Videot kryesore
Automjeti tip Mercedes Benz i gjyqtarit të Vlorës, Skerdilajd Konomi shpërthen në ecje në bulevardin qendror të Vlorës rreth orës 09:00, kohë kur gjyqtari ishte duke shkuar në zyrë për të nisur ditën e punës si normalisht. Automjetit i ishte vendosur një sasi prej rreth gjysmë kilogrami tritol, nga shpërthimi i telekomanduar i së cilës ai nuk mundi të shpëtonte.
Ngjarja tronditi Vlorën dhe mbarë vendin. Por, pavarësisht zotimeve për vendosjen e autorëve para drejtësisë, ende sot kur kanë kaluar më shumë se 10 vite nuk ka një autor. Pista e parë që u hetuan ishte vrasja për shkak të detyrës. Por, kjo pistë ra shpejt nisur nga fakti që i ndjeri ishte gjyqtar i Shkallës së Parë në qytetin e Vlorës dhe nuk kishte gjykuar dosje të bujshme, që të justifikonin atentatin e e mirëorganizuar ndaj tij.
Për këtë arsye, hetimet u zhvendosën tek çështja e pronave në bregdetin e Durrësit dhe të Kavajës, ku Konomi kishte përfituar në 2009 përmes një vendimi të Gjykatës së Lartë 300 hektarë tokë të trashëguara në emër të bashkëshortes së tij. Që prej asaj kohe, prona në fjalëështë përfolur shpesh mediatikisht si e lakmuar dhe pjesërisht e privatizuar përmes mbivendosjes dhe falsifikimeve nga grupe kriminale në Durrës, ku në disa raste është përmendur edhe emri i Landi Muharremit, njohur edhe si Aleksandër Laho, apo me pseudonimin “Rrumi i Sukthit”, i njëjti person që mbeti i plagosur në atentatin ndaj prokurorit Arjan Ndoja më 1 nëntor 2019 dhe person me precedentë të theksuar kriminalë.
Kryeministri Edi Rama u takua në Berlin me Kancelaren gjermane Angela Merkel. Sipas një postimit të Ramës një ditë më parë, tema kryesore e këtij takimi ka qenë programi i rindërtimit në vigjilje të konferencës së donatorëve, që BE organizon për këtë temë më 17 shkurt në Bruksel.
Institucionet shqiptare nuk kanë publikuar ende zyrtarisht një faturë për dëmet e shkaktuara nga tërmeti, por gjatë vizitës në Itali, Kryeministri Edi Rama tha se bëhet fjalë për një dëm prej 1 miliard dollarë.
Presidenti Ilir Meta është radhitur në krah të ambientalistëve, duke dalë hapur kundër projekteve për ndërtimin e dy hidrocentraleve në Lumin e Vjosës, atij të Poçemit dhe të Kalivaçit.
Meta tha se dy hidrocentralet do të shkatërrojnë vlerat e lumit të fundit të egër në Europë dhe i kërkoi Qeverisë që të shqyrtojë burime të tjera energjitike dhe më miqësore me mjedisin, si ajo diellore, apo me erë.
“Unë mbështes ndalimin e digave mbi Vjosë dhe shpalljen park kombëtar të zonave ku janë përcaktuar të ndërtohet i HEC-et e Poçemit dhe Kalivaçit”, tha Meta.
Presidenti mori pjesë në një tryezë të rrumbullakët me studiues shqiptarë dhe të huaj me temë “E ardhmja e Vjosës”.
Meta thotë se që prej 2007 e në vazhdim qeveritë shqiptare kanë dhënë në mënyrë të nxituar lejet për ndërtimin e hidrocentraleve, duke deklaruar se rreth 80 prej tyre janë në zona të mbrojtura, ose me perspektivë për t’u shpallur si të tilla.
“Prej 2007 është rritur jashtëzakonisht shumë numri i përgjithshëm i HEC-eve. Dendësia e HEC-eve është më e larta në ballkan, gati dyfish më e lartë në krahasim me vendet e rajonit. Mbi 80 HEC-e janë dhënë në zona të mbrojtura, ose zona me perspektivë për t’u klasifikuar si zona të mbrojtura. Ky duhet të jetë një shqetësim”, u shpreh Meta.
Presidenti foli i shqetësuar për heshtjen dhe këmbënguljen e Qeverisë për të vijuar me projektin e digave në Vjosë dhe akuzoi qeverinë se këto projekte përgatiten në mënyrë të nxituar dhe të papërgjegjshme.
“Asnjëherë nuk ka ndodhur që një raport i ndikimit në mjedis të rrëzojë një projekt për HEC. Ekspertët sugjerojnë burimet alternative të energjisë, si energjia diellore, që është më i qëndrueshëm dhe më ekologjik”, u shpreh Meta.
Sipas të dhënave të Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë, pjesa më e madhe e lejeve të dhëna për ndërtim hidrocentralesh është bërë nga viti 2009 deri në vitin 2013 me 145 kontrata koncesionare dhe 386 HEC-e. Nga 2013 deri në 2018 janë dhënë 49 kontrata koncesionare dhe 100 leje ndërtimi HEC-esh.
Komuniteti Mysliman i Shqipërisë ka njoftuar të gjithë besimtarët myslimanë se Muaji i Madhëruar i Ramazanit fillon ditën e nesërme, e martë, më 13 prill 2021.
Ky është viti i dytë radhazi që besimtarët myslimanë nga e gjithë bota përgatiten për këtë muaj të shenjtë në kushtet e diktuara nga Covid 19.
Përmes një mesazhi për të gjithë besimtarët, kryetari KMSH-së, Bujar Spahiu, uron një agjërim të lehtë, me shpresën se do të jetë muaji i faljes, mirëkuptimit, dashurisë dhe paqes.
“Të dashur qytetarë, motra e vëllezër, nesër, më 13 prill, është dita e parë e muajit të bekuar të Ramazanit. Me rastin e fillimit të muajit të Ramazanit, ju përcjellë urimet më të sinqerta që ky Ramazan të jetë muaji i mëshirimit të ndërsjellë me njëri-tjetrin, muaji i faljes dhe mirëkuptimi, muaji i ngritjes morale dhe shpirtërore, për përballimin me sukses të sfidave në të cilat ndodhemi dhe ato që na presin. Ju ftojmë të jemi më solidare me familjet në nevojë, t’i shtrijmë dorën njëri-tjetrit në punë të mbarë”, - thotë Spahiu.
Kreu i KMSH-së, uron që ky muaj, “të jetë i faljes, mirëkuptimit, dashurisë, unitetit dhe paqes. Duke ju uruar muajin e Ramazanit më lejoni t’ju dëshiroj një agjërim të lehtë, pranim të lutjeve tuaja, shëndet të mirë, lumturi e prosperitet për ju dhe familjet tuaja”, - thotë ai.
Diskutimet në komisionet parlamentare të projektbuxhetit për vitin 2022 u shoqëruan me jo pak tension e përplasje mes mazhorancës dhe opozitës. Përlasjet nisën që në Komisionin e Ekonomisë.
Shqetësimi i ngritur nga deputetët e Partisë Demokratike lidheshin me pagesat e parashikuara për koncesionet në tërësi dhe sidomos për koncesionin e incineratorëve në veçanti. Në lidhje me pagesat totale të parashikuara për koncesionet, deputetja e PD, Jorida Tabaku tha se ato ishin më të lartat ndër vite.
“Shpenzimet e vitit 2022 do të jenë më shumë se sa 27% e PBB që është vlera më e lartë në mbi 20 vite. Por kjo rritje do të shkojë për PPP-të të cilat do t’i kushtojnë buxhetit thuajse 2 mld euro. Shpenzimet kapitale janë 58 mln euro dhe këtu nuk është përfshirë rindërtimi dhe kanë një rënie me 10% në raport me vitin 2021”, tha Tabaku.
Ajo akuzoi se janë parashikuar të kryhen pagesa për privatët për shërbime që ata nuk i kanë ofruar dhe nuk i ofrojnë. Deputetja e PD renditi shtatë koncesione dhe mes tyre foli edhe për shërbimin e infrastrukturës së çelësave publikë që, sipas saj, japin me koncesion fiskalizimin me vlerë 208 mln lekë
Akuza u hodh poshtë nga ministrja e Financave, Delina Ibrahimaj, ndërsa paraardhësja e saj, Anila Denaj i ndau pagesat sipas zërave. Mes tyre ajo përmendi edhe koncesionin e skanimit në dogana, i dhënë që në kohën e qeverisë së Partisë Demokratike.
Në këtë moment ndërhyrja pa mikrofon e Jorida Tabakut ka shkaktuar tension në sallë, ku në debat është përfshirë edhe deputeti Erion Braçe. Përplasja detyroi kryetarin e Komisionit, Eduard Shalsi që ta ndërpresë mbledhjen.
Ish-ministrja Denaj hodhi poshtë akuzat se pagesat nuk po kryhen për marrjen e shërbimeve. Ajo përmendi koncesionin e Rrugës së Arbrit dhe atë të Check Up në shëndetësi, ku tha se do të marrin shërbim 800 mijë qytetarë.
Pas Komisionit të Ekonomisë, përplasja u zhvendos në Komisionin e Ligjeve. Këtu, opozita ngriti shqetësimin për paratë që do të paguhen për incineratorët.
“Keni parashikuar në buxhet se nga 2 PPP-të, bëhet fjalë për dy inceneratorët Elbasani dhe Fieri keni parashikuar se në vitin 2022 do të jepni, 18 milionë euro. Për Fierin kujtoj që në vitin 2020, në shtator, Rama për Fierin tha opublikisht, në shjetor 2020 përfundon inceneratori i Fierit dhe dhe do të fillojë nga puna. Një nga plagët më të mëdha që ka ai qytet. Muajin e kaluar Fieri u helmua, si edhe Lushnja. Në buxhetin që keni prezantuar keni parashikuar 18 milionë euro të tjera. Sa janë këto para të tjera që gllabëron inceneratori i Fierit, djeg para, jo plehra dhe cila është arsyeja për sa kohë kryeministri ka thënë se ka përfunduar investimi. Për çfarë jepen?”, ishte njëra prej pyetjeve të ngritura nga nënkryetari i PD, Enkelejd Alibeaj.
Ministria e Financave u përgjigj duke deklaruar se ajo nuk përfshihet te detajet teknike dhe deklaratat publike, por përqëndrohet te shkresat zyrtare dhe zbatimi i kontratave koncesionare të nënshkruara me palën private.
Sa u takon akuzave se për 2022, qeveria parashikon shifrën më të lartë ndër vite për pagesat e koncesioneve, ministrja Delina Ibrahimaj i hodhi poshtë. Ajo tha se pagesat janë parashikuar në nivelin 13.8 miliardë lekëve, ndërsa 2021 pritet që të mbyllet me 14.5 miliardë lek.
Rreshteri në pension Neim Shehaj i kalon ditët e tij duke riparuar një nëndetëse të epokës sovjetike, dëshmitare e së kaluarës së trazuar komuniste të Shqipërisë që tani po ndryshket dhe është gjysmë e zhytur në një bazë detare të Adriatikut.
Fati i nëndetëses së Luftës së Ftohtë, quajtur ‘Stuhia’ në bazën e Pashalimanit, nga ku Moska dikur shpresonte të kontrollonte Mesdheun nuk dihet akoma pasi autoritetet mbeten të pavendosura se çfarë të bëjnë me të.
"Kjo nëndetëse është si një kishë për mua. Unë mbërrita këtu si një marinar i ri dhe tani flokët më janë bërë gri", thotë Shehaj, 63 vjeç, i cili shërbeu aty për rreth tre dekada.
Nëse nëndetësja nuk nxirret së shpejti nga deti, "rrezikon të zhytet në fund dhe e gjithë historia e saj bashkë me të", paralajmëron ai.
Anija ishte pjesë e të ashtuquajturit Projekti 613 i përbërë nga nëndetëset e para që Bashkimi Sovjetik ndërtoi pas Luftës së Dytë Botërore.
Është e vetmja e mbetur nga 12 që Moska vendosi në bazën e Pashalimanit në Gjirin e Vlorës në fund të viteve 1950, kur Shqipëria dhe BRSS ishin ende aleatë të ngushtë.
"Prej andej mund të kontrolloja Mesdheun deri në Gjibraltar", kujton Jak Gjergji, komandanti i nëndetëseve i dalë në pension, të thoshte lideri sovjetik Nikita Hrushovi në vitin 1959 gjatë një vizite në bazë.
Hrushovi shpresonte të instalonte raketa me rreze të gjatë veprimi, anije luftarake dhe një aeroport në jugperëndim të Shqipërisë.
Por diktatori komunist i Shqipërisë Enver Hoxha përfundimisht ndërpreu lidhjet e ngushta me BRSS, duke akuzuar Moskën për devijime nga marksizmi i vërtetë.
Kjo i ndërlikoi gjërat për ekuipazhet e përziera shqiptaro-ruse të nëndetëseve.
“Marinarët e dy vendeve nuk flisnin më me njëri-tjetrin dhe incidentet ishin të shpeshta”, kujton 87-vjeçari Gjergji.
“Kur një marinar rus donte të ngrinte flamurin e kuq (të vendit të tij), një shqiptar e griste menjëherë me inat”.
Pas ndarjes së vitit 1961 mes Tiranës dhe Moskës, kjo e fundit tërhoqi tetë nëndetëse.
Në vitin 1997 ndërsa trazirat përfshinë Shqipërinë, baza u plaçkit dhe nëndetëseve iu hoqën armët, motorët dhe madje edhe shtretërit e marinarëve.
Autoritetet çmontuan tre nga katër nëndetëset e mbetura dhe i shitën ato për metal në vitin 2009.
Vetëm një mbijetoi... falë një romani
Shkrimtari Ismail Kadare në romanin e tij të vitit 1973 "Dimri i vetmisë së madhe", për shkëputjen mes Moskës dhe Tiranës, i caktoi nëndetëses numrin 105.
“Ky është numri i vetëm që më erdhi ndërmend teksa po shkruaja”, ka thënë Kadare.
"Që atëherë nëndetësja njihet me këtë numër. Edhe falë këtij numri sot është këtu!"
Nëpërmjet librit, fama historike dhe rëndësia kulturore mori vlerë simbolike.
Fama e saj shkoi më tej kur u realizua një film i bazuar në romanin e Kadaresë, për të cilin numri 105 u pikturua në nëndetëse dhe mbetet ende.
Por mbijetesa e saj varet kryesisht nga vendosmëria e Shehajt, i cili prej vitesh ka rinovuar nëndetësen 76 metra, rrjetin e saj elektrik, sistemin e ventilimit, postën e komandës dhe dhomat e saj.
Ai kujdeset për detajet më të vogla. Ai mbush vrimat në byk për të ndaluar nëndetësen të fundoset përgjithmonë.
“Autoritetet duhet të vendosin shpejt se çfarë të bëjnë me të, rreziqet janë të mëdha, uji i detit përshpejton ndjeshëm korrozionin”, paralajmëron 63-vjeçari.
Ministria e Kulturës, e cila është zotuar për vite me radhë për të restauruar nëndetësen, ka thënë për AFP se do ta "përcillte dosjen" në ministrinë e mbrojtjes, e cila mund ta përfshijë atë në një muze të ardhshëm të Luftës së Ftohtë.
Shqipëria përqafoi Perëndimin pas rënies së komunizmit në vitin 1990, u bashkua me NATO-n dhe aspiron të anëtarësohet në Bashkimin Europian.
Baza ka qenë e një rëndësie të madhe që nga lashtësia për shkak të pozicionit gjeostrategjik. I gjithë trafiku detar në detin Adriatik por edhe në Mesdhe mund të kontrollohet prej saj, thotë Sabri Gjinollari, komandanti i flotiljes.
Në bazën e afërt të Porto Palermos, një tunel i gjerë nëntokëor anti-atomik i braktisur, i gërmuar në shkëmb në fund të viteve 1960, ishte menduar për anijet raketore kineze që nuk mbërritën kurrë.
Hoxha i prishi lidhjet me Pekinin në vitin 1978 dhe tuneli u përdor për një kohë si strehë për nëndetëset dhe anijet e tjera.
Tani, një yll gjigant i kuq i pikturuar në një mur të rrënuar është e vetmja shenjë e së kaluarës aty.
Disa do të donin që vendi, në një nga këndet më të bukura të bregdetit shqiptar, të shndërrohej në muze.
Por, nuk pajtohet komandanti i bazës Shkëlqim Shytaj.
“Ne do të preferonim që të përdoret nga ushtria, qoftë edhe me kapacitet të reduktuar”.
Videoja e publikuar nga një incident i rëndë i ndodhur në muajin korrik në Parkun e Jelloustonit në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ka ndezur një debat të madh mbi sigurinë e vizitorëve të këtij parku.
Në videon në fjalë shfaqet një bizon, që fillimisht duket i qetë, deri në momentin kur i vërsulet një grupi turistësh dhe fluturon në ajër një vajzë 9-vjeçare.
Fatmirësisht vajza e mitur ka shpëtuar me disa dhe fraktura të lehta pa pasoja afatgjata për shëndetin e saj. Por, kritikët u janë vërsulur organizatorëve të guidave dhe rojtarëve të këtij parku për pakujdesi në garantimin e sigurisë për vizitorët.
Shoqatat e mbrojtjes së kafshëve kanë fajësuar edhe vetë vizitorët, që u afrohen shumë kafshëve në këtë park. Për rastin në fjalë, shoqatat thanë se bizonit i ka tërhequr vëmendjen njëri prej vizitorëve i veshur me bluzë të kuqe dhe këshillojnë që të shmangin këtë ngjyrë në momentin që vizitojnë këtë park.
Ndërkohë, vetë autoritetet e mirëmbajtjes të këtij parku kanë dalë me një deklaratë ku njoftojnë se po hetojnë për të nxjerrë përgjegjësitë e tyre në këtë rast. Pas incidentit, këto autoritetet urdhëruan vizitorët që të mos u afrohen më shumë se 100 metra bizonëve.
Matthew Palmer i ka bërë sërish thirrje palëve politike në Shqipëri të ulen në tryezën e dialogut. Përfaqësuesi special amerikan për Ballkanin Perëndimor, gjatë Forumi botëror Ekonomik me liderët e botës, dhe ata të ballkanit në Davos, ku është i pranishëm edhe kryeministri Edi Rama, tha se në Shqipëri duhet një dialog për të miratuar reformën zgjedhore sipas rekomandimeve të OSBE/ODIHR.
Pamje tronditëse dhe momente të pabesueshme kur një pilot zbret aeroplanin e tij anash në Aeroportin e Heathrow, Londër, pasi luftoi me erërat e ashpra që shkuan deri në 146 kilometra në orë të shkaktuara nga Stuhia Dennis. Video tregon aeroplanin e Etihad Airways që lufton me stuhinë dhe më në fund bën uljen në Heathrow.
Nuk ishte i vetmi avion që luftuan me kushtet e tmerrshme të motit, ndërsa edhe të tjerë u përpoqën të ulen në mes të stuhisë shkatërruese.
Qindra fluturime janë anuluar, ndërsa video të tjera tregojnë përpjekjet e pilotëve në Aeroportin e Birminghamit dhe aeroporte të tjera të Britanisë së Madhe, për të ulur shëndoshë e mirë pasagjerët e tyre.
Rusia testoi avionët e saj luftarakë MiG-31 në një lartësi marramendëse prej 20 mijë metrash, ose e thënë ndryshe në stratosferë.
Trajnimi u krye nga pilotët e Flotës së Paqësorit mbi rajonin më lindor të Rusisë, Kamçatka.
Pilotëve iu ngarkua detyra e pikasjes së një objekti “armik” në lartësinë 20 kilometra pa ndihmën e sistemeve antiajrore tokësore.