Videot kryesore
Opozita bjelloruse shpreson që të shfrytëzojë pas datës 1 janar 2022 vendin si anëtare jo e përhershme të Shqipërisë në Këshillin e Sigurimit për të avancuar agjendën e saj në Organizatën e Kombeve të Bashkuara.
Për këtë qëllim Tirana këto ditë po vizitohet nga Sviatlana Tsikhanouskaya. E vitlindjes 1982, Tsikhanouskaya u bë liderja e pazakontë e opozitës bjelloruse, pasi regjimi i Lukashenkos i burgosi bashkëshortin, Sergei Tikhanovsky që ishte kandidat për President në zgjedhjet e fundit.
Ajo zuri vendin e Sergei dhe vendosi që ta rivalizojë në zgjedhje Lukashenkon, në një proces të kritikuar ndërkombëtarisht si të manipuluar, ku u përdorën të gjitha mjetet, përfshirë këtu dhuna e tortura për të mbyllur gojën e opozitës.
Prej një viti, Svetlana Tikhanovskaya drejton opozitën bjelloruse në ekzil nga Vilniusi i Lituanisë. Ajo është rikthyer këto ditë në Tiranë, tre vite pasi e ka vizituar Shqipërinë me bashkëshortin e saj, Sergei.
“E kënaqur që u riktheva në Shqipëri. Tre vite më parë isha këtu me bashkëshortin tim dhe patëm një udhëtim të mrekullueshëm. Këtu ndjej shumë mbështetje. I kërkova Shqipërisë që të ruajë në agjendën e saj në organizatat ndërkombëtare Bjellorusinë, sidomos në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, ku Shqipëria do të ketë një zë të fuqishëm prej 1 janarit 2022”, thotë udhëheqësja e opozitës bjellruse.
Për këtë qëllim ajo ka pasur takime me Presidentin Ilir Meta, Kryeministrin Edi Rama dhe zyrtarë të tjerë të qeverisë shqiptare.
“Falenderoj Kryeministrin Edi Rama për mikpritjen. Na duhet një përgjigje më e fortë për përshkallëzimin e dhunës në Bjellorusi, zbatimi i raportit të mekanizmit OSBE-Moskë, një rezolutë e mundshme në OKB për Bjellorusinë dhe për rolin që mund të luajë Shqipërisë si anëtare e Këshillit të Sigurimit”, tha Svetlana Tikhanovskaya.
Kryeministri Edi Rama nuk dha detaje nga biseda me udhëheqësen e opozitës bjelloruse, por thjesht hodhi një foto nga takimi me të me shënimin e shkurtër: “Me Sviatlana Tsikhanouskaya, udhëheqësja e Lëvizjes së Demokracisë në Bjellorusi”.
Në takimin me Presidentin Ilir Meta, Sviatlana Tsikhanouskaya thotë se ka theksuar nevojën dhe rëndësinë e sanksioneve diplomatike ndaj regjimit të Lukashenkos për ta izoluar atë deri në momentin e lirimit të bjellorusëve të pafajshëm. Presidentit i ka kërkuar që të ngrejë çështjen e Bjellorusisë në Këshillin e Europës.
Gjatë këtij takimi, udhëheqësja e opozitës bjelloruse thekson gjithashtu se ka diskutuar për të shkuarën diktatoriale të Shqipërisë. “Nuk mund të ndihmoj, por mund të vë re se si tiranët janë njësoj kudo me dëshirën për të kontrolluar shoqërinë dhe shkatërruar kundërshtarët. Ashtu si shqiptarët, edhe ne po i nxjerrim këto mësime në rrugën e ashpër”, tha ajo.
“Kënaqësi të takoja udhëheqësen e guximshme të opozitës bjelloruse, znj. Sviatlana Tsikhanouskaya. I urova shumë suksese në misionin, përpjekjet frymëzuese dhe lidershipin e dëshmuar. Lirimi i të burgosurve politikë, liria e medias dhe e shprehjes, si dhe mbajtja e zgjedhjeve të lira e të ndershme janë tepër të rëndësishme për të ardhmen demokratike të Bjellorusisë. Shqipëria qëndron në krah të aspiratave demokratike të popullit bjellorus!”, shkroi Presidenti Meta.
Sviatlana Tsikhanouskaya u takua edhe me ministren e Shtetit, Elisa Spiropali. Kjo e fundit e ka shoqëruar edhe në një tur vizite në ish-vilën e diktatorit Enver Hoxha.
“Diskutuam përvojën e Shqipërisë në transformimin demokratik dhe reformat ekonomike. Bjellorusët duhet të kthehen nga alternativat pozitive pas dekadash nën diktaturë për t’u zhvilluar. Bjellorusia e re ka nevojë për reforma në shumë fusha”, shkruan ajo.
“Në Tiranë pata mundësinë që të vizitoj ish-vilën e diktatorit të Shqipërisë. Diktatorët shijojnë jetën e tyre, teksa qytetarët e tyre vuajnë e shtypen. Diktatura e fundit në Europë, gjithashtu do të bjerë dhe ne do të kemi një muzeum të tillë edhe në Bjellorusi. Nuk ka vend për diktatura në Europë”, shkroi Sviatlana Tsikhanouskaya pas vizitës në këtë muze.
Por, sipas kryetarit të Partisë Demokratike, Lulzim Basha, udhëheqësja e opozitës bjelloruse ka zgjedhur vendin e gabuar për të marrë përvojë mbi demokracinë. Komentet i bëri para gazetarëve pas takimit me ambasadoren e OSBE, Urszula Graçekt për raportin e zgjedhjeve të 25 prillit.
Presidenti Ilir Meta doli para gazetarëve për të arsyetuar edhe juridikisht kërkesën drejtuar Gjykatës Kushtetuese për shfuqizimin e vendimit të Këshillit të Ministrave që kalon në pronësi të Bashkisë së Tiranës godinat dhe truallin e Teatrit Kombëtar.
Shkelja kryesore kushtetuese në këtë vendim, sipas Presidentit Meta, është tejkalimi i kompetencave nga ana e Bashkisë së Tiranës. Presidenti tha se teatri është një vepër kombëtare me interes të rëndësishëm për vlerat dhe ruajtjen e trashëgimisë kulturore që nuk mund t’i kalohet në menaxhim pushtetit vendor.
“Bashkia Tiranë nuk mund të ketë në pronësi këtë truall, pasi është kombëtar. Për një pasuri të tillë publike pronësia duhet të jetë vetëm pronë e Republikës së Shqipërisë”, u shpreh Presidenti.
Në vendimin e datës 9 maj të Qeverisë, kushtëzohet kalimi i pronësisë me prishjen e objektit ekzistues dhe ndërtimit të një objekti të ri. Pikërisht për këtë arsye, kreu i shtetit i kërkon Gjykatës Kushtetuese që ta marrë në shqyrtim dhe të vendosë për pezullimin e të gjitha veprimeve, pasi në të kundërt, siç tha ai, vendi rrezikon të humbasë një pjesë të identitetit kombëtar dhe historinë 80-vjeçare të teatrit.
“Pasojat do të ishin të parekuperueshme. Prandaj, kjo e bën të domosdoshme që të vendoset pezullimi i të gjitha akteve deri në marrjen e një vendimi nga ana e Gjykatës Kushtetuese”, tha Meta.
Presidenti thotë se në thelb, si VKM-ja e Qeverisë, ashtu edhe ligji për dhënien me koncesion të këtij trualli, që kreu i shtetit e ka dorëzuar në Kushtetuese që në korrik të 2019 janë e njëjta gjë. Meta shmangu komentin mbi deklaratat e kryetarit të Bashkisë së Tiranës, që pak ditë më parë tha se teatri i ri do të bëhet dhe kërkoi nga Presidenti që “të mos fuste hundët tek punët që s’i takojnë”, duke përdorur shprehjen tiranase “graj gamorin tat”.
Por, ai tha se çështja e Teatrit Kombëtar është një çështje e ngritur në nivele kushtetuese tashmë dhe nuk kurseu tonet e forta.
“Presidenti është gjithmonë në krye të detyrës së tij në mbrojtje të Kushtetutës dhe interesit kombëtar e publik. Sa i takon ndonjë karagjozi, apo karagjozëve që kërkojnë të bëjnë prova force me Presidentin, duhet ta ketë të qartë se Presidenti sillet me përgjegjësi maksimale, mban shënim çdo gjë dhe i ka bërë paralajmërimet të përsëritura. Presidenti do të bëjë detyrën e tij, pa rënë në provokime banale”, deklaroi ai.
Kërkesa në Gjykatën Kushtetuese për anulimin e VKM-së së Qeverisë u dorëzua më herët nga Këshilltari ligjor i Presidentit, Bledar Dervishaj.
“Kjo është kërkesa e dytë që Presidenti i dorëzon kushtetueses dhe në të kërkohet shfuqizimi i vendimit të 8 majit 2020, që kalon në pronësi të Bashkisë së Tiranës, godinën e Teatrit Kombëtar, që sipas qëllimit të shprehur në vetë VKM-në e Qeverisë duhet të prishet”, deklaroi për Zërin e Amerikës, këshilltari Dervishaj.
Dervishaj tha se kërkesa është në vijimësi të padisë së parë kundër prishjes së godinës.
“Argumentat kushtetues mbeten të njëjtë, që godina paraqet interes të lartë publik dhe kombëtar dhe prishja e saj shkakon humbje. Prandaj, Presidenti kërkon nga Gjykata Kushtetuese fillimisht pezullimin e efekteve të këtij akti deri kur gjykata të shprehet. Të ndalohet çdo veprim administrativ që cenon godinën e teatrit”, tha Dervishaj.
Dorëzimi i kërkesës nga ana e Presidentit i paraprin mbledhjes së parashikuar për të premten të Këshillit Bashkiak të Tiranës, ku në rend të ditës është edhe shqyrtimi i vendimit për prishjen e godinës ekzistuese dhe ngritjes së godinës së re.
Ndërkohë, pasdite e së mërkurës forca të shumta të policisë bashkiake u panë afër teatrit, duke shkaktuar reagim të fortë nga grupi i artistëve dhe anëtarëve të shoqërisë civile që protesojnë prej muajsh kundër shembjes së godinës.
Opozita në Komisionin e Ekonomisë e cilësoi gjysmak relacionin e Ministrisë së Financave në lidhje me ligjin për daljen në tregjet ndërkombëtare për të marrë Eurobond, ndërsa akuzoi se borxhi i ri po merret për të shlyer një më të vjetër.
Projektligji u mbrojt para Komisionit nga ministrja Delina Ibrahimi. Ajo tha se Shqipëria po del në këtë moment për Eurobond për të përfituar nga normat e ulta të interesave dhe shmangur mundësitë e rritjes së tyre për vitin e ardhshëm, sipas sinjalizimeve të dhëna nga Banka Qendrore Europiane dhe Federal Reserve në SHBA.
Por, nga opozita deputeti Dashamir Shehi akuzoi se norma e interesit 3.5 ishte e lartë. Ai tha se nuk ka vend për mburrje, ndërsa deputetë të tjerë u shprehën se mungon transparenca për përdorimin e këtij borxhi.
Ata akuzuan për pakujdesi në marrjen e borxhit, duke ngarkuar me barrë të rëndë fiskale brezat e ardhshëm. Opozita kërkoi që për politika financiare që shkojnë përtej mandatit të një Kuvendi, apo të një qeverie të ketë më shumë transparencë dhe hapa më të kujdesshëm.
Në këtë pikë, deputetët e opozitës gjetën mbështetjen e socialistit, Erion Braçe, ish-kryetari Komisionit të Ekonomisë dhe ish-zv.Kryeministër. Braçe tha se duke filluar nga viti i ardhshëm, qeveria duhet t’u rikthehet politikave të konsolidimit fiskal. Ai e cilësoi momentin e duhur për të dalë për Eurobond, por sugjeroi se ai duhet të përdoret më shumë për pandeminë dhe sidomos vaksinimin.
Partia Demokratike do të mbështesë protestën e orës 16:30 të thirrur nga ana e Aleancës për Mbrojtjen e Teatrit. Lulzim Basha deklaroi në fund të mbledhjes së Kryesisë së partisë dhe të ish-grupit parlamentar demokrat se nuk bëhet fjalë për një protestë thjesht kundër shembjes së teatrit.
“Jo thjesht dhe vetëm në mbrojtje të teatrit, kulturës, artit dhe trashëgimisë kulturore, kundër tiranisë, kundër shkeljes flagrante të të drejtave dhe lirive themelore të qytetarëve, kundër mjerimit ekonomik që janë veprat e keqbërësit dhe të keqes më të madhe të vendit që është Edi Rama. Ndaj në mbledhjen e sotme janë marrë të gjitha masat dhe për t’i bërë thirrje çdo qytetari që të angazhohet nesër në 16:30 në protestë që ka për detyrë dhe synim një vlerë shumë më të madhe që është rikthimi tek vlerat e demokracisë të shtetit të së drejtës, të garancive për jetën e qytetarëve. të gjitha këto janë të mundura duke nisur nga kthimi i demokracisë dhe sigurimit të të drejtave themelore të çdo njeriu”, deklaroi Basha.
Kreu i PD ritheksoi premtimin e opozitës, që nesër në pushtet të rindërtojë godinën e Teatrit Kombëtar siç ishte.
“Jo thjesht restaurim, por rindërtim i plotë i Teatrit Kombëtar, siç ishte me parametrat e konceptuar në kuadër të historisë dhe trashëgimisë kulturore të Tiranës. Ky është një zotim që unë personalisht dhe koalicioni opozitar nesër në qeverisje do ta bëjë realitet, sikundër përsërit vendosmërinë për të çuar para drejtësisë dhe prapa hekurave të gjithë përgjegjësve”, u shpreh Basha.
Kreu i PD tha se në këtë situatë nuk do të ketë reformë zgjedhore me pjesëmarrjen e opozitës.
Ndërkohë, mbështetje për protestën e thirrur nga Aleanca për Mbrojtjen e Teatrit ka garantuar edhe Lëvizja Socialiste për Integrim.
“Kryesia e Lëvizjes Socialiste për Integrim vendosi që të mbështesë plotësisht tubimin e thirrur nesër nga Aleanca për Mbrojtjen e Teatrit në oren 16:30 në Bulevardin Dëshmorët e Kombit përballë Ministrisë së Brendshme. Kryesia vendosi të mbështesë në mënyrë të vazhdueshme të gjitha aktivitetet publike të Aleancës për Mbrojtjen e Teatrit. Ndaj, ju bëjmë thirrje të gjithë strukturave të LSI, të gjithe simpatizantëve, mbështetësve dhe miqve të saj për të marrë pjesë masivisht në këtë tubim”, deklaroi Sekretari i Përgjithshëm i LSI-së, Endri Braimllari.
LSI i bëri thirrje policisë që të mos ndalojë qytetarët që të marrin pjesë në protestë dhe të krijojë incidente.