Videot kryesore
A mund të ndryshohen në mënyrë të njëanshme rregullat themelore që rregullojnë konkurrencën zgjedhore, veccanërisht rregullat në lidhje me transformimin e votave në mandate mes konkurentëve pasi të ketë filluar procesi zgjedhor dhe vetëm 6 muaj para datës së zgjedhjeve? Sa e rëndësishme është qëndrueshmëria e legjislacionit zgjedhor dhe njohja e ligjit nga konkurrentët zgjedhorë mjaftueshëm kohë përpara zgjedhjeve për vetë cilësinë dhe besueshmërinë e procesit të zgjedhjeve?
Nëse rregullat, veccanërisht ato që kanë të bëjnë me transforimin e votave në mandate midis konkurrentëve ndryshohen në mënyrë të njëanshme dhe shumë afër datës së zgjedhjeve në mënyrë që të sigurojnë avantazh për partinë që ka paraqitur ndryshimet, a dëmtojnë, ose ndikojnë këto ndryshime parimet e qëndrueshmërisë së ligjit, sigurisë juridike dhe rregullave të barabarta të lojës së konkurrimit që janë kycce për të përmbushur angazhimet e OSBE-së për zgjedhje demokratike? A e kompromentojnë këto ndryshime procesin zgjedhor? A kompromentojnë ato stabilitetin politik nëse bëhen në kundërshtim me konsensusin e 24 janari dhe 5 qershorit të arritur nga shumica e partive politike?
A shkelet përfundimisht parimi i garancive proceduriale nëse ndryshime të tilla në ligjin zgjedhor të miratuara njëanshmërisht dhe me nxitim bëhen në mungesë të një gjykatë kushtetuese funksionale, e cila mund të kontrollojë përpuethshmërinë e tyre me Kushtetutën dhe standardet e Konventës Europiane të të Drejtave të Njeriut.
Ndërsa ndryshimet e njëanshme në Kushtetutë të Kodit Zgjedhor të 30 korrikut dhe 5 tetorit nuk ishin pjesë e rekomandimeve të hershme të OSBE/ODIHR për Shqipërinë, a është procedura urgjente një motiv i ligjshëm për të justifikuar ndyrshimet e njëanshme nga një Parlament i kontestuar që nuk plotëson kuorumin kushtetues prej 140 deputetësh? A kishte ndonjë nevojë kushtetuese sipas standardeve ndërkombëtar për t’i modifikuar ato në mënyrë të njëanshme?
A është dispozita e futur rishtasi në Kodin Zgjedhor për të drejtën e kryetarit të një partie politike për të kandiduar në 4 qarqe zgjedhore në përputhje me standardet ndërkombëtare dhe veccanërisht me parimin e mosdiskriminimit mes kandidatëve dhe votuesve?
A e pengojnë rregullat aktuale në fuqi për mbledhjen dhe shndërrimin e tyre në mandate mes konkurrentëve, veccanërisht ato në lidhje me koalicionet zgjedhore dhe formulën përkatëse për ndarjen e mandateve, futjen e listave të hapura dhe përzgjedhjen e kandidatëve nga votuesit? Në rast se legjislacioni miraton listat e hapura, ndërsa mekanizmi ekzistues i koalicioneve zgjedhore dhe formula përkatëse për ndarjen e mandateve për koalicionet mbeten ashtu sicc janë aktualisht në fuqi, a do të ishte legjislacioni përkatës shqiptar në përputhje me angazhimet e OSBE-së?
A i dëmton të drejtat e partive politike dhe elektorateve të tyre imponimi i njëanshëm i ndryshimeve në Kodin Zgjedhor në lidhje me koalicionet zgjedhore për të kandiduar me një listë unike?
Duke pasur në konsideratë situatën, cila do të ishte një zgjidhje e pranueshme për të garantuar një proces zgjedhor me standarde europiane për zgjedhje demokratike dhe të dakordësuara nga të gjitha aktorët kryesorë politikë dhe subjektet zgjedhore në mënyrë që të shmanget një krizë tjetër zgjedhore dhe politike.
Kryeministri Edi Rama u qëndroi deklaratave të bërë në Asamblenë e Partisë Socialiste me thirrjet drejtuar SPAK-ut për të hetuar Sali Berishën, thirrje të cilat shkaktuan edhe reagimin e Ambasadores së SHBA, Yuri Kim.
Rama tha se nuk ishte presion ndaj drejtësisë së re, por kërkesë që ajo të bëjë më shumë.
“PS është e vetmja parti që nuk i ka bërë, nuk i bën dhe nuk do t’i bëjë presion drejtësisë. Të kërkosh më shumë nga drejtësia kur SPAK po mbush tre vjet dhe vettingut pesë vjet. Çfarë presioni është të kërkosh hetimin e ish-Kryeministrit që ka një vit i shpallur non grata me akuzat nga më të rënda?!”, tha Rama.
Kryeministri kërkoi që të hetohet Gërdeci, 21 janari dhe dosje të tjera për të cilat socialistët akuzojnë Sali Berishën.
Por kush konsiderohet presion ndaj drejtësisë? Rama solli si shembull deklaratën e Komisionit të Rithemelimit kundër gjyqtares Blerina Muça, që ka në dorë apelin e Enkelejd Alibeajt që kundërshton regjistrimin e statutit të 11 dhjetorit dhe deklaratën e Sali Berishës pas ngjarjeve të 21 janarit në 2011.
“Presion në drejtësi është ajo deklarata e djeshme ndaj gjyqtares. Presion është t’i thuash kryeprokurores lavire dhe këtë e ka thënë Kryeministri”, deklaroi Rama.
Kryesocialisti u shpreh se koston e mosveprimit të SPAK-ut po e mban ai dhe mazhoranca që ai drejton.
“Qytetarët më drejtohen mua si njeriu që shiti shpresat te drejtësia e re. Përgjigjet e mia janë të njëjta, që qeveria nuk bën prokurorin, qeveria bën reformën. Pranda, mua s’me jep dot leksione askush për ndërhyrje te drejtësia, as shqip, as anglisht dhe as frëngjisht”, u shpreh ai.
Por, thirrja drejtuar SPAK nga Rama nuk është vetëm për Berishën. Kryeministri kërkoi hetimin e ish-gjyqtarëve dhe ish-prokurorëve të shkarkuar nga vettingu.
“Këto hetime kanë rëndësi dhe ne nuk do t’i ndahemi pa vënë para drejtësisë gjykatësit dhe prokurorët e korruptuar të shpallur jo nga ne, por nga vettingu”, deklaroi Rama.
Humbja me Islandën në atë formë la një shije shumë të keqe tek të gjithë. Edhe futbollistët në prononcimet e tyre pas ndeshjes u shpreh shumë të zhgënjyer për rezultatin. Por duke nisur nga pasditja e së dielës ekipi i Rejas zbritur në fushën stërvitore në qytetin e Durrësit.
Presidenti Ilir Meta e nisi ditën si “kryetar” i LSI-së në rrjetet sociale, ku u kthye 11 vite pas në kohë për të risjellë e rikujtuar me anë të një videoje kundërshtimin që i ka bërë në atë kohë marrëveshjes e 21 prillit 2008 Berisha-Rama, që ndryshoi Kushtetutën dhe bashkë me të edhe sistemin zgjedhor, duke kaluar nga ai mazhoritar në atë proporcional rajonal.
Në përfundim të takimit me ministrin e Jashtëm italian, Luigi Di Maio, kryetari i Partisë Demokratike, Lulzim Basha tha se kishte biseduar me të për vendosmërinë e opozitës për të dhënë ndihmën e saj në zgjidhjen e krizës politike në Shqipëri sipas 9 kushteve të vendosura nga Bundestagu gjerman dhe zgjedhjeve të parakohshme.
“Përmes reformës zgjedhore dhe zgjedhjeve të parakohshme të lira dhe të ndershme për të rikthyer legjitimitetin kaq shumë të munguar, që ka lënë pasoja të mëdha në shkatërrimin e kapaciteteve shtetërore për të mirëqeverisur apo edhe për t’iu përgjigjur fatkeqësive natyrore sikurse ishte 26 nëntori”, deklaroi Basha.
Kreu i PD-së tha se tragjedia nxorri në pah se sa i papërgatitur është shteti shqiptar për t’iu ardhur në ndihmë qytetarëve të prekur nga tragjedia, edhe sot e kësaj dite.
“Larg qoftë sikur diçka e tillë të përsëritej, prapë edhe sot jemi të papërgatitur dhe prapë të njëjtat dëme do të kishim dhe prapë në të njëjtën situatë do të ishim. Ky është një rrezik që nuk mund të pranohet. Ndaj, për këtë kam kërkuar dhe dua të insistoj që të kalohet nga fjalët, shfaqjet dhe sjelljet e papranueshme, intimiduese ndaj medias, ndaj gazetarëve, ndaj analistëve, ndaj qytetarëve, duket se janë një produkt me tepricë dhe totalisht i panevojshëm, në këtë kohë krize, të kalohet urgjentisht në veprat të cilat janë detyrë e qeverisë”, tha Basha.
Kryedemokrati përsëriti propozimet e opozitës për daljen nga kriza, mes të cilave edhe anulimi i 10 koncesioneve me vlerë 150 milionë euro. Për anulimin e tyre, Basha tha se Rama mund të përdorë ligjin për emergjencat civile.
Basha ritheksoi qëndrimin e tij se ftesa e Ramës për t’u ulur në një tryezë për situatën aktuale jo vetëm që nuk është e dobishme, por edhe kundërproduktive.
“Dialogu politik për reformën zgjedhore, zhbllokimi i dialogut politik për reformën zgjedhore sipas propozimit të shtatorit. Reforma zgjedhore dhe vullneti i qytetarëve përcaktojnë cilësinë e demokracisë, jo fotot dhe shfaqjet midis kryetarit të qeverisë dhe kryetarit të opozitës”, tha kreu i opozitës.