Videot kryesore
Portugalia prezantoi prioritete e presidencës së saj të Bashkimit Europian, ku tema e zgjerimit ka kaluar në plan të dytë dhe ndër prioritetet e fundit në lidhje me politikën e jashtme të BE-së.
Sipas dokumentit zyrtar të prezantuar në Parlamentin Europian, presidenca 6-mujore portugeze do të përqëndrohet tek kriza ekonomike dhe veçanërisht zbatimi i mëtejshëm e alokimi i fondeve të BE-së përmes mekanizmave të përgjigjes së shpejtë, masat për të zbutur ndikimin social të kësaj krize dhe
Pavarësisht se ka dalë në plan të dytë, ministri i Jashtëm portugez, Augusto Santos Silva e ceku këtë temë gjatë fjalës që pati para Komitetit të Punëve të Jashtme të Parlamentit Europian.
“Ne synojmë hapjen e kapitujve të mëtejshëm të negociatave me Serbinë dhe Malin e Zi. Gjithashtu duam të tentojmë aprovimin e kuadrit negociues, si dhe mbajtjen e konferencës së parë ndërqeveritare me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë”, deklaroi ai.
Da Silva nënkuptoi se nisur nga rrethanat e krijuara edhe për shkak të pandemisë ky objektiv është i vështirë. Si pengesë kryesore përmendi Bullgarinë dhe veton e vendosur prej saj në rastin e Maqedonisë së Veriut për çështjen e gjuhës dhe historisë dhe përplasjeve të tjera dypalëshe që kanë.
Sa i takon prioriteteve kryesore në politikën e jashtme, Portugalia tha se do të përqëndrohet në rivendosjen e dialogut dhe riparimit të bashkëpunimit të ngushtë me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, forcimin e bashkëpunimit me vendet e Azisë, sidomos me Indinë, forcimin e bashkëpunimit me Afrikën, përqëndrimi tek Amerika Latine dhe modernizimi i marrëveshjeve tregtare me këtë rajon.
Kalimi në plan të dytë i zgjerimit ishte i pritshëm. Portugalia merr Presidencën e saj pas Gjermanisë. Për shkak të periudhës së shkurtër 6-mujore të drejtimit dhe për të garantuar vazhdimësinë e shmangur “kaosin” e prioriteteve, në praktikën e BE-së grupohen tre presidenca bashkë. Gjermania ishte e para, ndjekur nga Portugalia dhe më pas nga Sllovenia në gjysmën e dytë të këtij viti.
Gjatë drejtimit të BE-së nga Gjermania përpjekjet për të avancuar agjendën e zgjerimit u eklipsuan nga kriza e koronavirusit. Në këtë periudhë u hartuan strategjitë, mekanizmat dhe përcaktuan fondet e posaçme për ta përballuar këtë krizë. Kjo orientoi edhe prioritetet për dy presidencat pasaardhëse.
Në programin e tyre të përbashkët, Gjermania, Portugalia dhe Sllovenia zotohen të përqëndrohen në ringritjen ekoknomike dhe sociale.
Satelitët “Albania 1” dhe “Albania 2” do të lëshohen në hapësirë në gjysmën e parë të vitit të ardhshëm me anijen Falcon 9 të kompanisë amerikane, Space X.
Kryeministri Edi Rama ka publikuar videon nga bashkëbisedimi me një person, me gjasë përfaqësues i kompanisë Space X të Elon Musk, ku në dialog thuhet se “Albania 1” do të niset në orbitë në muajin mars, ndërsa në qershor “Albania 2”.
Zjarri ka shkaktuar djegien e 4 hyrjeve dhe
tashmë banorët kanë mbetur në qiell të hapur. Për shuarjen e zjarrit, janë
angazhuar zjarrëfiksja e Krujës dhe ajo e Vorës. Dhe pse ndërhyrja e zjarrëfiksve
ka qenë e shpejtë ka qenë e pamundur të evitohej.
“Doja ti bëja njerëzit të ndalonin tek vitrinat e ATSH-së, me fëmijët e vegjël dhe loja me kundra-dritën. Kur i pa drejtori, u gëzua. Unë nuk dija gjë se, çdo thuhej më vonë, e një nga fotografët e ftuar në panel, Alqi Golloshi, në një emision në Top Channel tha se Leoni kur ndërroi vitrinat menduam se ishte rrëzuar qeveria”, thotë Çika në këtë ekskluzive për “Gazetën Si”, teksa ka rrëfyer për institucionin më të fuqishëm të propagandës asokohe, për Agjencinë Telegrafike Shqiptare, të fund vitit të ’80-ës.
Lulzim Basha i kërkon Bashkimit Europian që të ndërhyjë në zgjidhjen e krizës në vend dhe të orientojnë vendin drejt plotësimit të 15 kushteve për hapjen e negociatave.
Kreu i Partisë Demokratike zhvilloi këtë të martë një takim me ambasadorët e vendeve anëtare të BE-së në Tiranë, të cilëve tha se u kishte ngritur shqetësimin se qeveria “Rama” jo vetëm që nuk ka bërë asgjë për plotësimin e kushteve, por po bën hapa pas.
“Në vend që të ecej në drejtim të 15 kushteve për hapjen e negociatave, Shqipëria po bën hapa pas. Veprimet e javëve të fundit po thellojnë edhe më shumë krizën politike, por largojnë shqipërinë edhe më shumë nga europa. Kërkova ndihmën e vendeve anëtare që Shqipëria të plotësojë kushtet për integrimin, që Shqipëria të ketë mbështetjen e nevojshme politike dhe financiare”, tha kreu i PD-së para mediave në fund të takimit.
Një prej kushteve të vendosura nga BE është miratimi me konsensus dhe gjithëpërfshirës i reformës zgjedhore. Pas shembjes së godinës së Teatrit Kombëtar, PD njoftoi tërheqjen nga tryeza e përbashkët. Basha nuk përjashtoi rikthimin në këtë tryezë, të cilën e sheh si trampolinë drejt zgjedhjeve të reja të lira e të ndershme.
Por, kreu i PD-së përsëriti se opozita e ka thënë fjalën e saj përmes propozimeve të bëra në këtë Këshill dhe tashmë përgjegjësia për suksesin, apo dështimin e reformës zgjedhore bie e gjitha mbi Partinë Socialiste, të cilën e akuzoi se po e përdor këtë këshill si fasadë.
“Ne e kemi detyruese zgjidhjen e krizës përmes zgjedhjeve të lira dhe të ndershme për të çliruar vendin. Kemi treguar vullnetin tonë përmes propozimeve tona. Nga ana tjetër nuk kemi vullnet. Pala tjetër e ka përdorur si fasadë. Përgjegjësia është plotësisht e PS. Ne fasadë nuk mund të jemi!”, deklaroi ai.
Basha u shpreh se synimi i opozitës mbetet realizimi në rastin “më të parë” të zgjedhjeve të lira dhe të ndershme, duke ritheksuar se rikthimi në tryezën e reformës zgjedhore nuk varet më prej opozitës.
Kreu i PD përsëriti zotimin se opozita do të vazhdojë të mbështesë protestat e artistëve, e po ashtu mbështeti idenë e Presidentit për një hetim ndërkombëtar të shembjes së godinës së teatrit, megjithëse u shfaq skeptik kur tha se “nuk e di sa e mundur mund të jetë një gjë e tillë në të tilla kushte”.
Palët politike rivale të udhëhequra nga Edi Rama majtas dhe Lulzim Basha djathtas janë përshirë në një debat të ethshëm për çështjen e taksave, duke u paraqitur qytetarëve avantazhet e propozimeve të tyre, i pari me taksën progresive dhe i dyti me taksën e sheshtë 9 për qind.
Por, në të gjithë këtë debat të dyja palët po i qëndrojnë larg debatit për Tatimin mbi Vlerën e Shtuar për ushqimet bazë të shportës së konsumit të një familjeje. Shqipëria është ndër të paktat vende në Europë që nuk diferencon nga TVSH 20 për qind ushqimet e shportës dhe premtimi për heqjen e këtyre produkteve nga kjo skemë është bërë gjithmonë në opozitë e “harruar” në pushtet.
Një premtim për heqjen e TVSh-së për produktet e shportës është bërë në 2011 nga Edi Rama. Përmes rrjeteve sociale, Rama ilustronte me shembuj se sa do të kursenin familjet nga heqja e TVSh-së për ushqimet e shportës.
“Lejomëni të ndaj me ju një ilustrim të thjeshtë grafik të propozimit tonë për heqjen e taksave të Saliut mbi bukën, qumështin, vezët, ilaçet, duke ju thënë të gjithë atyre që thonë ku e keni programin se ja, kjo është një copëz e programit që prej më shumë se një muaji e kemi shtruar publikisht, por pakkush ndër komentatorët e ka rrokur në brendinë e vet”, sqaronte ai tabelën e çmimeve ilustruese të mësipërme.
Në dhjetor të 2011, socialistët në atë kohë në opozitë dorëzuan në Kuvend një propozim konkret për të hequr TVSh për produktet e shportës duke deklaruar në relacionin shoqërues të nismës se kjo do të ulte çmimet dhe do të ndihmonte shtresën në nevojë. Propozimi ishte pothuajse identik me premtimin elektoral të Partisë Demokratike në zgjedhjet e 2005-ës.
Por, propozimi u rrëzua nga mazhoranca PD-LSI. Kryeministri i asaj kohe, Sali Berisha deklaronte se TVSh 20 për qind për produktet e shportës mbronte prodhimin vendas dhe se me heqjen e saj tregu do të dyndej nga produktet e importit. Megjithatë, Rama nuk hoqi dorë dhe në 2013 premtimin e përfshiu te platforma qeverisëse të Partisë Socialiste.
Verën e 2015-ës flamurin e këtij premtimi e ngrinte Lulzim Basha.
“Një nga zgjidhjet që duhet të japim është të heqim TVSH-në për miellin, për bukën, për sheqerin, për vajin, për orizin. Të paktën për këto mallra. T’ua bëjmë bukën qytetarëve që ta blejnë 20 për qind më pak se sa çmimi i tregut sot”, deklaronte Basha.
Thuajse gjashtë vite më vonë, ai vjen me propozimin e taksës së sheshtë 9 për qind, ndërsa për zerimin e TVSH-së së shportës, pra ushqimeve bazë të qytetarëve, as ai dhe as Edi Rama nuk flasin më.
TVSh në Shqipëri është në nivelin 20 për qind me një nivel të reduktuar prej 6 për qind, ku nuk bëjnë pjesë ushqimet e shportës. Niveli i reduktuar prej 6 për qind aplikohet prej 2017-ës në sektorin e turizmit dhe agro-turizmit dhe të librave, ndërsa të përjashtuara nga kjo skemë janë eksportet, shërbimet shëndetësore, importi i inputeve dhe makinerive bujqësore etj.
Në rajon, Maqedonia e Veriut aplikon prej 1 janarit të këtij viti një TVSh standarde prej 10 për qind për të gjitha kategoritë që lidhen me furnizimin dhe shitjen e ushqimeve dhe pijeve, ndërsa para këtij ndryshimi aplikonte një taksë me dy nivele, 18 dhe 5 për qind. 18 për qind ishte TVSh në rastet e konsumit të ushqimit në vendin e furnizimit (baret, restorantet, fast food-et, shërbimi “Merre me vete”, etj), ndërsa 5 për qind për miellin, bukën, orizin, vajin, kripën në rastet kur bliheshin në dyqane.
Kosova aplikon një TVSH standarde prej 18 për qind dhe një normë të reduktuar prej 8 për qind për ujin (me përjashtim të ujit të ambalazhuar në shishe), furnizimin me energji elektrike, përfshirë transmetimin dhe shpërndarjen, drithërat dhe nënproduktet e tyre, si mielli, buka dhe produkte të ngjashme, vajin për gatim, kripën, vezën dhe librat.
Me TVSH të reduktuar 8 për qind janë edhe furnizimet mjekësore, farmaceutike dhe shërbimet e ofruara nga industria e turizmit, për këtë të fundit me afat deri më 31 dhjetor të 2021 si nismë e qeverisë për të ndihmuar këtë industri.
Serbia aplikon një TVSh standarde prej 20 për qind, por aplikon nivelin e reduktuar prej 8 për qind për ushqimet bazë, ujin, gazetat, ilaçet, kompjuterat, etj.
Në Greqi, TVSh standarde është 23 për qind, por aplikon dy norma të reduktuara. 13 për qind për ushqimet dhe pijet, ilaçet, transportin dhe 6.5 për qind për hotelet, librat për fëmijë, gazetat dhe të tjera shërbime që klasifikohen si bazike.
Bosnje Herzegovina nuk ka asnjë përjashtim nga skema e TVSh-së standarde që e ka të vendosur në nivelin 17 për qind.