Videot kryesore
Kryeministri Edi Rama në cilësinë e drejtuesit të Kryesisë së OSBE-së zhvilloi vizitën e parë zyrtare në Moskë, duke u takuar me ministrin e Jashtëm të Rusisë, Sergei Lavrov. Takimin me kryediplomatin rus, Rama e nisi duke e përgazuar për ndryshimet mahnitëse, që tha se kishin ndodhur në Moskë.
“Vij këtu për herë të parë pas 15 vitesh, kur ishte hera e fundit që vizitova këtë qytet, në atë kohë si kryetar bashkie (Tiranës), këtë herë si Presidenti i OSBE-së dhe do të filloja duke ju komplimentuar të gjithëve në këtë qytet, megjithëse e di që është një punë e kryebashkiakut, ndryshimi këtu është mahnitës”, deklaroi Rama.
Zgjidhja e krizës në Ukrainë ishte në fokusin e bisedimet në mes dy delegacioneve të OSBE-së që kryesohet nga Rama dhe ministrit të Jashëmë, Lavrov. Kryediplomati rusi ka deklaruar në këtë takim se Rusia mbështet marrjen e kryesisë së OSBE nga Shqipëria për të krijuar kushte për punë konstruktive në kushtet kur retorika konfrontuese mbizotëron në organizatë.
“Është e panevojshme të thuhet se situata në marrëdhëniet ndërkombëtare nuk është e thjeshtë. Kjo ndikon plotësisht në aktivitetet e OSBE-së, ku, për fat të keq, retorika konfrontuese dhe dëshira për të krijuar polemika në vend që të kërkojnë kompromis. Themelet e konsensusit për punë konstruktive mbizotërojnë. Sigurisht, në këtë situatë, roli i kryetarit është veçanërisht i rëndësishëm. Kryetari mund dhe duhet të kontribuojë në krijimin e kushteve për punë konstruktive, dhe unë jam i kënaqur të vërej se në fjalimet tuaja publike, si kryetari i OSBE-së, ju keni deklaruar “Ne e mbështesim plotësisht këtë””, tha Lavrov.
Agjencia e lajme TASS bën të ditur se Lavrov ka shtuar se takimi aktual gjithashtu do të jetë i dobishëm për sa i përket mundësisë së shkëmbimit të vlerësimeve të marrëdhënieve bilaterale. Nga ana tjetër, Rama theksoi se megjithëse OSBE u krijua 45 vjet më parë, parimet e saj themelore mbeten të pandryshuara.
“Duke pasur parasysh se siguria dhe njerëzit janë gjëja kryesore, unë mendoj se ne të gjithë mund të përpiqemi të bëjmë më shumë dhe shpresoj se më së miri se si do të arrihet. Rusia është një aktor kryesor në një numër formatesh negociatash që duhet të zgjidhin konfliktet në rajonin e OSBE-së. Unë erdha këtu me besimin se ju dhe vendi juaj i bukur të përdorë ndikimin e tyre në këto formate për të lëvizur sa më afër botës aq shumë të nevojshme”, tha ai.
Më pas Rama dhe Lavrov kanë dhë një konferencë për shtyp ku u janë përgjijgur pyetjeve të gazetarëve jo vetëm në lidhje me konfliktit me Krimenë, por edhe për marrëdhëniet mes dy shteteve dhe për çështjen e Kosovës dhe marrëdhëniet me Serbinë.
“Ne kemi folur për Kosovën dhe ne kemi theksuar nevojën për rinisjen për bisedimet mes Prishtinës dhe Beogradit”, deklaroi kryeministri Rama duke theksuar për një zgjidhje të përbashkët për marrëdhëniet mes dy shteteve.
Konferenca mes Ramës dhe Lavrov ka zgjatur 45 minuta dhe në fokus kanë qenë edhe marrëdhëniet mes dy shteteve.
Gjatë fjalës së tij në Këshillin e Sigurimit të OKB, Rama tha se zgjidhja e konfliktit Rusi-Ukrainë, për zonën e Krimesë është një nga prioritetet e tij kryesore në krye të OSBE. Rama është kryeministri i dytë që viziton Moskën, pasi në vitin 1995 ka qënë Aleksandër Meksi, i cili është pritur nga Kryeministri rus i asaj kohe.
Kryeministri Edi Rama nuk paragjykon tre propozimet e PD për amendimin e Kushtetutës, që lidhen me vettingun e politikanëve, rikthimin e koalicioneve parazgjedhore siç ishin para ndryshimeve të njëanshme të korrikut të vitit të kaluar dhe rikthimin e komunave.
Megjithatë ai u tregua i gatshëm që të ulet në bisedime me opozitën.
“Nuk dua të jap opinione para se t’i jap këtij dialogu një mundësi reale dhe të kemi fuqi që t’i ballafaqojmë . Cilësia e një bashkëjetese, në çdo instancë nuk përcaktohet nga sa shpesh biem dakord por nga mënyra se si nuk biem dakord. Opozita ka bërë 3 propozime, ne kemi detyrën që t’u japim mundësinë këtyre diskutimeve pa dëmtuar këtë proces diskutimi duke dhënë paraprakisht opinione përfundimtare”, tha Rama.
Kryeministri u pyet gjatë konferencës së përbashkët për shtyp me ambasadorin e BE në Tiranë, Luigi Soreca. Ky i fundit i dorëzoi raportin e progresit të vendit për 2021. Rama e shfrytëzoi kohën e marrë për përgjigje duke caktuar një kusht për dialogun, që nuk lidhet me përmbajtjen e propozimeve të opozitës, por me formatin e procesit.
“Një gjë do ta përsëris edhe në sy të ambasadorit, nuk ka më dialog në anglisht me opozitën. Nuk kemi pse fusim në siklet dhe miqtë tanë. Dialogje më anglisht mes shqiptarësh…mund të ketë, por jo përsa kohë drejtoj unë Kryeministrinë”, u shpreh ai.
Sa për përmbajtjen e propozimeve, nuk përjashtoi asgjë nga ndryshimet e mundshme të Kushtetutës.
“Vetëm Biblën dhe Kur’anin nuk mund të ndryshojmë, çdo gjë tjetër po nëse biem dakort. Mund të ketë vend për diskutim, por asgjë që nuk është e pandryshueshme”, u shpreh ai.
Rëndësisë së dialogut politik, sidomos në Kuvend i mëshoi edhe ambasadori i BE, Luigi Soreca, por duke shtuar se BE mbetet e gatshme që të ofrojë ndihmën e saj në lehtësimin e këtij dialogu, pavarësisht se Rama përjashtoi “dialogun në anglisht me opozitën”.
“Kuvendi është foltorja ku bëhen diskutimet, ku dialogu dhe negociatat duhet të ndodhin. Ne inkurajomë të dyja palët të ulen në tryezë e të diskutojnë temat që janë për diskutimi. Nëse do të na kërkohet për asistencë do të shohim nëse kjo gjë është e mundshme dhe do ndihmojmë në spekterin politik siç kemi bërë gjithmonë”, deklaroi Ambasadori.
Sa i takon gjetjeve të raportit, Kryeministri tha se ai është udhërrëfyesi më i mirë për qeverinë dhe vlerësuesi më objektiv i përparimit të vendit. Rama mbrojti patronazhistët, tha se ishte krenar për ta, ndërsa u shpreh i hapur që të gjitha akuzat në lidhje me të dhënat personale të qytetarëve të hetohen.
Sa i takon luftës kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, raporti njeh një progres të lehtë, por vë theksin te nevoja për ta luftuar sidomos korrupsionin në nivele të larta.
A mund të ndryshohen në mënyrë të njëanshme rregullat themelore që rregullojnë konkurrencën zgjedhore, veccanërisht rregullat në lidhje me transformimin e votave në mandate mes konkurentëve pasi të ketë filluar procesi zgjedhor dhe vetëm 6 muaj para datës së zgjedhjeve? Sa e rëndësishme është qëndrueshmëria e legjislacionit zgjedhor dhe njohja e ligjit nga konkurrentët zgjedhorë mjaftueshëm kohë përpara zgjedhjeve për vetë cilësinë dhe besueshmërinë e procesit të zgjedhjeve?
Nëse rregullat, veccanërisht ato që kanë të bëjnë me transforimin e votave në mandate midis konkurrentëve ndryshohen në mënyrë të njëanshme dhe shumë afër datës së zgjedhjeve në mënyrë që të sigurojnë avantazh për partinë që ka paraqitur ndryshimet, a dëmtojnë, ose ndikojnë këto ndryshime parimet e qëndrueshmërisë së ligjit, sigurisë juridike dhe rregullave të barabarta të lojës së konkurrimit që janë kycce për të përmbushur angazhimet e OSBE-së për zgjedhje demokratike? A e kompromentojnë këto ndryshime procesin zgjedhor? A kompromentojnë ato stabilitetin politik nëse bëhen në kundërshtim me konsensusin e 24 janari dhe 5 qershorit të arritur nga shumica e partive politike?
A shkelet përfundimisht parimi i garancive proceduriale nëse ndryshime të tilla në ligjin zgjedhor të miratuara njëanshmërisht dhe me nxitim bëhen në mungesë të një gjykatë kushtetuese funksionale, e cila mund të kontrollojë përpuethshmërinë e tyre me Kushtetutën dhe standardet e Konventës Europiane të të Drejtave të Njeriut.
Ndërsa ndryshimet e njëanshme në Kushtetutë të Kodit Zgjedhor të 30 korrikut dhe 5 tetorit nuk ishin pjesë e rekomandimeve të hershme të OSBE/ODIHR për Shqipërinë, a është procedura urgjente një motiv i ligjshëm për të justifikuar ndyrshimet e njëanshme nga një Parlament i kontestuar që nuk plotëson kuorumin kushtetues prej 140 deputetësh? A kishte ndonjë nevojë kushtetuese sipas standardeve ndërkombëtar për t’i modifikuar ato në mënyrë të njëanshme?
A është dispozita e futur rishtasi në Kodin Zgjedhor për të drejtën e kryetarit të një partie politike për të kandiduar në 4 qarqe zgjedhore në përputhje me standardet ndërkombëtare dhe veccanërisht me parimin e mosdiskriminimit mes kandidatëve dhe votuesve?
A e pengojnë rregullat aktuale në fuqi për mbledhjen dhe shndërrimin e tyre në mandate mes konkurrentëve, veccanërisht ato në lidhje me koalicionet zgjedhore dhe formulën përkatëse për ndarjen e mandateve, futjen e listave të hapura dhe përzgjedhjen e kandidatëve nga votuesit? Në rast se legjislacioni miraton listat e hapura, ndërsa mekanizmi ekzistues i koalicioneve zgjedhore dhe formula përkatëse për ndarjen e mandateve për koalicionet mbeten ashtu sicc janë aktualisht në fuqi, a do të ishte legjislacioni përkatës shqiptar në përputhje me angazhimet e OSBE-së?
A i dëmton të drejtat e partive politike dhe elektorateve të tyre imponimi i njëanshëm i ndryshimeve në Kodin Zgjedhor në lidhje me koalicionet zgjedhore për të kandiduar me një listë unike?
Duke pasur në konsideratë situatën, cila do të ishte një zgjidhje e pranueshme për të garantuar një proces zgjedhor me standarde europiane për zgjedhje demokratike dhe të dakordësuara nga të gjitha aktorët kryesorë politikë dhe subjektet zgjedhore në mënyrë që të shmanget një krizë tjetër zgjedhore dhe politike.
Vizat turistike dhe ato të biznesit që shtetasit shqiptarë marrin për në SHBA do të kenë afat 10-vjeçare, jo më 3-vjeçar sa është aktualisht. Lajmi është dhënë nga Ambasadorja e SHBA në Tiranë, Yuri Kim.
Hyrja në fuqi e këtij ndryshimi fillon me vizat e reja që do të lëshohen pas datës 1 prill.
“Çdo vite e më shumë shqiptarë po vizitojnë SHBA, ashtu si gjithnjë e më shumë amerikanë po vizitojnë Shqipërinë. Tashmë do të bëjmë më të lehtë për shqiptarët të cilët duan të vizitojnë miqtë dhe familjen në Amerikë, të shohin vendin tonë dhe të ndërtojnë marrëdhënie biznesi. Duke filluar nga data 1 prilli, vlefshmëria e një vize të re, turistike apo biznesi zgjatet nga tre në dhjetë vjet”, tha Ambasadorja Yuri Kim.
Kushtet dhe rregullat e tjera për këto dy kategori vizash mbeten të pandryshuara, duke filluar që nga qëndrimi maksimal për një afat prej 6 muajsh në SHBA, deri te rregulli që me këto viza nuk mund të sigurohet as qëndrim i përhershëm, as vende pune.
“Ju do të keni mundësi të udhëtoni për në SHBA në bazë të ligjeve dhe rregullave përkatëse pa pasur nevojë që të rinovoni vizën tuaj deri në vitin 2032. Vendimi i SHBA p[ër të zgjatur vlefshmërinë e vizës në dhjetë vite pasqyron faktin që shqiptarët gjithnjë e më shumë po ndjekin rregullat kur vizitojnë SHBA. Shpresoj të gjejmë ende më shumë mënyra për të afruar shqiptarët dhe amerikanë së bashku”, deklaroi Ambasadorja Kim.
Prej 2014-s, çdo shtetas shqiptarë që përfitonte një vizë turistike, apo biznesi për në SHBA e kishte atë me afat 3-vjeçar.
Kryeministri Edi Rama ka kundërshtuar deklaratën e kryetarit të opozitës, Lulzim Basha se situata në spitalet e Covid është jashtë kontrollit me pacientë të tejmbushur.
Rama ka nxjerrë një video të situatës vetëm në spitalin Covid-3.
“Këto pamje janë sot, tani, live, brenda spitalit Covid 3, ku siç e shihni ka shtretër të gatshëm dhe mjekë e infermierë në gatishmëri!
Po pamje krejt të ngjashme sallash e shtretërish të gatshëm, së bashku me trupa të gatshme bluzash të bardha, mund të shihen në spitalin Covid 4 që ende nuk është hapur – ndërkohë që në bazë të strategjisë së vjeshtë/dimrit jemi gati të hapim edhe struktura rajonale me të gjitha kushtet e stafet mjekësore, nëse do të jetë nevoja.
Kjo është padiskutim një situatë e vështirë, po ku nuk është?
Por kjo vështirësi nuk kalohet me akuza, sharje, shpifje e sajesa, po me përpjekje të mëdha dhe solidaritet të madh!”, shkruan Rama.
Kryeministri u shpreh optimist se edhe kjo sfide do fitohet.
Çështja e teatrit ka ndërlikuar tryezën mes socialistëve dhe demokratëve për reformën zgjedhore, dhe deri më tani duket se rikthimi i shpejtë palëve në tryezën e Këshillit Politik për reformën zgjedhore është një mision i pamundur, por jo i pashpresë.
Kryeministri i ktheu përgjigje nismës së AMT-së për peticionin ku kërkohet rindërtimi i teatrit të ri ashtu siç ishte dhe në vendin ku ishte, si dhe sfidoi kreu e Partisë Demokratike gjatë protestës së organizuar nga Aleanca për Mbrojtjen e Teatrit duke i kërkuar që të rikthehej në tryezën e reformës zgjedhore, ta përmbyllnin atë dhe më pas të fitojë zgjedhjet për të mbajtur premtimin e rindërtimit të godinës së teatrit aty ku ishte, ashtu siç ishte.
“10 mijë veta, 20 mijë veta, 30 mijë, 50 mijë, 100 mijë, 200 mijë artistë mund të gjenden për të firmosur dhe nëse çështja është kaq e madhe, kaq artistike, kaq shekspiriane, opozita le të vijë të bëjmë reformën zgjedhore, ta kryejmë atë, të përcaktojmë rregullat e lojës. Kur të shkojmë në zgjedhje, të gjitha bijat dhe bijët e Shekspirit e sjellin opozitën në Qeveri dhe opozita del me alternativën do të ndërtoj teatrin siç ishte dhe merr mbështetjen e popullit për të rindërtuar siç ishte dhe kështu zgjidhen gjërat në demokraci. zgjidhje me muskuj dhe vija të kuqe as ka pasur, as ka dhe as do të ketë të paktën përsa kohë do të jem unë në këtë detyrë”, tha Rama në një intervistë dhënë për Euroneës Albania.
Rama foli pas takimit me përfaqësues të ambasadave ndërkombëtare në Tiranë, mes të cilëve edhe ambasadorja e SHBA, Yuri Kim. Ai tha se theksi i bisedës është vënë tek reforma zgjedhore. Në media qarkulluan artikuj se SHBA ka paraqitur një draft. Lulzim Basha tha se nuk është njohur me këtë draft, por tha gjithashtu se 17 maji, dita e prishjes së godinës së teatrit tregon qartë vullnetin e mazhorancës për këtë reformë.
“Partia Demokratike dhe Opozita kanë pasur dhe kanë treguar vullnet për Reformën Zgjedhore pikërisht sepse duhet që një orë e më parë shqiptarët t’u drejtohen kutive të votimit. Sot nuk është përgjegjësia e jonë. Me atë që ndodhi me 17 maj Partia Socialiste dhe Edi Rama kanë hedhur në erë besimin në një proces që pa besim nuk është asgjë. Opozita nuk mund të jetë fasadë! Përgjegjësia është e Edi Ramës”, deklaroi Basha.
Megjithatë, Basha e la të hapur se për çështjen e reformës zgjedhore vendimi do të merret në ditët në vazhdim.
“Në ditët në vijim Partia Demokratike dhe opozita do të përvijojnë hapat e mëtejshëm me qëllim që synimi ynë i kahershëm për t’u dhënë shqiptarëve lirinë e votës, pa të cilën nuk mund të ketë as ekonomi, as zhvillim, as punësim dhe as Europë, të realizohet një orë e më parë dhe t’u mundësojmë atyre t’i drejtohen kutive të votimit për të shporrur me një votë plebishitare dhe popullore një qeveri uzurpatore të institucioneve, një hajdut ordiner dhe një kriminel të faktuar para gjithë botës si i tillë me krimin e 17 majit, që do të përpiqemi me të gjitha forcat tona të jetë krimi i fundit i kësaj qeverie të babëzisë dhe korrupsionit”, u shpreh ai.
Basha tha gjithashtu se opozita është gati për lista të hapura dhe ndryshim sistemi, duke plotësuar një prej kushteve të opozitës parlamentare.
“Ju e dini idenë time për maxhoritar të pastër dhe dy dhoma, për kufizimin e mandateve të deputetëve, kryeministrit, por asgjë nuk do të ketë kuptim sa kohë që kujdestare e zgjedhjeve është hajdutja e zgjedhjeve dhe hajduti i zgjedhjeve Edi Rama”, u shpreh Basha në përfundim të protestës së zhvilluar këtë të mërkurë nga Aleanca për Mbrojtjen e Teatrit.
Protesta vijoi përgjithësisht e qetë, por përplasjet sporadike me policinë nuk munguan, si në rastin kur u njoftua shpërndarja e tubimit, kur një grup protestuesish u përplasën me uniformat blu në kryqëzimin e Unazës me bulevardin “Dëshmorët e Kombit”.
Protestuesit u përpoqën që të bllokojnë qarkullimin në këtë kryqëzim, por nuk janë lejuar nga ana e punonjësve të Policisë së Shtetit.
Tribuna bosh dhe atmosferë e vakët të cilë organizatorët përpiqen ta ngrohin me kolonën zanore të "Europe" - "It's a final countdown". Nuk po flasim për një ndeshje dosido por të ekipit përfaqësues që vjen pas një suksesi historik si ai ndaj Serbisë.
Referuar raportit të Departamentit Amerikan të Shtetit mbi klimën e biznesit dhe gjendjen e ekonomisë shqiptare, Lulzim Basha doli para gazetarëve ku raportin e cilësoi si një konfirmim të asaj që opozita e ka parë dhe deklaruar prej kohësh; dramën e gjithanëshme ku ndodhet vendi.
Opozita serbe akuzon Presidenti Aleksandër Vuçiç se po përpiqet që të arrijë me shpejtësi dhe fshehurazi një marrëveshje me Kosovën, mundësisht brenda muajit shtator.
Politikanin liberal, Cedomir Jovanoviç, një prej të paktëve zëra në Beograd që njohin shtetin e Kosovës dhe bëjnë thirrje që Serbia ta njohë zyrtarisht atë në kufijtë ekzistues thotë se skenari i Aleksandër Vuçiç, që përfshin shkëmbimin e territoreve mund ndezë konflikte të reja të armatosura në rajon.
“Serbia po kërkon që të kontrabandojë një zgjidhje me Kosovën brenda shtatorit, mundësisht edhe para këtij muaji. Kjo është e pakuptimtë”, tha ai.
Jovanoviç thotë se marrëveshja po nxitet nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, sidomos nga i dërguari i posaçëm, Riçard Grenell. Ky i fundit kërkon me ngulm që pakti të nënshkruhet para muajit tetor në mënyrë që në para zgjedhjeve presidenciale në SHBA të shitet si sukses në politikën e jashtme të Donald Trump.
Ndërkohë, Vuçiç dhe partia e tij, Partia Progresiste Serbe (SNS) janë vënë në qendër të kritikave pas shfaqjes dhe më pas tërheqjes me shpejtësi të një spoti elektoral, në të cilin nuk përfshihej Kosova.
Mediat serbe e kanë hamendësojnë se spoti është bërë me vetëdije dhe heqja e Kosovës jo pa qëllim, por për të mos shkaktuar pakënaqësi në Prishtinë në një kohë që Beogradi pret formimin e Qeverisë së re për të përparuar në diskutimet për shkëmbimin e territoreve.
Serbia do të mbajë zgjedhjet më 21 qershor, ndërkohë që në Kosovë zgjedhjet e parakohshme u shmangën pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese për të njohur dekretin e Hashim Thaçit që mandaton Abdullah Hotin për Kryeministër pas rrëzimit të Qeverisë “Kurti”. Vuçiç është shprehur i gatshëm që të rinisë së më parë me Hotin dialogun.