Reportazh per fshatin Grabove i cilesuar si, “muzeu i gjallë” i bashkëjetesës vllahe.

Durrësi mardhte mbrëmjen e së enjtes. Jo nga era e ftohtë dhe e shpejtë, as nga shiu që i lagte shpinën, barkun, këmbët dhe sytë qytetit të lashtë, por nga braktisja.

Pas luftës me Bajlozin e Zi, ashtu rreckosur, sakatuar, plagosur deri në palcë, pa shkëlqim dhe hijeshi, Durrësi është strukur nën vete, pa bijtë e tij, i lënë në qoshkë të vajtojë i vetëm.

Tek eci me makinë nëpër Vollgë, aty ku në pikun e sezonit turistik nuk ke vend të hedhësh as një kokërr mollë, ndjen frikë vetmie.

Të ngjan sikur i je futur në bark një qyteti të basdisur dhe të hedhur në plehra. Ndjen ftohtë dhe trishtim të thellë.

Tirana e boshatisur

Presidenti Ilir Meta thotë se është informuar nga mediat dhe njoftimet zyrtare publike greke në lidhje me dakordësinë e gjetur mes qeverive të dy vendeve për të dërguar në Gjykatën e Hagës çështjen e detit.

Ai deklaroi se Kryeministri Edi Rama nuk është konsultuar me të para se të ndërmerrte një vendim të tillë.

“Nuk është konsultuar me mua, po duhet të jetë konsultuar me ndonjë President tjetër vërdallë. Falenderoj mediat greke dhe autoritetet greke për informacionin që e kanë bërë publik”, u shpreh ai.

Në lidhje me dërgimin e kësaj çështjeje në Hagë ka folur më herët edhe kreu i PD-së, Lulzim Basha. Ai e mirëpret si një rrugë zgjidhjeje, por tha se Edi Rama nuk ka legjitimitetin që ta dërgojë këtë çështje, duke kërkuar që procesi të vijojë pas zgjedhjeve të 25 prillit.

Ndërkohë, Ksenofon Krisafi, profesor i së drejtës ndërkombëtare dhe ish-anëtar i grupit negociator shqiptar në bisedimet me Greqinë për çështjen e detit ka deklaruar se edhe për Hagën kërkohet plotfuqishmëria e Metës, pasi sipas tij, nuk bëhet fjalë për një marrëveshje mes dy qeverive, por për një marrëveshje shtetërore.

Deputeti i Partisë Socialiste i qarkut të Fierit, Bujar Çela uroi të dielën kolegët e tij në grupin ËhatsApp të Komisionit të Sigurisë për festën e Pavarësisë me një foto të flamurit kombëtar, por që shoqërohej me në krah fotografinë e Enver Hoxhës.

Rasti u denoncua nga deputetët e opozitës, që e cilësuan skandal dhe papërgjegjshmëri. Ata i kërkuan në grup deputetit në fjalë që të kërkonte falje dhe ta tërhiqte mbrapsht atë urim.

Një ditë më vonë, Taulant Balla me statusin e dyfishtë si drejtues politik i socialistëve në qarkun e Fierit dhe njëkohësisht si kryetar i grupit parlamentar të Partisë Socialiste e mbrojti deputetin duke thënë se “Bujar Çela e ka njoftuar se dikush tjetër e ka dërguar atë fotografi përmes telefonit të tij”.

“Unë kam marrë një sqarim nga deputeti në fjalë, që bëhet fjalë për përdorim të aparatit të tij celular nga persona të tjerë”, u shpreh ai.

Balla siguroi se e gjitha kjo “do të jetë pjesë e një verifikimi në aspektin e kodit të sjelljes dhe etikës brenda grupit parlamentar dhe çdo masë ndëshkimore do të merret në momentin që do të ketë verifikime. PS ka të gjithë instrumentet e nevojshme për të ndërmarrë çdo lloj hapi apo mase disiplinore”, u shpreh ai.

Por, ende pa u shpërndarë mirë nëpër media kjo deklaratë e Ballës, Bujar Çela e ka nxjerrë bllof eprorin e tij të dyfishtë. Deputeti i Lushnjes ka pranuar se ka qenë pikërisht ai që e ka dërguar atë foto, ka mbrojtur vendimin dhe ka bërë thirrje për rishikim të historisë dhe rehabilitim të figurës së Enver Hoxhës.

“I përkas atyre që e njohin luftën. Mendoj që figura e Enver Hoxhës nuk mund të quhet nul. Ka edhe kontribut në luftë, përderisa ne nuk kemi nxjerrë udhëheqës tjetër në luftë. Po që se ka ndonjë tjetër që pretendon se gjyshja apo gjyshërit ka në luftë, të shprehet, historianët janë aty, letrat janë aty. Shumë herë kemi bërë padrejtësisht, armiq dhe kriminelë dhe pastaj kemi reflektuar. Këto fakte janë nga më të ndryshmet. Që nga Balli Kombëtar, Legaliteti dhe pastaj armiqtë janë rreshtuar tek kampi fitues”, tha Çela.

Ai e mbylli deklaratën me një thumbim, me gjasë në drejtim të Enkelejd Alibeajt, që është anëtar i Komisionit të Sigurisë, duke e quajtur atë “nip të Isa Toskës”, udhëheqësit ballist në Luftën e Dytë Botërore, i ekzekutuar nga partizanët në Fier me akuzën e bashkëpunimit me fashistët.

“Foto në Komision? Në atë komision ka persona që janë nipër të Isa Toskës. Unë nuk jam nip i Enver Hoxhës, por jam si të gjithë shqiptarët që nuk mund të harrojë historinë nga e cila kemi ardhur ne si Komb”, tha Çela.

Isa Toska akuzohet nga historia komuniste për krime “makabre ndaj popullsisë në zonat e Mallakastrës, Fierit, Lushnjes dhe Vlorës”.

⁣Shoqëria civile para ambasadës serbe në Tiranë në mbështetje të Kosovës

Autobusi i Vllaznise ndalet ne rruget e Belfastit, pasi nje eprson kercenon me vetevrasje

⁣Fatos Nano u arrestua e u dërgua menjëherë në
burg, u mbajt në burg ditë me ditë nga 30 korriku i vitit 1993 deri në
fundmarsin e 1997!

⁣Emirjana Sako flet pas daljes nga SPAK

⁣Arrestohen dy të rinj me 60 kg kanabis në makinë, njëri "hapte" rrugën dhe njoftonte shokun

⁣Futbollisti shqiptar shënoi dy gola dhe shërbeu për një të tretë në fitoren e javës së 33 në Ligën e parë turke.

Ish basketbollisti dhe kolegu Enea Andrea, u nda krejt papritur nga jeta në moshën 54 vjeçare.

⁣Shkrumbohet nga flakët makina e parkuar në Tiranë

Simboli i qytetit të Parisit, Kulla Eifel, festoi mbrëmjen e djeshme historinë 130 vjetorin e saj me një shfaqe spektakolare të mundësuar nga drita të shumta.
Në mbrëmje së bashku me fillimin e festivalit të Kanës, nisi edhe shfaqja e dritave të mëdha, të cilat u montuan nga profesionistë. Shfaqja do të vazhdojë deri të premten, për të kujtuar historitë e këtij simboli.

Brenda shpellave nënujore në Islandë aty ku takohen pllakat tektonike

“Notre Dame de Paris”, në Itali, Elhaida Dani në rolin e Esmeraldës

Nis izolimi, ushtria del ne rruge

Momentet më të ligshta ndiente ato kur pesha e viteve mbi supe, nuk e linin të ngjitej më në skenë, por jehona e “Valsit të Lumturisë”, një nga krijimet e tij të para i falte kënaqësi të pamatshme, sepse vitet as e kishin zbehur e as e kishin mbuluar me harresë.

Në moshën 92-vjeçare, baritoni dhe kompozitori i madh shqiptar Avni Mula, fluturoi, siç shkruante e bija Inva në lajmërimin e përmortshëm se gjigandi i muzikës kishte fluturuar drejt valsit të përjetësisë.

I jetoi të gjithë kohët muzikanti gjakovar, i brumosur me kulturë shkodrane dhe i formuar në Konservatorin e Moskës, ku njohu dhe dashurinë e madhe të jetës, Ninën.

Ishte viti 1952, kujtonte dikur e ndjera soprano ruse, e cila e bëri Shqipërinë atdheun e saj, kur njoh me djalin e pashëm dhe elegant që këndoi për publikun atje “Luleborë”-n e Simon Gjonit.

Pastaj dashuria do të lindte në skenën e operas “Pagliacci”, të Leoncavallo-s. Dy këngëtarët lirikë – njëri bariton e tjetra soprano do të interpretonin fill edhe “Eugjen Oniegin”, të Çajkovskit.

Vite më pas, do të ishte e bija që do ta sillte produksionin e “Pagliacci”,në TKOB, aty ku prindërit e saj u ngjitën për dekada.

U martua me të bukurën soprano ruse dhe më 1957 do ta sillte me vapor nga Moska drejt portit të Durrësit e më pas në shtëpinë e tij në Shkodër.

Nga shumë dashuri të lëna në mes për shkak të prishjes së marrëdhënieve mes Shqipërisë dhe Rusisë, ajo mes Avni dhe Nina Mulës mbijetoi. Nina u kthye më 1960-n, pas letrës që i shoqi i dërgoi dhe prej asaj kohe për të afërmit e saj do të njoftohej përmes ndonjë letre të rrallë.

Por ishte puna artistike që i mbante të lumtur e të lidhur me njëri-tjetrin gjithmonë, brenda dhe jashtë skene.

Por në Tiranë, operat do t këndoheshin në gjuhën shqipe. E para opera që interpretuan në Teatrin e Operas dhe Baletit ishte “Jolanda” e Çajkovskit. Por Çajkovski tanimë nuk fliste rusisht dhe i takonte Avni Mulës ta ndihmonte të shoqen në interpretim, siç kish bërë ajo kur jetonin në Rusi.

“Ne kemi interpretuar bashkë shumë role në opera”, thoshte Avni Mula dhe ato më të bukurat, sipas tij, i kishte kënduar me Ninën. Pas skenës së Teatrit të Operas, rritën dhe dy vajzat e tyre, Adelinën pianiste dhe Invën soprano, sepse siç rrëfente Nina, qe e vështirë të gjeje dado që u përshtateshin orareve të vona të artistëve operistikë.

Edhe në vitet e brishta të moshës së shkuar, e kishte të vështirë të ndahej nga zakoni për t’u ndalur tek Teatrit i Operas dhe Baletit.

“Unë vij shpesh në TOB. Shikoj gjendjen që është sot opera, kujtoj miqtë dhe shokët e mi, që kemi punuar këtu”, kujtonte vite më parë artisti, i cili më 4 janar të këtij viti mbushi 92 vite të jetës, ku ndër to shumë i kishte kaluar në skenë.

Kujtonte vitin 1957, kur ishin transferuar nga opera e vjetër tek Akademia e Arteve në godinën e stilit sovjetik të Pallatit të Kulturës, tashmë me salla të restauruara dhe gati për shfaqje.

Kujtonte operan “Traviata”, “Berberi i Seviljes” “Skënderbeu”. Kujtonte se qe nga prijësit kryesorë të veprës dhe kujtonte se rolin e Skënderbeut e patën luajtur miqtë e tij, me të cilët ndau vitet e Konservatorit, si Gjon Athanas, Gaqo Çako e të tjerë.

Në vitet ’50 studentët shqiptarë në Moskë si Gjon (Xhon) Athanas, Ibrahim Tukiçi, Pjetër Gaci, Çesk Zadeja, Rifat Teqja , Agron Aliaj, Petrit Vorpsi e të tjerë, do të bëheshin elita e artit shqiptar.

Pasi interpretoi në opera role si Figar te “Berberi i Seviljes” të Rosinit, Onjeginit tek “Eugjen Onjegin” të Çajkovskit apo Gjeta tek “Mrika” e Prenk Jakovës dhe siç numëronte ai, në mbi 30 opera më 1966-n, nga repertori u hoqën veprat e huaja.

Opera, ushqimi kryesor i këngëtarëve lirikë do të merrte fund dhe kështu Avni Mula do t’i kushtohej gjithnjë e më shumë kompozicionit.Kur kujtonte sesi ua hoqën operat e huaja, Avni Mula thoshte se artistin e mbante gjallë repertori.

Edhe kompozicioni, rrëfente ai i kishte falur shumë kënaqësi, veçanërisht kur këngët dëgjoheshin, vlerësoheshin dhe mbeteshin në memorien e popullit, edhe atij të thjeshtit që nuk kishte pasur mundësi të hynte në sallën e operas.

Kështu do të ngjitej në skenën e Festivalit të Këngës, qysh në edicionin e parë më 1962-shin, me disa interpretime bashkë me miqtë e tij Ibrahim Tukiçi e Gjoni Athanas.

Në festivalin e katërt të Këngës në RTSh, do të krijonte të famshmin “Valsi i Lumturisë”. Të tjerë këngë që kanë mbetur të gjalla në breza janë edhe “Nënë moj do pres gërshetin”, e interpretuar nga Vaçe Zela më 1976, duke marrë çmimin e parë , “Këngët e Atdheut tim” apo “Shqipëri o vendi im”.

Në ato vite shkroi edhe operetën “Karnavalet e Korçës” dhe më 1984 –n operan “Borana”.“Sa i takon veprave të mëdha që i janë kushtuar atdheut, për mua vepra “Borana” mbetet më e bukura”, thoshte artisti, ndërsa opera do të ringjitej vite më pas në skenë, në vazhdën e rikthimit të veprave të kompozitorëve shqiptarë.

“Lamtumirë axha Avni! Kështu të qeshun do të kujtoj përgjithmonë”, shkruante pianisti Genc Tukiçi, biri i mikut të tij, Ibrahim Tukiçi, i cili kishte postuar një fotografi me Mulën në ditëlindjen e tij të 92-të.

Mesazhe ngushëllimi do të vinin edhe nga politika. Kryeministri Rama, kreu i PD-së Lulzim Basha, kryebashkiaku Veliaj, Kreu i Kuvendit të Shqipërisë dhe Presidenti i Republikës shprehën hidhërimin për ndarjen nga jeta të lirikut shqiptar. Kolos i muzikës shqiptare e cilësoi kreu i shtetit, ndërsa Ruçi e quajti “kolonë zanore të jetës shqiptare”, artistin e madh.

Në maj të këtij viti, sallës së koncerteve në shkollën e muzikës “Servete Maçi” iu vu emri i Avni Mulës. Në përurim qe edhe vetë artisti, i cili u ul të interpretonte në piano.

“Tashmë u bashkuan në qiell! Dhe unë kthehem në fëmijëri, kur muzika e Tij më dha emocionet e para: “Kur këndoj për ty moj nënë” “I ëmbël zëri i gjyshes” “Për çdo vit në maj” Sa shumë kujtime Avni Mula – paqe për Ty!” shkruante kantautori Ardit Gjebrea.

Mbi humbjen e Mulës ka reaguar edhe ish-ministrja e Kulturës, Mirela Kumbaro, e cila shkruante ““Valsi i lumturisë” sonte fluturon lart në qiell me engjëjt duke marrë me vete shpirtin e artistit shumë të dashur Avni Mula, që jetoi me artisten e rrallë, lindi artiste të rrallë dhe lumturoi me muzikën e tij sa e sa artistë që e kënduan dhe artdashës që e adhuruan!”.

Kumbaro do të kujtonte edhe 90 vjetorin e ditëlindjes së Avni Mulës, një festë surprizë nga e bija, Inva, më 2018-n në mjediset e Teatrit të Kukullave.Një nga dëshirat, të cilën mundi ta realizojë me të shoqen sa qe gjallë ishte të vizitonte edhe nëjeherë Konservatorin “Çajkovski”, ku u formua si artist dhe gjeti dashurinë e jetës.Dëshirnte edhe të kthehej në vendlindje, Gjakovë për një shfaqje me dashamirët e artit, duke ia dalë ta realizonte me të bijën.

Për ndarjen nga jeta të Artistit të Popullit dhe Nderit të Kombit, dy tituj që vlerësuan karrierën e tij, do të reagonin edhe presidenti i Kosovës Thaçi dhe ish-kryeminstri Haradinaj, duek e cilësuar humbje të madhe të kulturës kombëtare.

Mula nuk e ndali hovin edhe në dhjetëvjeçarët e fundit, duke publikuar më 2008-n, videoklipin me Liljana Kondakçi “Udhëtim në Pranverë” dhe një vit më vonë videoklipin “Vajza me kaçurrela”. “Kam kënduar muzikën shqiptare dhe të huaj, e cila më ka falur shumë në jetën time dhe nuk kam pengje”, thoshte vite më parë Avni Mula, ndërsa Valsi i tij i Lumturisë do të jehojë gjatë tek shqiptarët.

⁣Projekti i Rijetëzimit të Piramidës së Tiranës

⁣Po eksploronin “Syrin e ciklopit”, dy turistë bien nga lartësia dhe dërgohen në spital