Videot kryesore
Gjendja e rënduar prej më shumë se 30 vitesh në Bulqizë ka zgjuar interesin e një minatori, i cili kandidon për zgjedhjet parlamentare në Shqipëri.
Elton Debreshi u pushua nga puna në minierën private ku punonte, pasi së bashku me minatorë të tjerë krijuan një sindikatë të re minatorësh. Pas një viti ai e sheh kandidimin dhe futjen në Parlamentin shqiptar si të vetmen mënyrë për t’i dhënë zë statusit të minatorit.
Ministrja e Shëndetësisë tha se sistemi shëndetësor shqiptar është në gatishmëri dhe në gjendje që paralelisht me përballimin e një epidemie të mundshme të koronavirusit në vend, të përballojë edhe patologjitë e tjera.
“Pra kemi siguruar normalitetin e punës sa u takon patologjive të tjera. Sistemi ynë shëndetësor, ka marrë masat dhe është në gatishmëri për të gjitha skenarët me të cilat mund të përballemi në të ardhmen. Probabilteti është që të prekë edhe Shqipërinë”, deklaroi ajo.
Nga ana tjetër, Kryeministri Rama solli një statistikë të Organizatës Botërore të Shëndetësisë për të argumentuar se nuk ka nevojë për panik.
Një tryezë e përbashkët me temë luftën kundër trafikut të qenieve njerëzore dhe mbrojtjen e viktimave të tij, bëri bashkë Presidentin Ilir Meta me Ambasadoren e SHBA, Yuri Kim.
Presidenti dhe Ambasadorja shtrënguan duart, ndërsa Meta shmangu përgjigjen e drejtpërdrejt ndaj pyetjes së gazetarëve se kush e hodhi hapin e parë në përmirësimin e raporteve mes tyre.
“Asnjë problem përveç forcimit të mëtejshëm, bashkëpunimit kundër trafikut të qenieve njerëzore për shkak të numrit të largimit të qytetarëve tanë, sidomos të rinjve. Është një pasojë e madhe për të gjithë shoqërinë tonë sepse shkatërron fëmijë, familje, por njëkohësisht edhe shteron shumë prej energjive më të mira të këtij vendi për zhvillim. Lufta kundër trafiqeve duhet të jetë prioritet për ne, për qeverinë. Ne e dimë që trafikimi është një krim ndërkombëtar”, tha Meta.
Në pesë vite në krye të Presidencës, Presidenti Ilir Meta është përplasur jo pak herë me Ambasadoren Yuri Kim, që për radhën e emërimeve në Gjykatën Kushtetuese, e deri te përplasja para zgjedhjeve të 25 prillit, kur Meta bëri thirrje për ‘mbrojtjen e votës edhe duke kapur sfurqet’.
Ajo deklaratë e Presidenti u dënua nga Ambasadorja, që gjithashtu ka qenë në qendër të kritikave të Ilir Meta, që në shkurt tha se është ankuar zyrtarisht në Shtëpinë e Bardhë për atë që e quan “njëanshmëri të Yuri Kim” në Tiranë.
Paraditen e së martës do të fillojë stërvitja më e madhe e udhëhequr nga SHBA dhe NATO, e pagëzuar me emrin “Defender Europe 21”.
Ceremonia e nisjes së kësaj stërvitjeje do të mbahet rreth orës 09:30 në Portin e Durrësit dhe do të transmetohet përmes faqes zyrtare të Facebook të Komandës së Ushtrisë Amerikane për Europën dhe Afrikën.
Në Portin e Durrësit kanë zbarkuar prej ditësh tashmë mjetet ushtarake, logjistike dhe trupat amerikane dhe të vendeve të tjera anëtare të Aleancës, që do të përfshihen në këtë mega-trajnim.
"Nga porti i Durrësit ku vazhdon me ritëm zbarkimi i trupave dhe mjeteve amerikane. Gjithçka gati për të çelur stërvitjen e përbashkët më të madhe, të zhvilluar në Shqipëri, nga ushtria amerikane dhe forcat tona të armatosura në kuader te NATO, Defender Europe 21", deklaron ministri i Mbrojtjes, Niko Peleshi.
Manovrat Defender-Europe këtë vit kanë përfshirë rreth 28,000 forca amerikane, aleate dhe partnere nga 27 vende për të kryer operacione të njëkohshme në më shumë se 30 zona trajnimi në më shumë se 12 shtete, nga Balltiku dhe Afrika në Detin e Zi dhe Ballkan.
Në harkun kohor të dy ditëve, Kryeministri Edi Rama zgjeroi bazën e amnistisë fiskale, nga të ardhurat e siguruara nga puna në të zezë në emigracion deri tek të ardhurat e siguruara nga biznesi i vogël dhe i madh që ka shkelur ligjin duke kryer evazion fiskal.
Të shtunë, Kryeministri deklaronte gjatë punimeve të Kongresit të Partisë Socialiste se:
“Nuk mundet më që të rrijnë të mbajnë para nëpër banka andej me 1001 vështirësi, as nuk mundet më që të torturohen për të çuar 5 mijë euro sa andej këndej, se i fillon pastrimi i parave ku i gjete e ku s’i gjete, as nuk mund të tmerrohen për të blerë një shtëpi këtu se fillon historia nga i more, e ku s’i more. Të gjithë ata që nuk i kanë paratë me drogë, me terrorizëm, prostitucion, nuk i kanë paratë me të gjitha ato krime që parashikon tek ligji special... “
Rama foli të shtunën për amnisti të përgjithshme, por vetëm të hënën në seancën plenare parlamentare përmendi edhe biznesin.
“Puna e OFL-së është ndarja me thikë e parasë së fituar nga puna, qoftë para e fituar por e padeklaruar, siç është paraja e emigrantëve që për 1001 arsye kanë bërë shumë punë në të zezë në vendet ku kanë shkuar, apo siç ëshstë paraja e shumë, për të mos thënë e të gjithë sipërmarrësve këtu në Shqipëri, për të mos thënë të gjithë, që nuk kanë deklaruar të gjitha të ardhurat e tyre, por sidoqoftë janë të ardhura nga puna. Për këto të ardhura duhet dhënë mundësia që të formalizohen duke i amnistuar”, deklaroi Rama.
Në fakt, burime të gazetës “Si” thonë se ideja e një amnistie të përgjithshme qarkullon prej vitesh në korridoret e qeverive shqiptare, por asnjëherë nuk është konkretizuar përmes një nisme finale. Në 2011 ishte Qeveria Berisha që u përpoq, por propozimi nuk siguroi mbështetjen e opozitës në atë kohë për ndryshimin e Kodit Penal, ndaj nisma mbeti në kuadrin e një faljeje fiskale, por jo amnisti. Kjo bëri që shumë biznese të mos formalizonin paratë dhe asetet e tyre nga frika e ndjekjes penale për evazion fiskal.
Për nismën aktuale, gazeta “Si” mëson se qarkullon më shumë se një draft për amnistinë fiskale, që do të realizohet përmes një takse që parashikohet të vendoset nga 3 deri në 5 për qind të vlerës së vetëdeklaruar në kuadër të kësaj amnistie.
Komisioni i Ekonomisë miratoi kandidaturën e Arben Shehut për të drejtuar Kontrollin e Lartë të Shtetit dhe e kaloi emrin e tij për miratim përfundimtar në seancë plenare. Në mbledhjen e zhvilluar online votuan 18 anëtarë të këtij Komisionit, nga ku 15 votuan pro, 2 votuan kundër dhe 1 abstenim.
Deputetja e opozitës, Edlira Hyseni kërkoi të informohej nga kandidati për kryetar KLSH-je se si u përfshi në garën për të drejtuar këtë institucion. Hyseni, që mori mandatin nën siglën e LSI-së pas largimit në grup të opozitës vitin e kaluar vuri gjithashtu në pikëpyetje kualifikimet praktike të kandidatit të paraqitur nga Presidenti Ilir Meta për drejtimin e Kontrollit të Lartë të Shtetit.
“A keni drejtua ndonjë institucion apo agjenci shtetërore? Në bazë të ligjit të KLSH-së, kandidati për kryetar të KLSH-së duhet të ketë 10 vite punë përvojë në fushën financiare. Në CV-në tuaj nuk e gjeta këtë informacion, apo kusht të plotësuar. Në CV-në tuaj pashë një seri të gjatë publikimesh, por nuk pashë përvojën tuaj në fushën e financës dhe auditimit. Përvoja në këtë fushë është primare. Shoh në CV-në tuaj se diploma për studimet ekonomike në Faktuletin e Ekonomisë në Vlorë, part time, data e regjistrimit ishte në 2005 dhe e keni përfunduar në 2018, 13 vite për të studiuar në ekonomi? Unë nuk di nëse keni përvojë, apo formim në lidhjen me auditimin, që t’u pyesja në lidhje me auditimet”, u shpreh Hyseni.
Në lidhje me përfshirjen në garë, Arben Shehu u përgjigj duke deklaruar se kishte aplikuar tek Presidenti duke iu referuar komunikimeve publike të Kuvendit dhe Presidencës, ndërsa shpjegoi edhe vonesën në diplomimin në ekonomik, si dhe tha se përmbush kushtin e 10 viteve punë në fushën e financave, pasi e ka ushtruar këtë në sektorin privat.
“Kam përfunduar në mënyrë të pandërprerë Faktultetin e Drejtësisë së Tiranës, masterin dhe doktoraturën dhe kam filluar studimin për ekonominë në Fakultetin e Ekonomisë që e kam ndërprerë për shkak të angazhimit të madh në Fakultetin e Drejtësisë dhe në avokati, ku kam punuar në vazhdimësi. Në 3 vitet e fundit e kam rifilluar dhe kam përfunduar studimet bachelor dhe po vazhdoj masterin për Financë. Në planin teorik mendoj se këto janë të qarta. Në planin praktik kam punuar për më shumë se 10 vite në shoqëritë tregtare, që i kam pasqyruar me aktet përkatëse nga ana e tyre për të pasqyruar punën time dhe një vlerësim nga ana e tyre për aq sa është e mundur”, u shpreh Shehu.
Në platformën dhe vizionin e tij për drejtimin e KLSH-së, kandidati Shehu tha se do të përqëndrohej tek puna parandaluese dhe jo ndëshkimore.
“Do të angazhohem maksimalisht me të gjitha institucionet në kuadër të parandalimit dhe jo të ndëshkimit. Synimi im është shmangia e klimës së ndëshkimeve. Bashkëpunimi duhet të jetë në praktikë dhe jo në teori për të parandaluar të gjitha problematikat në shkelje të ligjit në këtë drejtim”, u shpreh Shehu.
Presidenti Meta Ilir Meta depozitoi emrin e Arben Shehut në Kuvend në fillim të muajit qershor. Kjo ishte kandidatura e katërt për drejtimin e KLSH-së. Presidenca tha se Nga jetëshkrimi i tij, Shehu ka një përvojë të gjatë në fushën e pedagogjisë, por i mungon përvoja në fushën e drejtimit.
“Dr. Arben Shehu, si njohës shumë i mirë i legjislacionit, me njohuritë dhe certifikimet në fushën ekonomike dhe përvojën akademike e profesionale mbi 16 vjeçare, vlerësohet kandidat i përshtatshëm për drejtimin e Kontrollit të Lartë të Shtetit, si një institucion që ka nevojë për një qasje të re në ushtrimin e funksioneve për kontrollin e përdorimit të pasurisë publike dhe vënien para përgjegjësisë të abuzuesve me to…”, thuhet në dekretin e Presidentit.
Arben Shehu është diplomuar “Jurist” në Fakultetin e Drejtësisë, Universiteti i Tiranës, ka përfunduar Master në Shkenca Penale Fakulteti i Drejtësisë, Universiteti i Tiranës, ka gradë shkencore “Doktor i Shkencave Ligjore” në fushën e krimit të organizuar dhe legjislacionit ndërkombëtar. Është diplomuar gjithashtu edhe për Administrim Biznes.
Prej vitit 2004 e në vazhdim ai ka punuar Pedagog pranë Fakultetit të Drejtësisë, Universiteti i Tiranës.
A mund të ndryshohen në mënyrë të njëanshme rregullat themelore që rregullojnë konkurrencën zgjedhore, veccanërisht rregullat në lidhje me transformimin e votave në mandate mes konkurentëve pasi të ketë filluar procesi zgjedhor dhe vetëm 6 muaj para datës së zgjedhjeve? Sa e rëndësishme është qëndrueshmëria e legjislacionit zgjedhor dhe njohja e ligjit nga konkurrentët zgjedhorë mjaftueshëm kohë përpara zgjedhjeve për vetë cilësinë dhe besueshmërinë e procesit të zgjedhjeve?
Nëse rregullat, veccanërisht ato që kanë të bëjnë me transforimin e votave në mandate midis konkurrentëve ndryshohen në mënyrë të njëanshme dhe shumë afër datës së zgjedhjeve në mënyrë që të sigurojnë avantazh për partinë që ka paraqitur ndryshimet, a dëmtojnë, ose ndikojnë këto ndryshime parimet e qëndrueshmërisë së ligjit, sigurisë juridike dhe rregullave të barabarta të lojës së konkurrimit që janë kycce për të përmbushur angazhimet e OSBE-së për zgjedhje demokratike? A e kompromentojnë këto ndryshime procesin zgjedhor? A kompromentojnë ato stabilitetin politik nëse bëhen në kundërshtim me konsensusin e 24 janari dhe 5 qershorit të arritur nga shumica e partive politike?
A shkelet përfundimisht parimi i garancive proceduriale nëse ndryshime të tilla në ligjin zgjedhor të miratuara njëanshmërisht dhe me nxitim bëhen në mungesë të një gjykatë kushtetuese funksionale, e cila mund të kontrollojë përpuethshmërinë e tyre me Kushtetutën dhe standardet e Konventës Europiane të të Drejtave të Njeriut.
Ndërsa ndryshimet e njëanshme në Kushtetutë të Kodit Zgjedhor të 30 korrikut dhe 5 tetorit nuk ishin pjesë e rekomandimeve të hershme të OSBE/ODIHR për Shqipërinë, a është procedura urgjente një motiv i ligjshëm për të justifikuar ndyrshimet e njëanshme nga një Parlament i kontestuar që nuk plotëson kuorumin kushtetues prej 140 deputetësh? A kishte ndonjë nevojë kushtetuese sipas standardeve ndërkombëtar për t’i modifikuar ato në mënyrë të njëanshme?
A është dispozita e futur rishtasi në Kodin Zgjedhor për të drejtën e kryetarit të një partie politike për të kandiduar në 4 qarqe zgjedhore në përputhje me standardet ndërkombëtare dhe veccanërisht me parimin e mosdiskriminimit mes kandidatëve dhe votuesve?
A e pengojnë rregullat aktuale në fuqi për mbledhjen dhe shndërrimin e tyre në mandate mes konkurrentëve, veccanërisht ato në lidhje me koalicionet zgjedhore dhe formulën përkatëse për ndarjen e mandateve, futjen e listave të hapura dhe përzgjedhjen e kandidatëve nga votuesit? Në rast se legjislacioni miraton listat e hapura, ndërsa mekanizmi ekzistues i koalicioneve zgjedhore dhe formula përkatëse për ndarjen e mandateve për koalicionet mbeten ashtu sicc janë aktualisht në fuqi, a do të ishte legjislacioni përkatës shqiptar në përputhje me angazhimet e OSBE-së?
A i dëmton të drejtat e partive politike dhe elektorateve të tyre imponimi i njëanshëm i ndryshimeve në Kodin Zgjedhor në lidhje me koalicionet zgjedhore për të kandiduar me një listë unike?
Duke pasur në konsideratë situatën, cila do të ishte një zgjidhje e pranueshme për të garantuar një proces zgjedhor me standarde europiane për zgjedhje demokratike dhe të dakordësuara nga të gjitha aktorët kryesorë politikë dhe subjektet zgjedhore në mënyrë që të shmanget një krizë tjetër zgjedhore dhe politike.
Presidenti Ilir Meta këmbëngul se nuk ka një çështje hetimore ndaj tij nga Kuvendit dhe deklaratën e ka bërë pesë ditë para se deputetët të thirren në seancë plenare për të miratuar, ose rrëzuar raportin e Komisionit Hetimor që propozon shkarkimin e tij.
Meta foli nga fshati Shijon i Elbasanit, ku besimtarët festuan Ditën e Shën Joanit. Këtu Presidenti u pyet nëse u lut për të mos u shkarkuar.
“Nuk ekziston asnjë lutje e tillë. Lutja është Zoti t’i falë për ata që nuk dinë se çfarë bëjnë dhe t’i udhëheqë të gjithë në rrugën e së drejtës së përbashkët”, tha Meta.
Presidenti u shpreh se do të vijojë të ushtrojë detyrën e tij deri në fund të mandatit.
“Kjo tema e shkarkimit pas 25 prillit ku është konfirmuar gjithçka nga ato që Presidenti tha përpara 25 prillit dhe u tregua qartë që Kuvendi ishte antikushtetues dhe është akoma më shumë antikushtetues tani. Nuk kam asnjë shqetësim të tillë”, tha ai.
Mediat i ftoi që sipas tij, të merren me çështje më serioze.
“Serioze është hetimi i krimeve zgjedhore, para, gjatë dhe pas 25 prillit. Kjo është çështja më e rëndësishme për të gjithë, sepse në një vend demokratik qytetarët duhet të jenë të sigurtë që të jenë të barabartë para ligjit. Vota nuk është e barabartë kur dikush voton disa herë dhe një tjetër i ndalohet me akt normativ e drejta kushtetuese dhe dikujt tjetër i bëhet vota e pavlefshme, kjo është çështja më e rëndësishme”, tha Meta.
Dhoma Amerikane e Tregtisë nuk ka një opinion përfundimtar në lidhje me nismën e Qeverisë për amnistinë fiskale e penalë, por thotë se nga një vëzhgim paraprak i draftit, ai lë hapësira për pastrimin e parave të pista.
“E dimë që ka një draft së fundmi, që është futur në konsultimin publik. Ky është draft, duam pak më tepër kohë për ta analizuar. Megjithatë, drafti ekzistues ka ndryshime nga draftet e mëparshme, por ndryshimet nuk janë thelbësore. Problemet kanë qenë në 2-3 parime. Së pari, krijon hapësira për pastrimin e parave dhe për të bërë evazion fiskal”, deklaroi në konferencën vjetore me gazetarët, Presidenti i Dhomës Amerikane të Tregtisë, Enio Jaço.
Dhoma thotë se do ta mbështesë nismën nëse ajo merr dritën jeshile nga partnerët ndërkombëtarë.
“Nëse ligji ka marrë aprovimin dhe mbështetjen e partnerëve ndërkombëtarë, strukturave si FMN, BE, apo MoneyVal atëherë edhe ne do ta mbështesnim. Shqetësimet tona janë shumë serioze në lidhje me këtë ligj dhe lidhen me konkurrencën e pandershme dhe hapësirave që ky ligj krijon”, vijoi Jaço.
Sipas Dhomës Amerikane të Tregtisë, Shqipëria duhet të përqëndrohet në luftën kundër korrupsionit, sidomos me tenderat. Këtu, Jaço tha se do t’i propozohet Kuvendit një paketë ligjore, që synon parandalimin e korrupsionit.
“Paketa nuk ka shkuar për miratim në Parlament. Ne mendojmë që duhet çuar në Parlament. Është me rëndësi që të kemi një efekt parandalues të akteve korruptive kur ndodhin. Fokusi kryesor ka qenë me efekt prapaveprues, por ajo që vendet e avancuara kanë është parandalimi. Është propozim për të cilin grupet e punës po punojnë”, tha Presidenti i AmCham.
Problematik, sipas Dhomës, është edhe kuadri ligjor i prokurimeve publike, që lë hapësira për abuzime, korrupsion e spekulime. Jaço propozon që i gjithë kuadri ligjor ekzistues për tenderat duhet të reformohet me synim thjeshtimin e procedurave dhe përfshirjen sa më pak të administratës shtetërore.
Dhoma u shfaq kritike edhe për projektligjin për tatimin e të ardhurave, që sipas Jaços nuk përmbush tre nga katër parimet kryesore që propozon Dhoma Amerikane e Tregtisë.
“Kemi vënë re që ka shpenzime të pranuara që janë jashtë strukturave të fiskalitetit. Ka një kontradiktë. Ligji mund të ketë një qëllim të mirë, por kjo është periudha që të konsultohet. Draft ligji nuk përmbush tre nga katër kriteret tona kryesore, s’përmbush standardet e kontabilitetit ndërkombëtar, nuk nxit formalizimin e ekonomisë dhe nuk përmbush elementin e konkurrueshmërisë”, tha ai.
Jaço kërkoi që të kufizohen pagesat me para në dorë, që sipas tij do të forconte luftën kundër pastrimit të parave. Dhoma mendon gjithashtu se ligji për konsultimin publik duhet të ndryshojë për të zgjatur afatet, ndërsa problematikën në këtë ligj nuk e lidh me përmbajtjen e tij, por me moszbatimin.