Po aq e egër e njëherazi e magjishme me luginat dhe shpatet e thyera, kjo krahinë e ndodhur jo shumë larg Tiranës, fsheh thesare të paçmuara, teksa shtegton drejt kësaj toke, të mbushur me mite e legjenda. Në këtë udhëtim tonin të fundjavës për “Gazetën Si”, do të flasim për këtë tokë; tokën e Pirustëve.

Ukraina ka hyrë në ditën e 16-të të rezistencës përballë agresionit rus. Videografiku i mësipërm përcjell shkurtimisht ecurinë e luftës dhe avancimit të trupave ruse në këtë konflikt.

Grimca të humorit të hollë shkodran janë shfrytëzuar nga Kryeministri Edi Rama për të kërkuar votën për Partinë Socialiste dhe kandidaten, Edona Bilali. Ky është mesazhi i dukshëm i videos së mësipërme të publikuar nga kryesocialisti.

Por, nëse merren parasysh zhvillimet e fundit politike, e sidomos ftesa që Rama i ka adresuar Lulzim Bashës për bashkëpunim dhe për t’u shkëputur nga Sali Berisha dhe Ilir Meta, videoja e mësipërme mund të interpretohet edhe si “bashkëqeverisje” mes PD e PS.

⁣RENEA, kontrolle të befasishme në disa qytete

Mjekët e Spitalit Infektiv kanë hedhur poshtë akuzat e bëra nga kryetari i Partisë Demokratike, Lulzim Basha, që tha mbrëmjen e së enjtes se janë manipuluar shifrat e personave që kanë ndërruar jetë nga Covid-19.

Drejtorja e Spitalit Infektiv, Najada Çomo me në krah kolegët e saj të këtij spitali shpërndau një mesazh, ku i vlerësonte akuzat e Bashës si tronditëse dhe goditje për profesionalizimin dhe përpjekjet e mjekëve në betejën 9-mujore kundër infeksionit.

“Nuk është kurrësesi e vërtetë që janë fshehur vdekjet nga COVID-19 dhe themi me përgjegjësi të plotë që kjo jo vetëm është praktikisht dhe teorikisht e pamundur. Çdo pacient që ndërron jetë, përcillet për në morg së bashku me kartelën shoqëruese. Kartela bashkëshoqëruese përmban dhe arsyen e vdekjes së qytetarit, firmosur dhe vulosur me përgjegjësi profesionale e ligjore nga mjeku që e ka trajtuar deri në momentin e fundit nga mjeku që ka konstatuar vdekjen e personit”, thuhet në deklaratën e mjekëve.

Mjekët kërkojnë nga politika që t’i japë fund lojës me vdekjet dhe paralajmërojnë se nëse akuza të tilla përsëriten, do t’i drejtohen prokurorisë.

“Askush nuk mund ta ndryshojë dot shkakun e vdekjes, e jo më pastaj një ekip i tërë mjekësh të mund të parafytyrohet dhe akuzohet si i përfshirë në një monstruozitet me përmasat e deklaruara. Bëjme me dije se nëse kjo akuzë do të përsëritet, do të ftojmë organet kompetente që të verifikojnë çdo kartelë mjekësore. Nuk do të lejojmë kurrsesi këtë cënim që na bëhet në dinjitetin tonë njerëzor dhe profesional”, vijon deklarata.

Dhjetra qytetarë janë mbledhur në Bulevardin kryesor të Tiranës në shenjë proteste kundër shembjes së Teatrit Kombëtar.

Qytetarët janë vendosur përballë forcave të shumta policore që kanë bllokuar hyrjen në pedonalen, që të çon në sheshin e Teatrit, ndërkohë që nuk kanë munguar edhe përplasjet fizike mes dy palëve.

Mes protestuesve janë edhe ish-deputetët të opozitës dhe përfaqësues të shoqërisë civile.

Harta më e saktë 3D e “Rrugës së Qumështit” është gati. Shkencëtarët e Agjencisë Hapësinore Europiane matën me saktësinë më të madhe deri më tani përmasat e galaksisë sonë, duke shfrytëzuar të dhënat e teleskopit GAIA, që skanon yjet prej vitit 2013.

Përmes këtyre të dhënave, shkencëtarët e ESA-s shpresojnë që të hedhin më shumë dritë dhe të kenë më të qartë mënyrën sesi funksionon dhe lëvizin yjet dhe sistemet yjore në galaksinë tonë.

Falë GAIA-s, ESA thotë se është në gjendje që të përllogarisë trajektoret dhe shpejtësinë e lëvizjes së yjeve dhe të zbulojnë me përafërsi se me çfarë përmasash po zgjerohet universi.

Harta e ndërtuar deri më tani nga të dhënat 7-vjeçare të teleskopit GAIA përmban plot 1.8 miliardë yje. ESA e bëri publike përmes një videoje të shkurtër.

“Të dhënat e GAIA-s kanë mundësuar astronomët dhe shkencëtarët të gjurmojnë popullsi të ndryshme yjesh t ëvjetër dhe të rinj, nga cepat më të largët të galaksisë sonë, tek ajo që njihet si antiqendra e saj”, tha ESA.

Nga projektimet kompjuterike, shkencëtarët kanë arritur në përfundimin se galaksia jonë do të vazhdojë të zgjerohet, teksa yje të rinj lindin. Analizat kanë siguruar gjithashtu edhe të dhëna interesante për qendrën e galaksisë, ku ndodhet edhe një vrimë e zezë.

“Të dhënat na lejojnë që të shohim mbetjet e një disku (qendra e Rrugës së Qumështit) 10 miliardë vite të vjetër dhe kështu ta krahasojmë atë me gjendjen aktuale të këtij disku”, shtoi ESA.

Harta 3D e ESA-s publikohet në një kohë kur një studim japonez doli në përfundimin se Toka është më afër “gëlltitjes” nga një Vrimë e Zezë nga sa mendohej më parë. Sipas këtij studimi, ne po shkojmë drejt vrimës së zezë të vendosur në qendër të Rrugës së Qumështit, të quajtur Shigjetari A.

Astronomët japonezë përdorën të dhënat e siguruara në 15 vitet e fundit për të arritur në këtë përfundim. Ata thonë se nga analiza e këtyre të dhënave, sot toka është 25 mijë e 800 vite dritë larg Shigjetarit A, ndërkohë që nga matjet e vitit 1985 ishte 27 mijë e 700 vite dritë larg.

Megjithatë, nuk ka asnjë arsye për panik. 25 mijë e 800 vite dritë larg është një distancë rreth 10 trilionë kilometra dhe deri kur Toka ta ketë përshkuar këtë distancë, studime të tjera kanë dalë në përfundimin se do të jetë e pabanueshme.

Tridhjetë ditë pas nisjes nga toka, teleskopi më i fuqishëm i ndërtuar ndonjëherë nga njeriu, “James Webb” ka mbërritur në atë që do të jetë shtëpia e tij e re për të paktën pesë vitet e ardhshme 1.5 milion kilometra larg: pika Lagrange 2.

Pas pozicionimit në këtë orbitë, inxhhinierët dhe shkencëtarët nga Toka do të shpenzojnë tre muajt e ardhshëm për “kolaudimin” e teleskopit dhe aktivizimin e tij. Detyrat kryesore dhe më të vështira janë hapja dhe aktivizimi i katër instrumenteve të tij, bashkë me pasqyrat, në veçanti pasqyrën e madhe 6.5 metër të gjerë, që do të shërbejë si reflektuese.

“Do të kemi shumë punë për të bërë bashkë 18 segmentet dhe shndërruar ata nga gjendja aktuale drejt funksionimit si një pasqyrë e madhe e vetme, si dhe për të optimizuar pasqyrën e dytë në kushtet më të mira”, tha Charlie Atkinson, kryeinxhinieri i “Webb” në Northrop Grumman, kompania amerikane që bashkëudhëhoqi këtë projekt me NASA-n.

“Webb”, konsideruar si trashëgimtari i denjë i “Hubble” u lëshua më 25 dhjetor nga Guaiana Franceze përmes raketës së Agjencisë Hapësinore Europiane, Ariane 5. Objektivi i tij është kapja e yjeve në një distanca prej miliona vitesh dritë larg, që praktikisht në Tokë do ta shndërronte teleskopin një mekanizëm që na kthen pas në kohë.

Mes imazheve mund të jenë edhe fotografi të 13 miliardë viteve më parë, që nëse shkencëtarët do t’i kenë në dispozicion mund t’i ndihmojë të kuptojnë më mirë se çfarë forcash të jashtëzakonshme krijuan yjet, galaktikat, vrimat e zeza dhe planetët, duke përfshirë botët përtej Tokës që mund të mbështesin jetën.

Pika “Lagrange 2” është njëra nga pesë pikat e ekuilibrit gravitacional mes Diellit dhe Tokës, ku satelitët artificialë mund të ruajnë pozicionin e tyre me pak kosto e shpenzime karburanti për korrigjimin e trajektores.

Avantazhi tjetër është se në këtë pikë, Webb shmang temperaturat dhe dritën e fortë të Diellit, siç e pësojnë teleskopët e tjerë që vendosen në pozicione shumë më afër Tokës dhe Diellit. Kjo konsiderohet thelbësore në suksesin e këtij misioni, që është projektuar të skanojë universin me drita infrared, që kërkojnë kushte super të ftohta për të funksionuar.

Dritat infrared kanë valë më të gjata se drita e duksshme, që do t’i krijojë mundësinë teleskopit që të shohë përtej pluhurit kozmik dhe të gjejë yje, që me dritën normale do të ishin të padukshëm.

Webb tashmë do të orbitojë në pikën L2, duke ruajtur Tokën dhe Diellin në një vijë pothuajse të drejtë.

“L2 është pothuajse e qëndrueshme. Ekipi i operacioneve të Webb po përgatitet dhe do të ndërmarrë operacione të korrigjimit të trajektores, sipas përllogaritjeve tona çdo 20 ditë”, thotë Jean-Paul Pinaud, që drejton ekipin e inxhinierëve të Northrop përgjegjës për mbajtjen në trajketore të Webb.

Optika dhe instrumentet e tjera të Webb, të fshehura pas një mburoje kundër rrezeve të Diellit do të ftohen deri në -230 gradë celciues. Disa sektorë dhe instrumente të teleskopit, sipas inxhinierëve e kanë arritur tashmë këtë temperaturë.

“Partnerët ndërkombëtarëv vazhdojnë të mbështesin dhe vizitojnë Ukrainën”. Me këto fjalë ka pritur në Kiev Edi Ramën dhe Dritan Abazoviç, Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelenskyy.

Shënimi shoqërohet me një video të shkurtër pak më shumë se dy minuta, ku tregohen momente që nga pritja e shtrëngimi i duarve me Ramën dhe Abazoviç, fotoja e rastit e deri te takimi me ta.

Më herët, Rama e Abazoviç vizituan qytetin e Irpinit, një prej zonave më të nxehta të luftës në javët e para të saj. Dy Kryeministrat panë nga afër shkatërrimin e shkaktuar nga bombardimet ruse në zonat e banuara civile.

Shqipëria dhe Mali i Zi u janë bashkuar sanksioneve perëndimore ndaj Rusisë. I vetmi vend në Ballkan që nuk po ndjek këto sanksione është Serbia.

Konfrontim ka pasur jo vetëm me banorët, por edhe me ish-deputetët që shkuan në mbështetje të tyre. Policia ka goditur ish-deputetët e opozitës, Endrit Braimllari dhe Klevis Balliu. Ky i fundit ka denoncuar, edhe veprimin ku një punonjës policie ka qëlluar një vajzë, e cila protestonte që të mos i merrnin telefonin. Edhe në aksionin e disa ditëve më parë ka pasur tension dhe konfrontime fizike.

Një grup ndërkombëtar gjeologësh kanë ndërtuar një video të animuar me pretendimin se ajo paraqet me përafërsi lëvizjet e pllakave tektonike të Tokës në 1 miliard vitet e fundit.

Shkencëtarët në fjalë thonë se për përcaktimin e trajektores së lëvizjes së këtyre pllakave u janë referuar kryesish të dhënave të përfituara në 200 vitet e fundit dhe më pas janë bazuar tek tërmetet e fuqishme që kanë goditur zona të ndryshme të globit në 2500 vite dhe për të ngritur një hipotezë për lëvizjen e këtyre pllakave.

Duke përcaktuar trajektoret e këtyre pllakave në 3 mijëvjeçarin e fundit, gjeologët thonë se kanë ndërtuar videon e animuar me trajektoren hipotetike të lëvizjes së pllakave deri në një distancë kohore prej 1 mld vitesh.

Grupi i punës shpjegon se më shumë se sa saktësi shkencore, ky studim i tyre synon që të hapë një debat të ri në kapitullin se si kanë qenë vendosur kontinentet në Tokë përgjatë historisë së vonë të planetit tonë, që vlerësohet me një moshë diku tek 4.5-5 miliardë vite.

Toka ka 7 pllaka tektonike madhore dhe 8 pllaka tektonike më të vogla. Më madhoret janë pllaka Euro-aziatike, ajo e Antarktikës dhe pllaka e Amerikës së Veriut. Shqipëria bën pjesë tek pllaka Euro-aziatike. Trashësia mesatare e këtyre pllakave shkon në rreth 125 kilometra.

Lulzim Basha kërkoi dy herë dorëheqjen e Ilir Metës në 2015-n, kur ky i fundit ishte kryetar i Kuvendit. Në njërin rast kërkesa për largimin e kreut të LSI-së në atë kohë u bë pas akuzave të Tom Doshit, që foli për një atentat të Metës ndaj tij, ndërsa hera e dytë pas daljes së lajmit se në çështjen me CEZ Ilir Meta kishte marrë rryshfet.

Në të dyja rastet Ilir Meta e shpërfilli kërkesën e opozitës, madje aludoi në atë kohë se kërkesa e Lulzim Bashës për dorëheqjen e tij lidhej me “respektin” që ai si kryetar Kuvendit kishte treguar e tregonte ndaj demokratëve dhe sidomos ish-kryetarit të tyre, Sali Berisha.

“Lidhur me risitë dhe çuditë që po sjell në politikën shqiptare kryetari i PD nuk ka nevojë të jap shumë sqarime. Është i vetmi kryetar opozite, që në vend që të kërkojë dorëheqjen e Kryeministrit kërkon vetëm dorëheqjen e kryetarit të Kuvendit dhe unë e kuptoj se kush është arsyeja e tij e vërtetë. Është pakënaqësia e tij e thellë për respektin maksimal që unë tregoj, jo thjesht ndaj demokratëve në Parlament, por sidomos ndaj liderit historik, zotit Berisha duke i dhënë mundësinë që të shprehë pa kufizime mendimet dhe qëndrimet e tij politike. Të jeni të bindur që do të dëgjoni çudi të mëdha për akuzat e tij ndaj qeverisë kriminale Meta-Meta dhe për shtypjen dhe terrorin e saj ndaj opozitës së pafajshme Basha-Rama”, deklaronte Meta në 2015-n.

Presidenti e ka rikthyer këtë prononcime para mediave në atë kohë, duke e shoqëruar me një shënim të shkurtër.

“Më këtë freskim kujtese, për një konstatim që në vitin 2015, ju uroj të gjithëve një fundjavë të mbarë, të paqtë dhe të gëzuar, përfshirë edhe “artistin” e Rilindjes”, shkruan Presidenti.

Meta është vënë në përplasje me kreun e PD-së, Lulzim Basha, për herë të parë që prej 2017-s. Basha e akuzon se është pjesë e trekëndëshit të së keqes, së bashku me Edi Ramën dhe Sali Berishën.

Qeveria shpalli gjendjen e emergjencës energjitike në mbledhjen e jashtëzakonshme që mbajti këtë të premte për të reaguar në lidhje me situatën e krijuar nga rritja e çmimeve në tregjet bërthamore.

“Kemi pasur një mbledhje jashtë rendit për të marrë një vendim, për të deklaruar emergjencën në furnizimin e energjisë elektrike”, deklaroi Kryeministri Edi Rama në përfundim të mbledhjes.

Por, çfarë do të thotë gjendja e emergjencës energjitike?

“Situata e përgjithshme e rritjes së çmimit të energjisë na detyron që të shpallim gjendjen e emergjencës së furnizimit, që i jep Qeverisë mundësinë që të ndërhyjë me instrumente financiare, qoftë me instrumente të natyrës administrative. Sot, me këtë vendim i hapim rrugë edhe ekzekutimit të mëtejshëm të planit të posaçëm për të përballur këtë situatë”, tha Rama.

Plani i detajuar i masave, Rama tha se do të publikohet të shtunën. Para gazetarëve ai nuk foli për rritje çmimi, por e nënkuptoi se çmimet mund të rishikohen, kur tha se Qeveria do të mbrojë konsumatorët familjarë dhe biznesin e vogël nga rritja e cmimit të energjisë.

Se sa e thellë është kriza dhe sa ndikon në ekonominë e vendit, Rama bëri një krahasim.

“Është një situatë shumë e ngjashme nga aspekti i goditjes me situatën e pandemisë, në këtë kuptim të gjithë janë të prekur. Ndryshe nga pandemia, vende të ndryshme kanë karakteristika të ndryshme. Ekspertët mendojnë se kriza do të jetë prezente me kulmin e saj deri në mesin e vitit të ardhshëm. Edhe pas kapërcimit të kulmit, çmimet nuk do të kthehen aty ku ishin më parë. Ajo që na takon është të mbrojmë konsumatorët tanë”, deklaroi Rama.

Rama u kërkoi qytetarëve që të vendosen në pozicionin e shtëpisë së madhe dhe të kuptojnë, sipas tij, krizën që tha se do të zgjasë sipas parashikimve deri në gjysmën e vitit të ardhshëm. Ai u shpreh se në 8 vite, Qeveria e tij nuk ka rritur çmimin e energjisë, me përjashtim të një rasti.

Kryeministri tha se çmimi aktual i shitjes së energjisë për konsumatorët nuk mbulon koston e blerjes.

“E vetmja rritje çmimi që ka ndodhur në vendin tonë i takon 2015, edhe aty jo vetëm që çmimi u vendos në një pikë që nuk e mbulon koston”, u shpreh Rama.

Ministria e Mbrojtjes e Ukrainës thotë se 264 luftëtarë janë larguar nga fabrika e çelikut Azovstal në Mariupol dhe janë dërguar në zonat e mbajtura nga rebelët e mbështetur nga Rusia.

53 luftëtarë të plagosur rëndë u dërguan në qytetin e Novoazovsk dhe 211 të tjerë në Olenivka, thotë zëvendësministri i Mbrojtjes.

Shtabi i përgjithshëm i ushtrisë ukrainase thotë se disa luftëtarë të tjerë mbeten të bllokuar në Azovstal dhe përpjekjet për t’i shpëtuar vijojnë.

⁣Arrestimi i Ilir Pajës pas 5 vjetësh në arrati, i dënuar me 25 vite burg në Itali

Komisioni i Ankesave dhe Sanksioneve i dha të drejtë Partisë Socialiste dhe i kërkon Komisionerit të Zgjedhjeve, Ilirjan Celibashi që të miratojë fletën e votimit me numra në vend të emrave të kandidatëve.

KAS u mblodh këtë të shtunë për të shqyrtuar tre ankesat e dorëzuara nga Partia Socialiste, Partia Demokratike dhe Bindja Demokratike. Të trija kërkesat lidheshin me vërejtjet që këto parti kishin për modelin e fletës së votimit të miratuar nga Komisioneri i Zgjedhjeve.

Partia Socialiste kërkonte rrëzimin e plotë të vendimit të Celibashit dhe detyrimin e tij që të miratojë fletën e votimit me numra në vend të asaj me emra.

Përfaqësuesi i PS-së tha se fleta me numra ishte më e thjeshtë për votuesit dhe vetë administratën zgjedhore në procesin e menaxhimit të zgjedhjeve dhe më me pak kosto. Ai tha gjithashtu se fleta me emra shkelte parimin e barazisë, pasi ajo nuk ishte e njëjtë për të gjithë votuesit në 12 qarqet e vendit.

PD nga ana tjetër mbështeste fletën e votimit me emra, por kërkoi nga KAS që të rrëzonte pozicionimin horizontal (landscape) të saj dhe në vend të tij të miratonte pozicionin vertikal (portrait).

Bindja Demokratike kishte ankimuar logon me anë të së cilës ishte paraqitur në fletën e votimit, që sipas kësaj force nuk ishte logoja e rishikuar e paraqitur prej kësaj partie në datë 1 prill.

Kundër këtyre vendimeve të KAS, partitë politike që nuk janë dakord mund të apelojnë në Kolegjin Zgjedhor brenda 5 ditëve.

⁣Replika Balla-Vasili në Parlament për Portin e Durrësit

Tre persona janë arrestuar mbrëmjen e së premtes në zonën e Astirit pas një aksioni të Forcave Operacionale të Policisë së Shtetit.

Efektivët e policisë kanë qenë që të gjithë civilë, ndërsa në një moment tre personat e arrestuar janë përpjekur që t’u largohen, por pa mundur.

Ende nuk ka një njoftim zyrtar nga ana e policisë në lidhje me këtë rast dhe as të dhëna për personat e ndaluar.

⁣Ç'montohen 47 kamera të paligjshme në Durrës, Shijak dhe Krujë

Vrasja e nënkomisar Saimir Hoxhës është filmuar nga kamera e vendosura në zonën e Kune Vainit, për qëllim vëzhgimin e zonës së mbrojtur natyrore.

Nga pamjet shihet momenti kur policia ka ndaluar automjetin që po e ndiqte, ku ndodhej edhe Aldi Rama. Ky i fundit i ulur në sediljen e pasme të makinës ka shkrepur pistoletën në drejtim të Hoxhës dhe sipas policisë më pas ka kaluar në timonin e makinës dhe është larguar prej andej me shpejtësi.