Videot kryesore
Një grup eurodeputetësh të së djathtës europiane kërkuan prej Komisionerit të Zgjerimit, Oliver Varhelyi detaje se në çfarë faze ishte plotësimi i kushteve të vendosura nga ana e Bashkimit Europian për hapjen e negociatave me Shqipërinë.
Pyetjet u bënë gjatë një seance të Komitetit të Punëve të Jashtme të Parlamentit Europian, ku një pjesë e eurodeputetëve ishin të pranishëm fizikisht në sallë dhe pjesa tjetër përmes lidhjeve online ngritën shqetësimet e tyre.
Komisioneri i Zgjerimit tha se dy ishin çështjet e rëndësishme që po diskutohen aktualisht. Të parën renditi reformën zgjedhore dhe të dytën ligjin antishpifje, që u ngrit si shqetësim nga eurodeputeti suedez, David Lega. Në lidhje me paketën antishpifje, Varhelyi thotë se kishte marrë premtimin e Qeverisë shqiptare për të mos miratuar asnjë rregullore që mund të bjerë ndesh me atë se çfarë do të rekomandojë Komisioni i Venecias.
“Po, ne e kemi një plan për plotësimin e 15 pikave para se mbledhjes ndërqeveritare për negociatat dhe po punojmë me autoritetet shqiptare. Ka një progres në këtë drejtim dhe jam shpresëplotë se do të kemi një progres edhe domethënës në vazhdim. Janë dy çështje, reforma zgjedhore dhe e dyta ligji antishpifje. Kam marrë sinjale pozitive nga Qeveria shqiptar që nuk ka asnjë interes që të vazhdojë me rregulla që mund të cenojnë lirinë e medias dhe të shprehjes dhe që shkojnë përkundër rekomandimeve që do të japë Komisioni i Venecias”, deklaroi ai.
Në lidhje me luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, Komisioneri tha se vijojnë të mbeten një problem shqetësues për të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor, por për Shqipërinë vlerësoi si mjaft pozitiv ligjin për bllokimin e pasurive të krimit të organizuar, miratuar në kuadër të paketës anti-KÇK.
Që ky ligj të jetë i suksesshëm, Varhelyi thotë se nevojitet bashkëpunimi i vendeve anëtare të Bashkimit Europian me Shqipërinë, pasi janë pikërisht këto vende ku krimi i organizuar shqiptar ka aktivitetin e tij më të madh.
“Nëse e shihni Shqipërinë, një ligj bllokimi asetesh kriminale u adoptua, ku çdo kriminel i akuzuar për krim të organizuar duhet të provojë menjëherë burimin e pasurisë. Kjo kërkon edhe bashkëpunimin e vendeve anëtare të BE”, deklaroi ai.
Sa i takon korrupsionit, Varhelyi deklaroi se ai mbetet një problem që kërkon vëmendje të vazhdueshme, për të gjitha vendet e rajonit.
Komisioneri u pyet gjithashtu mbi mundësinë që plani i rimëkëmbjes ekonomike post Covid-19 i Bashkimit Europian të zgjerohet edhe në vendet e Ballkanit Perëndimor. Ai nuk e përjashtoi këtë si mundësi, por e mbetet për t’u vendosur në një periudhë të mëvonshme. “Është mirë që e njëjta krizë të luftohet me të njëjtat masa”, u shpreh Varhelyi.
Një tjetër shqetësim i eurodeputetëve ishte emigracioni. Komisioneri tha se BE po punon me gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor për reformimin e sistemit të arsimor në mënyrë që të përafrohet me standardet e Bashkimit Europian dhe të përgatisë e përshtasë më mirë me nevojat e tregut të rinjtë e rajonit.
Komisioneri foli edhe për dialogun Kosovë-Serbi dhe idenë e shkëmbimit të territoreve. Këtij skenari i la derën hapur pak ditë më parë edhe vetë Përfaqësuesi për Politikën e Jashtme të BE-së, Josep Borrell. Por, disa eurodeputetë anëtarë të Komitetit të Punëve të Jashtme të PE-së e cilësuan si të rrezikshme këtë ide dhe kërkuan nga Brukseli që ta kundërshtojë me forcë.
Me një gjuhë diplomatike, vetë Komisioneri i Zgjerimit, Oliver Varhelyi nuk u rreshtua me asnjërën palë. Ai e cilësoi çështje dytësore shkëmbimin e territoreve mes Kosovës dhe Serbisë. Parësore, sipas tij mbetet rikthimi i palëve në tryezën e bisedimeve.
“Është një çështje dytësore që nuk ka asnjë kuptim që të diskutohet për ndryshim kufijsh, përsa kohë nuk kemi asnjë palë në tryezë, ndaj prioritet duhet të jetë rifillimi i dialogut dhe më pas faza tjetër për gjetjen e një marrëveshjeje. Shkëmbim territoresh, ose jo nuk është një çështje emergjence, por thjesht ndalon çdo dialog me kuptim”, u përgjigj ai.
Akuzave të opozitës së nuk ka një program qeverisës për vendin, Kryeministri Edi Rama iu përgjigj duke prezantuar më në hollësi atë që e quan “Plan veprim 2030” për pagat, taksat dhe biznesin dhe duke akuzuar programin e Partisë Demokratike si të parealizueshëm dhe tufë premtimesh për vota.
“Plani ynë është program qeverisës, programi i tyre elektoral një menu dëshirash të miletit që ta hajë kush ta hajë, si gjithmonë në të gjitha etapat dhe ndeshjet zgjedhore në këto 30 vite. Ne e themi në planin tonë të veprimit atë që do të bëjmë dhe kohën kur do ta bëjmë. Ne kemi një program qeverisës për të jetësuar premtimet në 2030, ata thonë gjithçka për elektorat anë e kënd. Shembulli perfekt është ulim kontributet dhe rrisim pensionet; joshje elektorale me premtime kap ça të kapësh në votime”, deklaroi Kryeministri.
Në këndvështrimin e Ramës shqiptarët e kanë shumë të thjeshtë të zgjedhin më 25 prill.
“Përballë shqiptarët kanë një vizion për Shqipërinë e vitit 2030 dhe një program elektoral i njëjtë si sot e 30 vite. Ne kemi plan veprimi 2021-2025, ndërsa programi i tyre elektoral mbështet nga e njëjta nevojë në 30 vite, nevoja për pushtetin si qëllim në vetvete dhe jo si mjet për realizimin e qëllimeve të mëdha kombëtare dhe shoqërore”, tha ai.
Në peshore vendosi edhe taksën progresive dhe propozimin për taksën e sheshtë 9 për qind që qëndron si një nga shtyllat e programit të Partisë Demokratike.
“Taksa e sheshtë është rreziku më i madh për ata që paguhen nën 1.2 mln lek në muaj. Bëni kujdes me taksën e sheshtë 9 për qind të propozuar nga KÇK. Do të duhet të paguajnë për shtetin më shumë se ç’paguajnë sot nga paga e tyre falë taksimit progresiv”, tha ai.
Rama kërkon votën edhe përmes bilancit të reformave të ndërmarra. Ai thotë se vetëm Partia Socialiste është në gjendje që të ndërmarrë reformat e vështira që duhet të ishin kryer shumë vitë më paarë.
“Reforma e energjisë, reforma administrative e territoriale, reforma e shërbimeve për qytetarët përmes revolucionit digjital, reforma e pronës që është futur në rrugë të drejtë përmes ligjit të ri për pronën mbështetur qartësisht edhe nga Strasburgu, reforma e reformave, ajo e drejtësisë që ka hapur më në fund shtegun e daljes nga kthetrat e gjykatave të korruptuara nga paraja e zezë dhe interesat e lidhura me politikën”, u shpreh Kryeministri.
Ai njihet nga të gjithë francezët si njeriu që fluturon dhe ka thyer tanimë rekord botëror duke kaluar kanalin e Lamashit me flyboard.Bëhet fjalë për sipërmarrësin francez Franky Zapata, i cili ka kapërcyer me sukses kanalin që ndan Anglinë dhe Francën pas një përpjekjeje të dështuar muajin e kaluar, duke rrëmbyer zemrat e publikut në mbarë botën.
Qeveria shqiptare është duke i dhënë dorën e fundit projektligjit që do të legalizojë në vendin tonë kultivimin e hashashit për qëllime mjekësore.
Lajmi është konfirmuar këtë të shtunë në konferencën për shtyp të Kryeministrit Edi Rama me kreun e delegacionit të BE-së në Tiranë, Luigi Soreca. Drafti është në fazë të avancuar dhe për te Rama tha se ka marrë dakordësinë e ekspertëve vendas dhe të huaj.
“Kemi një vit që po punojmë, edhe pak dhe do të jetë gati. Ne asnjëherë nuk bëjmë punë pa u konsultuar me ekspertë vendas dhe të huaj, jemi konsultuar me ekspertë të huaj”, tha ai.
Kryeministri nënkuptoi se drafti është bazuar në përvojat e vendeve të tjera dhe shpejt do të jetë publik për konsultim. Ideja fillestare për legalizimin e hashashit është hedhur nga ish-deputeti socialist, tashmë kryetar i partisë Zgjidhja, Koço Kokëdhima, që në vitin 2014.
Të njëjtën ide, Kokëdhima e rihodhi në qarkullim gjatë vitit 2016, kur Qeveria u akuzua për kanabizimin e vendit. Vetë Rama as e kundërshtoi dhe as e pranoi publikisht në atë periudhë, por përfaqësues të tjerë socialistë e cilësuan nismën si të parakohshme për kushtet e vendit tonë.
Por, në fillim të muajit prill nga goja e vetë Kryeministrit u shqiptuan fjalët se diçka kishte ndryshuar për këtë temë dhe se diskutimi i saj në Qeveri, jo vetëm nuk ishte më një tabu, por kishte marrë udhë.
“Atë pa leje nuk e lejojmë, atë me leje po e studiojmë se të tjerët e kanë bërë. Jemi shumë të avancuar, por akoma nuk jemi në kapitullin e fundit për ligjërimin e prodhimit për arsye mjekësore, sikur e kanë pothuajse të gjithë, disa e kanë më të hapur, por jo, kaq”, deklaroi Rama gjatë një interviste dhënë për “Zonë e Lirë”.
Ndërkohë, në lidhje me këtë propozim të Qeverisë ka reaguar prerazi kundër Lulzim Basha. Kryedemokrati hamendësoi se për këtë Rama nuk kishte marrë asnjë “OK” nga ndërkombëtarët dhe se drafti që po shqyrtohet nuk është gjë tjetër veçse legalizim i kanabizimit të vendit, që kreu i opozitës e cilësoi “fakt të kryer”.
“Kërkoi legalizimin e kanabisit sepse ka nisur procesin e kanabizimit në të gjithë vendin. Partnerët janë të informuar shumë mirë për këtë”, tha Basha
Kryeministri Edi Rama u ndal në zonat e përmbytura nga Lumi i Vjosës në Fier dhe Vlorë, ku në takimet që pati me drejtuesit emergjencave civile, ata të pushtetit vendor dhe qytetarë tha se këto përmbytje janë edhe pasojë e mungesës së hidrocentraleve dhe digave në këtë lumë.
“Për sa kohë ku do të mbahet lumë i egër dhe ne duam ta mbajmë lumë të egër, përsa kohë asnjë hidrocentral dhe digë nuk do të lejohet kjo vetvetiu i ka ato risqet e veta. E bukur shumë është egërsia e lumit, por pastaj....”, tha Rama.
Vjosa është lumi i fundit i egër i Europës, që rrjedh në shtratin e vet natyror pa ndërhyrje devijuese nga dora e njeriut. Për këtë arsye, aktivistë dhe ambientalistë kërkojnë shpalljen e Vjosës Park Kombëtar përgjatë të gjithë gjatësisë së tij.
Megjithatë, në prill të këtij viti Rama është shprehur se Qeveria nuk mund të plotësojë kërkesën e aktivistëve dhe organizatave mjedisore vendore dhe ndërkombëtare për të shpallur Lumin e Vjosës si Park Kombëtar në të gjithë rrjedhën e tij.
Ai tha se ka qenë ai që e ka shtyrë përpara idenë për të mbrojtur këtë lum duke e kategorizuar si zonë të mbrojtur, por vlerëson se shpallja e tij Park Kombëtar në të gjithë rrjedhën është e pamundur.
“Idenë e Vjosës Park Kombëtar kemi qenë ne që e kemi promovuar. Zonë e mbrojtur është një kategorizim që e mbron qartësisht nga ndërhyrjet në shtratin e saj, që nuk lejon ndërtimin e digave për hidrocentrale, ndërsa koncepti Park Kombëtar duhet trajtuar në zonë në mënyrë të kujdesshme, sepse nuk mund të shtrihet në gjithë rrjedhën e saj. Duhet ndarë zona e mbrojtur nga ajo Park Kombëtar, si dhe nga zhvillimi i aktiviteteve që nuk kërcënojnë Vjosën vetë”, thotë Rama gjatë një interviste në “Ëake Up”.
Shoqata vendase e ndërkombëtare dhe aktivistë të mbrojtjes së mjedisit kanë ndërmarrë fushatën “Vjosa Park Kombëtar Tani”. Kësaj fushate i janë bashkangjitur edhe emra të njohur, mes të cilëve edhe aktori i famshëm Leonardi Di Caprio. Shpalljen e Vjosës Park Kombëtar në të gjithë rrjedhën e tij e ka mbështetur edhe Presidenti Ilir Meta, ndërsa këtë e ka kërkuar edhe Bashkimi Europian në raportin e fundit të progresit të miratuar nga PE.
Në këndvështrimin e Brukselit janë disa projekte të Qeverisë shqiptare që cenojnë zonat e mbrojtura dhe theksi vihet tek Valbona në veri dhe Vjosa në jug.
“I kërkojmë Qeverisë që të minimizojë ndikimin tek biodiversiteti duke ndaluar projektet për ndërtimin e hidrocentraleve në zonat e mbrojtura, sidomos në zonat pranë lumenjve Valbonë dhe Vjosë”, thuhet në raport.
Valbona është shpallur Park Kombëtar dhe i njëjti status bëhet thirrje që t’i jepet Vjosës përgjatë të gjithë rrjedhës së tij.
“Të vendoset sa më shpejt shpallja e Vjosës Park Kombëtar përgjatë të gjithë rrjedhës së tij në përputhje me zotimin e bërë”, thotë raporti.
KE shpreh shqetësim se disa projekte kanë bërë dëm në mjedis në zonat e mbrojtura dhe i kërkon Qeverisë që të konsultohet ngushtë me shoqërinë civile dhe komunitetet vendore para se të vendosë për projekte të tilla në të ardhmen.