Videot kryesore
Pas dështimit nga toka për të mbajtur larg alkoolit, drogës, prostitucionit dhe veseve të tjera banorët e tyre, përfaqësues të kishës ortodokse në një qytet rus vendosën që të ndryshojnë strategji dhe të “bombardojnë” nga ajri me ujë të bekuar të gjithë qytetin për të larguar “shpirtërat e këqinjë” tundues të veseve.
Me 70 litra ujë në bord dhe një kupë të madhe, priftërinjtë morën avionin dhe nisën të spërkasnin me ujë të bekuar të gjithë qytetin e Tverit në veri-perëndim të Moskës. E gjithë shërbesa është filmuar dhe më pas transmetuar nga televizionet lokale.
Akti i pashembullt i priftërinjëve ka shkaktuar jo pak humor mes banorëve të qytetit në fjalë, që ashtu si pjesa tjetër e Rusisë ka një problem të theksuar me konsumin e tepër të alkoolit dhe prostitucionin. Por, priftërinjtë sfiduan pesimizmin e qytetarëve.
“Le të na qeshin! Ne po bëjmë punën tonë”, citohet njëri prej tyre me emrin Aleksandër.
Ndërhyrja e kishës është lëvizja e fundit e një fushate mbarëkombëtare që ka nisur në Rusi, ku promovohet “qëndrimi esëll” dhe larg alkoolit. Rusia ka një problem të theksuar me alkoolin dhe prostitucionin. I pari konsiderohet si shkaku kryesor i vdekjeve të parakohëshme të rusëve, ndërkohë që kuadri ligjor është ashpërsuar ndjeshëm.
Të dhënat e fundit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë sugjerojnë se ndalimi i shitjes së pijeve alkoolike në pikat e karburantit dhe nëpër kioska ka ulur ndjeshëm konsumin e tij nga qytetarët rusë. Në 2005, rusët konsumonin mesatarisht 18.7 litra alkool të pastër për frymë në vit, ndërsa në 2016, kjo shifër ra në 11.7 letër për frymë në vit.
Por, skeptikë thonë se as shifrat e OBSH dhe as ato të servirura nga autoritetet ruse nuk mund të merren si të mirëqëna, pasi një pjesë e madhe e rusëve, sidomos në zonat rurale dhe në Siberi konsumojnë pije alkoolike artizanale, që shpesh prodhohen duke përdorur edhe detergjentë.
Si shembull ata sjellin rastin e dhjetorit të 2016, ku 74 persona vdiqën në qytetin rus të Irkutskut nga konsumi i një pijeje alkoolike me bazë solucione detergjentësh pastrimi, që ishte ngatërruar me etanolin. Në fakt, përbërja ishte metanol, një substancë toksike që përdoret si “antifreeze”.
Presidenti Ilir Meta zgjodhi me kujdes fjalët e përgjigjeve në lidhje me reformën zgjedhore, për të shmangur ndonjë “hatërmbetje” të mundshme dhe ruajtur barazlargësinë mes palëve që diskutojnë në Këshillin Politik.
Por, thelbi i përgjigjeve të tij duket se nuk e fshehu mesazhin drejtuar kreut të Partisë Demokratike, Lulzim Basha (me të cilin pranoi se kishte pasur një bisedë telefonike paraditen e së premtes, por që nuk komentoi përmbajtjen e kësaj bisede), që të firmosë marrëveshjen e ofruar nga Yuri Kim.
“Mesazhet e mia kanë qenë të qarta. Mesazhi im për opozitën ka qenë që duhet të jetë e qartë dhe të unifikojë kërkesat e saj dhe të koordinohet me partnerët tanë, me Bundestagun dhe Komisionerin e Zgjerimit. Mesazhi im ka qenë i qartë qëkur u shkatërrua në mënyrë të paligjshme Teatri dhe i kam thënë mos bini pre e provokimit të radhës duke u larguar nga tryeza e reformës, mos paraqisni një listë dëshirash, por qëndrime parimore të qarta dhe bazike për të pasur mbështetjen e ndërkombëtarëve”, deklaroi Presidenti.
Ambasadorja e SHBA e vizitoi në Presidencë kreun e shtetit, para se ky i fundit të dilte në konferencën për shtyp. Meta refuzoi të komentojë se çfarë është diskutuar mes tyre, por në këto ditë kryetema e Yuri Kim dhe ambasadorëve të tjerë në Shqipëri ka qenë reforma zgjedhore.
“Vendi është në krizë institucionale të madhe dhe është me rëndësi që të shkohet sa më parë në zgjedhje të gjithëpranuara. Por, mesa duket kemi ngelur akoma në detaje që kanë të bëjnë me numërimin dhe çështje që nuk duhet të ekzistonin sot”, u shpreh Presidenti.
Meta kujtoi se në lidhje me këtë çështje duhet një vendim para datës 8 qershor, që t’i ofrohet Komisionit Europian një material për t’ua shërbyer vendeve anëtare të BE si progres të Shqipërisë, kur do të mblidhet për të vendosur mbi udhërrëfyesin e negociatave. Por, ai kujtoi gjithashtu edhe se çdo hap pas mund të penalizojë jo vetëm në mospërmbushjen e objektivave të vendosura, por edhe në revokimin e arritjeve të deritanishme.
“Dëshiroj dhe apeloj për konsensus, sepse është detyrim ndaj qytetarëve shqiptarë, që duhet të kenë sa më shumë siguri që vota e tyre do të jetë e lirë, detyrim i padiskutueshëm ndaj procesit të integrimit europian dhe data 8 qershor ëshë me shumë rëndësi dhe shpresoj që të arrihet marrëveshja para kësaj date, që KE të shënojë një zhvillim pozitiv para vendeve anëtare. Duhet të kuptojmë se qasja e re e metodologjisë së BE, pas propozimit francez rrezikon jo vetëm perspektivën e shpejtë të negociatave, por edhe këto arritje formale që kemi deri më tani, sepse asgjë nuk është më tani si e mirëqënë. Nëse bëjmë hapa prapa humbasim shumë nga këto mundësi që kemi fituar deri më tani nga ky proces”, u shpreh ai.
Presidenti foli për mungesë vullneti politik për të realizuar një reformë me qëllime të mira dhe me “qëllime të mira” nënkuptoi edhe ndryshimin e sistemit.
“Fakti që u shty kaq kohë tregon mungesën e vullnetit për të bërë ndryshime thelbësore në sistem, megjithatë…i dini qëndrimet e mia për sistemin që në 2008 kur u bënë ndryshimet kushtetuese, e dini se si kryetar i një partie të re në 2005 dhe i sulmuar në atë kohë nga të dyja partitë unë nuk e kam vendosur emrin në listën e proporcionalit, por vetëm tek mazhoritari. Askush nuk duhet të ketë frikë nga humbja! Churchill fitoi Luftën e Dytë Botërore dhe më pas humbi zgjedhjet, por u rikthye”, vijoi ai.
Presidenti mirëpriti angazhimin e ndërkombëtarëve për reformën zgjedhore, por nuk fshehu as pakënaqësitë me qëndrimet e mbajtura prej tyre në të shkuarën për çështje të tjera.
“Roli i ndërkombëtarëve ka qenë dhe është i mirëpritur gjithmonë. Dje në Parlament një përfaqësues i mazhorancës tha se ç’i duhet BE që merret me punën e zgjedhjeve në Shqipëri. Mendoj se të gjithë ambasadorët e BE kanë të drejtë të shprehen për çdo cenim të Marrëveshjes së Stabilizim-Asociimit, sepse e detyron Shqipërinë që të respektojë standardet që kemi rënë dakord me BE që të hedhim hapa të tjerë përpara. Do të ishte mirë që çdo ambasador i BE të denonconte publikisht sa herë që vëren shkelje të MSA dhe jo heshtja, apo më keq deklarata që më shumë shkaktojnë konfuzion”, u shpreh ai.
Kryeministri Edi Rama deklaroi se është e pamundur teorikisht dhe praktikisht që të manipulohen numrat e të vdekurve të shkaktuar nga Covid-19.
Në mesazhin e paralajmëruar për këtë të shtune, kreu i Qeverisë i cilësoi akuzat e Lulzim Bashës si përvijim i qëndrimeve të tij përgjatë pandemisë, por këtë herë thotë se është tejkaluar çdo imagjinatë në luftën e opozitës për pushtet.
Rama i cilësoi inskenim fotografitë e publikuara në disa media një ditë më parë, ku pretendohet se morgu i Tiranës është i tejmbushur dhe personat që kanë humbur jetën lihen në shesh.
“Nuk mund të ndahemi edhe për numrin e të vdekurve, apo të bëjmë politikë edhe me inskenimin e fotografive nga morgu i spitalit. Në mes të një lufte si kjo mund të sfidohet edhe Qeveria, edhe ekspertët e Komitetit Teknik, por nuk mundet që deri tek Presidenti të krijojë komitetin e tij alternativ dhe opozita të krijojë komitetin e saj, ku njëri të thotë që Qeveria të blejë maska, ndërsa tjetri të thotë që virusi nuk ekziston”, u shpreh ai.
Rama thotë se pas akuzave të opozitës qëndron vetëm lufta e tyre për të marrë pushtetin dhe rrëzuar Qeverinë në aleancë me Covid-in. Ai foli për përhapje paniku dhe përpjekje për të përçarë shqiptarët në betejën e tyre kundër pandemisë. “Për këtë arsye, mos e harroni kurrë këtë”, u shpreh Kryeministri.
Kreu i Partisë së Lirisë vazhdon turin e tij
veror ku ditët e fundit është ndalur në Valbonë. Me qeleshe në kokë, Meta këndon
së bashku me Bes Kallakun pjesë nga një këngë e këtij të fundit.
Në videon e postuar nga vetë Meta, shihen të
dy bashkë teksa këndojnë me entuziazëm “Bëjmë jetë qejfi, bëjmë jetë luksi, e
para Laçi e para Kukësi”.
Pse të lodhesh nëpër pyll për të mbledhur ushqimin, kur fare lehtë ushqimi mund të vijë vetë tek ti? Një elefant “dembel” bllokon thuajse çdo ditë një rrugë në një provincë jug-lindore të Indisë për të ndalur kamionët që kalojnë me materialin e parë të prodhimit të kallamit të sheqerit.
Krijimi i zonës së lirë ekonomike në Ballkanin Perëndimor ka nisur të prodhojë përçarjen e shqiptarëve. Në Tiranë, nisma e Ramës me Vuçic dhe Zaev ka hasur në një rezistencë minimale, por në Prishtinë klasa politike është shprehur thuajse njëzëri kundër.
Dukshëm duke marrë shkas nga qëndrimet dhe reagimet kundër që mbërritën nga Kosova, në fjalën e mbajtur në përfundim të samitit të Ohrit, mesazhi i Kryeministri Edi Rama adresohej për në Prishtinë. Rama qortoi udhëheqësit kosovarë se rruga e vetëpërjashtimit dhe e vetë izolimit nuk sjell dobishmëri. Kundër nismës ishte edhe Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi. Rama nuk e përmendi në emër, por mes rreshtave e replikoi me të për qëndrime të dyfishta.
“Do të më lejoni që të mos i shmangem elefantit që është këtu në dhomë, që lidhet me Kosovën. Me të gjithë ata që bëjnë sikur nuk kuptojnë, apo nuk duan ta kuptojnë, këtu është momenti për të thënë se së pari në kujtesën time jemi takuar dhe dakordësuar për gjithçka që shkruhet e zeza mbi të bardhë, tani jo si dokument, por si plan në këtë nismë mes liderësh të gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor në Sofje, Londër, Poznan, Berlin, Vjenë, Durrës, Shkup. Me sa unë kujtoj nuk më rezulton se në të gjithë këto takime, Serbia apo Bosnja e kishin njohur Kosovën, por kjo nuk e ka penguar as Presidentin dhe as kryeministrat që të marrin pjesë dhe të flasin në emër të Kosovës si të barabartë me të tjerët”, tha ai.
Kritikët akuzojnë se pas kësaj nisme qëndron ambicia e Serbisë për të rindërtuar Jugosllavinë. Rama i cilësoi si qesharake dhe me të njëjtën fjali iu përgjigj edhe kritikave që në Serbi i adresohen Presidentit Vuçiç, që akuzohet se me anë të kësaj nisme po ngre Shqipërinë e Madhe.
“Nuk ka mundësi që unë të jem edhe minijugosllav, edhe shqiptaro-madh. Unë jam thjesht një qytetar europian dhe nuk po bëj asgjë përveçse po marr pjesë në një proces që e kam kërkuar vetë prej vitesh”, tha Kryeministri.
Rama kërkoi që të mos sulmohej qeveria dhe politika e Tiranës, pasi sipas tij, kjo nuk i sjell asgjë të mirë Kosovës, ndërsa në konferencën e shkurtër për shtyp me gazetarët shqiptarë që e shoqëronin në Ohër shprehu më shumë habinë me qëndrimin e kreut të LDK-së, Isa Mustafa i cili iu bashkua qëndrimeve që paralajmërojnë rrezikun e krijimit të Jugosllavisë së re.
“Kam respekt për Isa Mustafën, por jam i befasuar nga deklarata e tij. Të flasësh për këtë proces si një proces që rikrijon Jugosllavinë dhe të ma thuash mua këtë që as kam punuar në administratën e Jugosllavisë,më duket e tepërt dhe jo fort elegante”, deklaroi ai.
Rama e cilësoi paradoks refuzimin e Kosovës dhe kujtoi faktin se deri para ca vitesh, ideja e lëvizjes së lirë të njerëzve, mallrave, shërbimeve dhe kapitalit në rajonin e Ballkanit kundërshtohej fort nga Serbia dhe vetë BE.
“Serbia e ka refuzuar gjithnjë sepse e ka parë si një kërcënim të shqiptarëve, sot kur Serbia lëshon në këtë drejtim, sepse sheh me interes që të përfitojë nga aspektet ekonomike, ne kundërvihemi?!”, vijoi Rama.
Kryeministri shpreson se me ngritjen e Qeverisë së re në Prishtinë, ku Kryeministër është projektuar Albin Kurti, do të ndryshojë edhe mendimi për “Shengenin Ballkanik” dhe Kosova do të marrë pjesë që në takimin e radhës më 21 dhjetor të përcaktuar në Durrës.
“Kam dëgjuar nga Albin Kurti që tha se është mirë qëKosova të jetë në të gjitha tryezat.Por unë nuk marr përsipër të bëj më të madhin dhe të bind liderët e Kosovës. Janë ata që vendosin dhe unë i respektoj vendimet e tyre edhe kur nuk i mirëkuptoj”, u shpreh Rama.
Në takimin e thirrur për në Durrës pritet që të jetë i pranishëm edhe Përfaqësuesi i ri i Lartë i BE-së për Politikë të Jashtme dhe Siguri, Josef Borrell. Rama konfirmoi pjesëmarrjen e tij dhe përsëriti se ftesa do të mbërrijë edhe në Prishtinë për pjesëmarrje.
21 dhjetori nuk është larg dhe përtej asaj se çfarë do të arrihet në kuadër të nismës për Shengenin Ballkanik, me interes të madh do të pritet nëse Kosova do të përfaqësohet, apo krisja Tiranë-Prishtinë, e nisur që në takimin e parë të Novi Sadit dhe e thelluar në takimin e Ohrit e rezultojë një ndarje pa kushte rreth këtij projekti.
Kryeministri Edi Rama paralajmëroi se vendi mund t’i rikthehet karantinës nëse shifrat vazhdojnë me ritmet e tre ditëve të fundit dhe kërkoi nga qytetarët dhe bizneset që t’u përmbahen protokolleve të sigurisë për të mos u mbyllur sërish.
“Nëse vazhdojmë kështu dhe nuk ndryshojmë sjellje, të gjithë menjëherë dhe nëse numrat e të shtruarve vazhdojnë të rriten dhe rritet edhe numri i atyre që kanë nevojë për atë tubin e frymëmarrjes, atëherë me keqardhje, por realisht nuk do të kemi çfarë të bëjmë dhe do të duhet të rifillojmë nga e para”
Naftëtarët e Ballshit kanë nisur protestën sot, të enjten, 17 shtator, përpara Ministrisë së Energjitikës dhe Infrastrukturës që në orën 11 të paradites siç e kishin paralajmëruar.
“Prej shumë vitesh ne, naftëtarët e Ballshit, jemi vjedhur, tallur e nëpërkëmbur nga pronarët dhe pushtetarët. Kemi thuajse 20 paga pa marrë, edhe pse i kemi fituar me gjyq. Jemi të papunë këta 11 muaj të fundit, pa bukë për fëmijët dhe familjet tona! Ju bëjmë thirrje qytetarëve të Tiranës të solidarizohen dhe t’na mbështesin në kërkesat tona. Për të drejtat tona, për djersën e ballu dhe bukën e fëmijëve! PUNË, PAGË, PERSPEKTIVË!” – ciitohej në njoftimin e naftëtarëve ku lajmërohej mbajtja e protestës.
Ata kërkojnë nga qeveria të ndërhyjë te kompania menaxhuese e rafinerisë, e cila prej 10 muajsh nuk u ka dhënë pagat. Naftëtarët po ashtu kërkojnë rifillimin e punës së rafinerisë.
Me pankarta në duar me mbishkrimin “Duam punë, respekt dhe bukë”, ata kërkojnë të trajtohen me dinjitet për punën e tyre të vështirë dhe keqpaguar.
Protesta në Tiranë vjen pas disa ditësh protestë në rafinerinë e Ballshit.
Të premten 11 shtator, naftëtarët lajmëruan se i kishin lënë afat deri në 14 shtator kompanisë ‘Allun’, që menaxhon rafinerinë, për të paguar pagat e prapambetura dhe për të rinisur punën.
Naftëtarët u shprehen se të hënën, 14 shtator rinis mësimi dhe ata nuk munden të paguajnë shpenzimet e shkollimit të fëmijëve të tyre, pasi prej 10 muajsh nuk marrin asnjë pagë.
Kreu i sindikatës së naftëtarëve, Sokol Dautaj është shprehur se përfaqësuesit e kompanisë janë zhdukur, megjithsë një javë më parë ata premtuan se do të nënshkruanin kontratat e reja të punës dhe do të paguanin pagat e prapambetura.
Mandej situatata në protestën e naftëtarëve është tensionuar. Ata kanë tentuar të cajnë kordonin e policisë për të hyrë në godinën e Ministrisë. Bëhet me dije se nën pranga kanë përfunduar pesë naftëtarë.
Protestuesit thonë se kanë 20 paga të pamarra dhe 11 muaj pa punë, ndërsa gjendja e tyre ekonomike është e vështirë. Naftëtarët deklarojnë se protestat dhe manifestimet kanë rënë në vesh të shurdhër dhe se situata tashmë është bërë e padurueshme. “Nuk mban më ujë pilafi”- thonë ata.
Teksa naftëtarët janë mbledhur për të protestuar, forca të policisë kanë ndërhyrë për të mos lejuar mbajtjen e protestës, për shkak të mospërhapjes së COVID-19.
Ilir Meta, Edi Rama dhe Sali Berisha dolën që të tre mbrëmjen e së enjtes në “prime time” në tre intervista të dhëna në tre televizione të ndryshme. Mes morisë së deklaratave të bëra, ra në sy këndvështrimi i secilit prej tyre sa u takon rolit të ndërkombëtarëve.
Meta e trajtoi rolin e përfaqësuesve ndërkombëtarë në Tiranë para, gjatë dhe pas 30 qershorit, Rama iu referua qëndrimit të vendeve të Bashkimit Europian sa i takon hapjes së negociatave, ndërsa Berisha u ndal tek qëndrimi i ndërkombëtarëve sa i takon propozimit të opozitës për reformën zgjedhore.
Palët politike rivale të udhëhequra nga Edi Rama majtas dhe Lulzim Basha djathtas janë përshirë në një debat të ethshëm për çështjen e taksave, duke u paraqitur qytetarëve avantazhet e propozimeve të tyre, i pari me taksën progresive dhe i dyti me taksën e sheshtë 9 për qind.
Por, në të gjithë këtë debat të dyja palët po i qëndrojnë larg debatit për Tatimin mbi Vlerën e Shtuar për ushqimet bazë të shportës së konsumit të një familjeje. Shqipëria është ndër të paktat vende në Europë që nuk diferencon nga TVSH 20 për qind ushqimet e shportës dhe premtimi për heqjen e këtyre produkteve nga kjo skemë është bërë gjithmonë në opozitë e “harruar” në pushtet.
Një premtim për heqjen e TVSh-së për produktet e shportës është bërë në 2011 nga Edi Rama. Përmes rrjeteve sociale, Rama ilustronte me shembuj se sa do të kursenin familjet nga heqja e TVSh-së për ushqimet e shportës.
“Lejomëni të ndaj me ju një ilustrim të thjeshtë grafik të propozimit tonë për heqjen e taksave të Saliut mbi bukën, qumështin, vezët, ilaçet, duke ju thënë të gjithë atyre që thonë ku e keni programin se ja, kjo është një copëz e programit që prej më shumë se një muaji e kemi shtruar publikisht, por pakkush ndër komentatorët e ka rrokur në brendinë e vet”, sqaronte ai tabelën e çmimeve ilustruese të mësipërme.
Në dhjetor të 2011, socialistët në atë kohë në opozitë dorëzuan në Kuvend një propozim konkret për të hequr TVSh për produktet e shportës duke deklaruar në relacionin shoqërues të nismës se kjo do të ulte çmimet dhe do të ndihmonte shtresën në nevojë. Propozimi ishte pothuajse identik me premtimin elektoral të Partisë Demokratike në zgjedhjet e 2005-ës.
Por, propozimi u rrëzua nga mazhoranca PD-LSI. Kryeministri i asaj kohe, Sali Berisha deklaronte se TVSh 20 për qind për produktet e shportës mbronte prodhimin vendas dhe se me heqjen e saj tregu do të dyndej nga produktet e importit. Megjithatë, Rama nuk hoqi dorë dhe në 2013 premtimin e përfshiu te platforma qeverisëse të Partisë Socialiste.
Verën e 2015-ës flamurin e këtij premtimi e ngrinte Lulzim Basha.
“Një nga zgjidhjet që duhet të japim është të heqim TVSH-në për miellin, për bukën, për sheqerin, për vajin, për orizin. Të paktën për këto mallra. T’ua bëjmë bukën qytetarëve që ta blejnë 20 për qind më pak se sa çmimi i tregut sot”, deklaronte Basha.
Thuajse gjashtë vite më vonë, ai vjen me propozimin e taksës së sheshtë 9 për qind, ndërsa për zerimin e TVSH-së së shportës, pra ushqimeve bazë të qytetarëve, as ai dhe as Edi Rama nuk flasin më.
TVSh në Shqipëri është në nivelin 20 për qind me një nivel të reduktuar prej 6 për qind, ku nuk bëjnë pjesë ushqimet e shportës. Niveli i reduktuar prej 6 për qind aplikohet prej 2017-ës në sektorin e turizmit dhe agro-turizmit dhe të librave, ndërsa të përjashtuara nga kjo skemë janë eksportet, shërbimet shëndetësore, importi i inputeve dhe makinerive bujqësore etj.
Në rajon, Maqedonia e Veriut aplikon prej 1 janarit të këtij viti një TVSh standarde prej 10 për qind për të gjitha kategoritë që lidhen me furnizimin dhe shitjen e ushqimeve dhe pijeve, ndërsa para këtij ndryshimi aplikonte një taksë me dy nivele, 18 dhe 5 për qind. 18 për qind ishte TVSh në rastet e konsumit të ushqimit në vendin e furnizimit (baret, restorantet, fast food-et, shërbimi “Merre me vete”, etj), ndërsa 5 për qind për miellin, bukën, orizin, vajin, kripën në rastet kur bliheshin në dyqane.
Kosova aplikon një TVSH standarde prej 18 për qind dhe një normë të reduktuar prej 8 për qind për ujin (me përjashtim të ujit të ambalazhuar në shishe), furnizimin me energji elektrike, përfshirë transmetimin dhe shpërndarjen, drithërat dhe nënproduktet e tyre, si mielli, buka dhe produkte të ngjashme, vajin për gatim, kripën, vezën dhe librat.
Me TVSH të reduktuar 8 për qind janë edhe furnizimet mjekësore, farmaceutike dhe shërbimet e ofruara nga industria e turizmit, për këtë të fundit me afat deri më 31 dhjetor të 2021 si nismë e qeverisë për të ndihmuar këtë industri.
Serbia aplikon një TVSh standarde prej 20 për qind, por aplikon nivelin e reduktuar prej 8 për qind për ushqimet bazë, ujin, gazetat, ilaçet, kompjuterat, etj.
Në Greqi, TVSh standarde është 23 për qind, por aplikon dy norma të reduktuara. 13 për qind për ushqimet dhe pijet, ilaçet, transportin dhe 6.5 për qind për hotelet, librat për fëmijë, gazetat dhe të tjera shërbime që klasifikohen si bazike.
Bosnje Herzegovina nuk ka asnjë përjashtim nga skema e TVSh-së standarde që e ka të vendosur në nivelin 17 për qind.