe vetëm 20 mijë subjekte, të cilat kalojnë të AKU-ja. AKU-së nuk i shtohen subjektet, ajo ka të njëjtat subjektet që do të inspektojë, por i shtohet vetëm një ‘check list’ për inspektimin sanitar. Unë nuk futesha te subjektet e AKU-së dhe nuk kontrolloja ushqimin, por kontrolloja vetëm kushtet higjieno-sanitare. Atë ‘check list’ që unë bëja te këto subjekte, përsëri do ta bëjë AKU-ja, por vetëm nëpërmjet një ‘check list’-e dhe nuk do t’i shtohet numri i subjekteve”, deklaronte Braho në mbledhjen e Komisionit të 4 marsit.
Drejtorja e ISHSH ngrinte shqetësimin se duhej përcaktuar se sa inspektorë të institucionit që drejtonte do t’i kalonin Autoritetit Kombëtar të Ushqimit, pasi i druhej një hemorragjie për shkak të statuseve të ndryshme që ofronin dy organet sa i takon sigurisë në punë të inspektorëve, ku tek AKU punonjësit rekrutohen sipas Kodit të Punës, që u jep më shumë mbrojtje punonjësve. Braho paralajmëronte më 4 mars, pesë ditë para se Shqipëria të konfirmonte zyrtarisht rastin e parë me Covid-19 se kishte rrjedhje të punonjësve të këtij inspektoriati edhe nga frika e koronavirusit.
“ISHSH-ja funksionon me DAP-in për sa i përket rekrutimit të punonjësve në punë, por dua të them se para dy javësh, kur kaloi ligji për ushqimin, punonjësit e AKU-së nuk do të jenë më nëpunës civilë. Rekrutimi i tyre do të bëhet me Kod Pune. Rekrutimi i punonjësve është shumë i vështirë dhe tani që jemi në kushtet kur po ndjekim nga mëngjesi në darkë në aeroporte, porte, pika kufitare për sëmundjen e koronavirusit, disa inspektorë e kanë lënë detyrën nga frika, pavarësisht se të gjitha masat mbrojtëse janë marrë nga ISHSH, por ka qenë zgjedhja e tyre personale për ta bërë këtë”, ka deklaruar Braho.
Task Forca u ngrit… në Facebook
Më 16 prill në Kuvend u miratuan ndryshimet e Kodit Penal, ku u futën parashikimet për ndëshkimin me burg të personave që hapnin me dhe pa dashje infeksione virale. Në ditët që pasuan, Ministria e Shëndetësisë tha se këto ndryshime përforconin garancinë e zbutjes së masave kufizuese dhe hapjes graduale të vendit.
Ministria e Shëndetësisë njoftoi nisjen e hapjes graduale, fillimisht me zgjerimin e fashës orare të lëvizjes dhe me hapjen e bizneseve duke filluar me ato që kategorizoheshin me rrezikshmëri të ulët. Paralelisht më këtë, Qeveria njoftoi se do të ngrihej një task forcë me detyrën e posaçme mbikëqyrjen e zbatimit të masave të sigurisë, si distancimi fizik dhe kushtet higjieno-sanitare.
Qeveria tha më 20 prill se brenda javës do të ngrihej një Task Forcë Anti-COVID-19, bërthama e së cilës do të ishte në Kryeministri, e më pas rajonale, bashkiake dhe në territoret që do të ndjekin nga afër përmbushjen e standardeve për të gjithë ata që hapin bizneset. Pjesë e kësaj task force, sipas Qeverisw, do të ishte edhe pushteti vendor, pra bashkitë.
Gazeta “Si” kontaktoi me Ministrinë e Shëndetësisë për të mësuar më shumë mbi përbërjen e task forcës. Por, në Ministrinë e Shëndetësisë janë të paqartë, si për përbërjen, ashtu edhe punën e task forcës. Në vend të kësaj, Ministria thotë se po e kryen pjesën e saj të detyrës përmes Inspektoriatit Shtetëror Shëndetësor dhe të orienton tek veprimtaria e këtij inspektoriati.
Burime të gazetës “Si” pranë këtij Inspektoriati “shfrynë” task forcën e ngritur për mbikëqyrjen në territor të zbatimit të masave anti-Covid19. Burimet thonë se me përjashtim të 2-3 bashkive, task forca anti-Covid19 funksionon “vetëm në Facebook”.
Po duke iu referuar këtyre burimeve, gazeta “Si” mëson se ISHSH e ka përforcuar prej të paktën një muaji alarmin se po përballon thuajse e vetme barrën e rëndë të kontrolleve me mangësi të theksuara burimesh njerëzore, financiare dhe logjistike.
Risia e podcast sjellë nga Gazeta “Si” përmes dy sezoneve të audiodramës “Babai Im” dhe të historisë personale “MaskaRa” po tërheq gjithnjë e më shumë vëmendjen, jo vetëm të publikut, por edhe të mediave tradicionale si televizioni.
Të plotë historinë personale “MaskaRa” mund të ndiqni në faqen e Gazetës “Si” në sektorin e podcast-eve.
Kryeministri Edi Rama akuzon se gjykatës dhe prokurorë të sistemit të drejtësisë po angazhohen që Qeveria e drejtuar prej tij të rrëzohet në zgjedhjet e 25 prillit.
Akuza u bë gjatë fjalimit të mbajtur në ceremoninë e përkujtimore të 10-vjetorit të vrasjes së katër protestuesve të 21 janarit 2011, ku Rama përsëriti zotimin se drejtësia për këtë ngjarje do të vihet në vend. Në lidhje me këtë ngjarje ka dy vendime të drejtësisë. Vendimi i Gjykatës së Shkallës së Parë të marrë në 2013-ën, që i shpallte të pafajshme ish-kreun e Gardës, Ndrea Prendi dhe gardistin Agim Llupo dhe vendimi i Gjykatës së Apelit që rrëzoi këtë vendim të shkallës së parë, por tha s vrasjet ishin nga pakujdesia.
“Drejtësia do të bëjë të sajën dhe ata të cilët i vranë për herë të dytë dhe i vranë në bashkëpunim me njëri-tjetrin dhe me palë të treta të veshur në togën e zezë të gjykatësve, do të përgjigjen. do të përgjigjen siç do të përgjigjen të gjithë gjykatësit dhe prokurorët që sot janë angazhuar fort për ta bërë 25 prillin një referendum kundër kësaj qeverie, bashkë me udhëheqësin e referendumit”, deklaroi Rama.
Kreu i Qeverisë nuk përmend emra sa gjyqtarësh e prokurorësh që akuzohet se shkalin statusin duke u përfshirë në fushata elektorale dhe as kush është udhëheqësi i referendumit. Por, thirrje drejtuar qytetarëve që 25 prillin ta shndërrojnë në një referendum ka bërë shpesh Presidenti Ilir Meta.
“Më 25 prill 2021 do të ketë një referendum mbarëkombëtar për të rrëzuar këtë sistem oligarkik, që kërkon t’i kthejë qytetarët shqiptarë në qenie pa vlerë, të pafuqishëm dhe të pambrojtur. Rivendosja e rendit kushtetues është e padiskutueshme”, thotë Presidenti.
Socialistët miratuan në Komisionin e Ligjeve ndryshimin e kontratës që zgjat me 13 vjet koncesionin e Aeroportit të Rinasit, pas blerjes së këtij të fundit nga ana e kompanisë “Kastrati”.
Pyetjes së deputetëve të Komisionit të Ligjeve se përse ky ndryshim kontrate me zgjatjen e afatit të saj bëhet në këtë periudhë, ministrja e Infrastrukturës dhe Transportit, Belinda Balluku iu përgjigj duke thënë se nuk bëhej fjalë për favorizimin e një kompanie, por se tani ishte krijuar mundësia ligjore për të ndërhyrë.
Zgjatjen e koncesionit, ministrja e justifikoi edhe me pandeminë, që sipas saj ka zhytur këtë sektor në krizë që do të ketë ndikim deri në 10 vitet e ardhshme.
“Shtyrja është mirëanalizuar, si nga ana financiare, ashtu edhe nga ana juridike, duke marrë parasysh edhe pandeminë, e cila ka futur në ngrirje, apo në negativitet të plotë financiar këtë industri për minimalisht për 7-10 vitet e ardhshme”, tha Balluku.
Sipas Ballukut, shteti shqiptar ka forcuar pozitat nga ana ligjore në këtë koncesion, duke përcaktuar se investimi i kompanisë private do të jetë rreth 100 mln euro.
“Përveç të mirave ekonomike që do të kenë qytetarët, në këtë koncesion kemi edhe investimin fillestar, pasi ishte një koncesion që investimi fillestar nuk ishte shprehur kurrë. Kemi pasur një kontratë që nuk thoshte se sa ishte investimi i koncesionarit”, tha Balluku.
Ministrja zbuloi gjatë fjalës së saj para Komisionit të Ligjeve se kompania “Kastrati” ka shfaqur interes për blerjen e këtij koncesioni, duke kërkuar edhe pasqyrat financiare të një auditimi që iu krye këtij koncesioni gjatë periudhës kur zotërohej nga kompania kineze “Everbright”.
Sipas Ballukut, “Kastrati” është zotuar që të kryejë të gjitha investimet që refuzoheshin nga kinezët me arsyetime ligjore dhe kostot financiare,
Kontrollorët e aviacionit ushtarak mund të marrin nën kontroll Aeroportin e Rinasit, duke zëvendësuar kështu kontrollorët civilë të AlbControl, që prej paradites së kësaj të mërkure refuzojnë të punojnë, duke kërkuar rikthimin e pagave në nivelin e pandemisë.
Gazeta Si mëson se Qeveria nuk përjashton masën drastike të vendosjes së ekspertëve ushtarakë në kontrollin e aviacionit civil.
Lëvizja mund të diktohet edhe nga fakti që këtë fundjavë mbërrijnë në vendin tonë fluturime me mjete logjistike ushtarake në kuadër të stërvitjes së NATO-s, Defender-Europe 21, ku do të marrin pjesë më shumë se 3 mijë trupa nga vendet anëtare të Aleancës.
Lajmin e marrjes nën kontroll të godinës nga ushtria e dha edhe ministrja e Infrastrukturës dhe Transportit, Belinda Balluku.
“Nga ky moment për shkak të angazhimeve ndërkombëtare të Shqipërisë dhe duke qenë se kontrollorët e trafikut ajror kanë vendosur të mos bëjnë detyrën dhe të ofrojnë shërbimin e tyre, për këtë arsye një ndërtesë e sigurisë së lartë nuk mund të qëndrojë në duart e personave që kanë vendosur dhe deklaruar paaftësi përmes një greve të paligjshme, këta persona nuk mund të qëndrojnë më në këtë detyrë. Nga ky moment, ndërtesa do të merret nën mbikëqyrje nga Forcat e Armatosura”, tha Balluku.
Ministrja foli për një minorancë të kontrollorëve që po përdoren politikisht, me qëllim bllokimin e ardhjes së vaksinave të radhës në vend.
“Disa masha të politikës që kanë hyrë në trafikun ajror. Ju 5 mashat e politikës, se nuk jeni më shumë, e kthyet AlbControl në një dyqan lagjeje! E turpëruat, e bëtë dyqan me tra e me qepen dhe nuk i vutë asnjë tabelë se kur ktheheni dhe kur ikni. Ju të tjerët që nuk jeni masha të politikës, ju lutem që të ktheheni në detyrë.
Mjetet e Policisë Ushtarake janë shfaqur përgjatë perimetrit të aeroportit.
“Aeroporti i Rinasit Nënë Tereza është objekt strategjik me rëndësi të veçantë për sigurinë kombëtare. Strukturat tona të Forcave të Armatosura, si pjesë integrale e aeroportit kanë rritur vigjilencën për të garantuar ruajtjen e perimetrit të sigurisë së aeroportit, veçanërisht pas bojkotimit të punës nga kontrollorët e kompanisë së aviacionit civil Albcontrol”, thotë ministri i Mbrojtjes, Niko Peleshi.
Lulzim Basha u prit me protesta nga mbështetësit e Sali Berishës në Fier dhe para se të hynte në teatrin Bylis të qytetit të dyja palët “rivalizuan”; njëri grupim e priti me brohorima, tjetri me “Basha ik”.
Për të shmangur përplasjen mes dy grupimeve, në Fier mbërritën edhe forca nga Policia e Vlorës, ndërsa i pranishëm ishte edhe një grup i Forcave të Ndërhyrjes së Shpejtë.
“Basha në Fier i shoqëruar nga forcat speciale nën mbrojtjen e Edi Ramës! Po nga kush të mbron Rama z. Basha? Nga demokratët, që të kanë mbështetur me vite të tera? Janë po të njëjtët, që kanë qenë para Kryeministrisë. Janë ata, që mbyte me gaz, para shtëpisë tonë në 6 janar, janë ata, që kanë përballuar vetë, të gjitha fushatat, me financat e tyre, me kontributin e tyre, me kohën e tyre, janë ata, që më parë i mbyste Rama me gaz dhe tani i mbyt ti!”, deklaroi ish-kreu i degës së PD së Fierit, Luan Baçi.
Nga brenda sallës, pasuesi i tij, Agron Kapllanaj tha se kundërshtarët e Bashës kishin dalë në protestë kundër tij të detyruar.
“Sepse mbrëmë në 11 të natës ish-kryetarin e degës (Luan Baçin) e ka marrë në telefon Sali Berisha dhe i ka thënë që do t’i nxjerrësh me zor njerëzit atje kundër Lulzim Bashës. Sali Berisha është një komunist, një ish-sekretar partie”, tha Kapllanaj.
Protesta vijoi përgjithësisht e qetë, por përplasjet sporadike me policinë nuk munguan, si në rastin kur u njoftua shpërndarja e tubimit, kur një grup protestuesish u përplasën me uniformat blu në kryqëzimin e Unazës me bulevardin “Dëshmorët e Kombit”.
Protestuesit u përpoqën që të bllokojnë qarkullimin në këtë kryqëzim, por nuk janë lejuar nga ana e punonjësve të Policisë së Shtetit.
Qeveria është ende duke studiuar planin për një masë, që Rama thotë se do të jetë e përkohshme, rritjeje të çmimit të energjisë elektrike për familjet e pasura.
Rama nuk dha shumë detaje se si do të jetë skema që do të përcaktojë se kush është i pasur, e rrjedhimisht duhet të paguajë më shumë për një kilovat energjie elektrike, por përjashtoi zbatimin e një fashe konsumi, ashtu siç ishte para 2014-s.
“Nuk do ta rrisim çmimin e energjisë elektrike për asnjë familje shqiptare. Ministria e Energjisë po bën një studim për familjet e pasura, jo për të rikthyer ato fashat e tmerrshme që na çuan në katastrofë totale dhe praktikisht na lanë në buzë të humnerës në 2013-ën, por për të parë nëse mund të bëjmë një ndarje të përkohshme, ku ata që kanë më shumë të paguajnë më shumë në faturën e energjisë”, deklaroi Rama.
Për pjesën tjetër, Rama tha se nuk do të ketë rritje të faturës së energjisë elektrike, ku qeveria do të vazhdojë të paguajë diferencën në çmim.
Në fjalën e mbajtur në Kuvend, Kryeministri përsëriti gjithashtu qëndrimin se nuk do të heqë asnjë taksë nga nafta.
“Taksat nga nafta nuk do të lëvizin, as me fakte alternative të fabrikuara për luftë politike, as me shpifje e as me protesta. Ajo që ka rëndësi për ne është që të mos lëvizë çmimi i energjisë për familjet, pensionistët, shtresat në nevojë dhe për biznesin e vogël. Kjo ka shumë rëndësi, sepse nëse ne rrisim energjinë për biznesin e vogël, kostoja mesatare e ulët është 35-45 mijë lek, që do të thotë automatikisht i heqim një vend pune. Kjo do të thotë 95 mijë të papunë direkt”, tha Rama.
Fasha mbrojtëse, që u hoq nga Rama në mandatin e parë qeverisës, në atë kohë ishte 300 kw për orë. Familjet që harxhonin energji më pak se kjo shifër e paguanin atë me 7 lek kilovati, ndërsa familjet që e tejkalonin atë e paguanin me 13.5 lek kilovati.
Rama e hoqi këtë fashë në mandatin e parë, duke e mesatarizuar çmimin e energjisë elektrike për të gjithë në 9.5 lek kilovati.