⁣Ngjarja ka ndodhur në fshatin Arramera, pranë rrugës nacionale Fushë Krujë – Tiranë ndërsa shpërthimi është dëgjuar zonën përreth. Si pasojë e këtij shpërthimi ka vetëm dëme materiale.

⁣Momenti i mbërritjes në Drejtorinë e Policisë në Tiranë të vrasësit Dan Hutra

⁣“Blindohet” Parlamenti, forcat e policisë në gatishmëri para protestës së opozitës

⁣Ç'montohen 47 kamera të paligjshme në Durrës, Shijak dhe Krujë

Zbulohet shtëpia me kanabis dhe municion luftarak në Krujë

Shi dhe bresher ne Tirane

Kryeministri Edi Rama së bashku me homologun e Malit të Zi, Dritan Abazoviç kanë mbërritur në kryeqytetin e Ukrainës në Kiev.

Ashtu siç ishte paralajmëruar, ata pritet të takohen me presidentin Volodimir Zelenskij në një vizitë që do të zgjasë disa orë.

⁣Basha në Durrës, hedh simbolikisht "karrigen e pushtetit"

Në një nga ditët e prillit të çadrës së Republikës së Re këtu e 5 vjet më parë, kur ish-ambasadorja e BE-së në Tiranë, Romana Vlahutin i kërkoi Lulzim Bashës miratimin e paketës ligjore me 7 ligje për zbatimin e reformës në drejtësi si kusht për hapjen e negociatave, kreu i PD-së tha: “Nuk ka bisedime, nuk ka negociata, ka vetëm bisedime për të negociuar largimin tënd (Ramës) dhe ardhjen e një qeverie teknike, nuk do të negociojmë futjen tonë në qeveri jo, ne do të jemi opozita deri sa qytetarët të vendosin se kush do të qeverisë këtë vend, por harroje se do të bësh zgjedhje me ministrin tënd të Brendshëm që njihet botërisht si mbrojtës i krimit, harroje se do të bësh zgjedhje zotëria juaj, harroje se do të bësh zgjedhje me kriminelët kryetar bashkish, me kriminelët në Kuvend... Na kanë thënë bëjeni vettingun se do të hapen negociatat, kësaj në shqip i themi broçkulla, në anglisht ka një fjalë”. Basha iu drejtua atyre që e rrethonin: “Kush di anglisht këtu? Si i thonë në anglisht? Pyeti ai, duke marrë përgjigje të shpejtë jo vetëm nga një zë.

“Bullshit”, ngriti zërin.

Basha do ta përcillte me pak fjalë të ngjashmen edhe në një postim të tij në Facebook diku nga mesi i prillit i vitit 2017.

“Opozita është pro vettingut sipas parashikimeve kushtetuese të 22 korrikut për vettingun. Ligji i miratuar në mënyrë të njëanshme nga Edi Rama nuk ka lidhje me këtë reformë dhe nuk i shërben vettingut, por kapjes së procesit të vettingut për të kapur pastaj gjithë aparatin e drejtësinë.

Ka vetëm një garanci për largimin e gjyqtarëve dhe të prokurorëve të korruptuar: një vetting i pavarur. Këtë vetting do të bëjmë në Republikën e Re.

Ne do të votojmë nga e para ligjin për vettingun dhe pesë ligjet e tjera të zbatimit të reformës në drejtësi, sipas marrëveshjes se 22 korrikut, për t’i kthyer ato tek fryma dhe gërma e 22 korrikut dhe, mbi të gjitha, për të garantuar një drejtësi të pavarur nga politika dhe nga krimi.

Por së pari duhet të bëjmë zgjedhje të lira”.

Por vetëm pak kohë më pas, (as një muaj nga premtimet e tij), Lulzim Basha hyri në zgjedhje me Ramën kryeministër, ndryshe nga sa tha, bëri bashkëqeverisje me të, ndryshe nga sa tha, nuk ndryshoi konfigurimin e kryetarëve të bashkive “kriminelë” e as deputetëve, madje kaloi edhe paketa ligjore për drejtësinë.

Lulzim Basha kishte një opinion tjetër edhe ndaj ndërkombëtarëve në një nga debatet për zgjedhjen e drejtuesve të organeve në drejtësi.

“...Nuk mund të ketë kurrësesi në pikëpamjen time ndonjë institucion ndërkombëtar i cili të kërkojë dhunimin e Kushtetutës dhe nuk mund t’i shkojë askujt në mendje asnjë përfaqësuesi ndërkombëtare t’i kërkojë shqiptarëve apo faktorëve politike apo opozitës të shkelin mbi konsensusin e 22 korrikut kjo për mua është e paimagjinueshme. Nuk kanë asnjë vlerë sepse nuk kanë asnjë tagër që të interpretojnë Kushtetutën e Shqipërisë...”

Basha nuk ndryshoi gjithashtu qëndrim për KPK kur këmbëngulte disa herë se kish përdorur dy standarde për shkarkimin e gjyqtarëve dhe prokurorëve, kur drejtësia e re ishte diskretituar e deri tek deklaratat se vettingu ishte korruptuar që në gjenezë.

Këto ishin qëndrimet e Lulzim Bashës deri pak muaj më parë, kur në një ditë tetori mes konfliktit të hapur me Sali Berishën i shpallur “non grata” nga SHBA dhe një propozimi të ardhur në Kuvend nga PS-ja për zgjatjen e mandatit të KPK dhe komisionerëve publik deri në fund të 2024-ës, Basha do të ndalte hovin dhe do të sqaronte një të vërtetë se me mbarimin e mandatit të KPK-së, procesi nuk mbetej në vakum.

“Nuk ka vakum kushtetues, vettingu vazhdon, nuk ndalet. E parashikon Kushtetuta. Mundësisht tua sqaroni sa më mirë shqiptarëve. Ajo që kërkohet është zgjatja e mandateve të 14 personave që kanë pasur katër vite kohë. Para se ky vendim të merret, duhet të diskutohet fillimisht se çfarë kanë bërë këta njerëz, si ka ecur procesi, çfarë kanë bërë, a kanë pasur presion, duhet vendosur cila është më e mira përballë reformës në drejtësi. Çdo vendim i yni është më i miri për shqiptarët”, tha Basha për mediat disa muaj më parë.

Se sa u bë analiza nga Basha apo grupi i PD për atë që ka bërë KPK këto vite kjo mbetet për tu parë.

Ajo që kuptuam të gjithë ishte një qëndrim i tij pro zgjatjes së mandatit të vettingut vetëm 30 minuta para fillimit të seancës me një opinion krejtësisht të ndryshuar edhe për ndërkombëtarët kur tha se këta të fundit e kishin kërkuar dhe jo PS që sipas tij donte t’ia kalonte vettingun KLGJ dhe KLP.

Basha tha të enjten para medias se nuk kishte ndryshuar qëndrim por zbuti tonet kur nënvizoi se, “reforma në drejtësi ka pasur ngecje dhe devijime”.

Përkundër qëndrimit të 5 viteve me parë, Basha tha se vota ishte për integrimin e vendit. Dhe mbi të gjitha, ai theksoi se PD-ja e kishte arritur qëllimin duke ngritur dy komisione ajo për reformën zgjedhore dhe atë territoriale.

Politikisht ngritja e dy komisioneve nuk do të thotë asgjë, sa kohe që nuk kemi objekt të paracaktuar dhe me qëndrime paraparake nga PS-ja krejt të ndryshme për secilën prej çështjeve.

Nuk do të thotë asgjë politikisht as për kauzën tjetër atë të vettingut të politikanëve (që aq shumë e theksoi Basha të enjten), kur PS-ja minimalisht nuk ka lëshuar sinjale afruese, e madje edhe disa opinione paraprake nga shoqëria civile depozituar në Kuvend flasin kundër propozimit

Nuk do të thotë asgje politikisht sa kohë që kemi një komision po aq të rëndësishëm atë për inceneratorët që deri më tash ka bërë një vrimë në ujë dhe ka pak shanse edhe nëse i zgjatet mandati i kërkuar nga PD-ja.

Që do të thotë shumë pak në dhënien e një shpjegimi të drejtë, bindes dhe shterues për një kryetar opozite që deri para do muaj më parë, për më shumë se 5 vjet, ka mbajtur një qëndrim diametralisht të kundërt për çështjen më të diskutueshme në vend atë të vettingut në drejtësi.

⁣Qëlloi me pistoletë drejt nënës, arrestohet 41-vjeçari në Lushnjë

⁣Sekuestrohen dhjetëra doza kokaine, ekstazi dhe kanabis, 6 të arrestuar në Lezhë

Diskutimet në komisionet parlamentare të projektbuxhetit për vitin 2022 u shoqëruan me jo pak tension e përplasje mes mazhorancës dhe opozitës. Përlasjet nisën që në Komisionin e Ekonomisë.

Shqetësimi i ngritur nga deputetët e Partisë Demokratike lidheshin me pagesat e parashikuara për koncesionet në tërësi dhe sidomos për koncesionin e incineratorëve në veçanti. Në lidhje me pagesat totale të parashikuara për koncesionet, deputetja e PD, Jorida Tabaku tha se ato ishin më të lartat ndër vite.

“Shpenzimet e vitit 2022 do të jenë më shumë se sa 27% e PBB që është vlera më e lartë në mbi 20 vite. Por kjo rritje do të shkojë për PPP-të të cilat do t’i kushtojnë buxhetit thuajse 2 mld euro. Shpenzimet kapitale janë 58 mln euro dhe këtu nuk është përfshirë rindërtimi dhe kanë një rënie me 10% në raport me vitin 2021”, tha Tabaku.

Ajo akuzoi se janë parashikuar të kryhen pagesa për privatët për shërbime që ata nuk i kanë ofruar dhe nuk i ofrojnë. Deputetja e PD renditi shtatë koncesione dhe mes tyre foli edhe për shërbimin e infrastrukturës së çelësave publikë që, sipas saj, japin me koncesion fiskalizimin me vlerë 208 mln lekë

Akuza u hodh poshtë nga ministrja e Financave, Delina Ibrahimaj, ndërsa paraardhësja e saj, Anila Denaj i ndau pagesat sipas zërave. Mes tyre ajo përmendi edhe koncesionin e skanimit në dogana, i dhënë që në kohën e qeverisë së Partisë Demokratike.

Në këtë moment ndërhyrja pa mikrofon e Jorida Tabakut ka shkaktuar tension në sallë, ku në debat është përfshirë edhe deputeti Erion Braçe. Përplasja detyroi kryetarin e Komisionit, Eduard Shalsi që ta ndërpresë mbledhjen.

Ish-ministrja Denaj hodhi poshtë akuzat se pagesat nuk po kryhen për marrjen e shërbimeve. Ajo përmendi koncesionin e Rrugës së Arbrit dhe atë të Check Up në shëndetësi, ku tha se do të marrin shërbim 800 mijë qytetarë.

Pas Komisionit të Ekonomisë, përplasja u zhvendos në Komisionin e Ligjeve. Këtu, opozita ngriti shqetësimin për paratë që do të paguhen për incineratorët.

“Keni parashikuar në buxhet se nga 2 PPP-të, bëhet fjalë për dy inceneratorët Elbasani dhe Fieri keni parashikuar se në vitin 2022 do të jepni, 18 milionë euro. Për Fierin kujtoj që në vitin 2020, në shtator, Rama për Fierin tha opublikisht, në shjetor 2020 përfundon inceneratori i Fierit dhe dhe do të fillojë nga puna. Një nga plagët më të mëdha që ka ai qytet. Muajin e kaluar Fieri u helmua, si edhe Lushnja. Në buxhetin që keni prezantuar keni parashikuar 18 milionë euro të tjera. Sa janë këto para të tjera që gllabëron inceneratori i Fierit, djeg para, jo plehra dhe cila është arsyeja për sa kohë kryeministri ka thënë se ka përfunduar investimi. Për çfarë jepen?”, ishte njëra prej pyetjeve të ngritura nga nënkryetari i PD, Enkelejd Alibeaj.

Ministria e Financave u përgjigj duke deklaruar se ajo nuk përfshihet te detajet teknike dhe deklaratat publike, por përqëndrohet te shkresat zyrtare dhe zbatimi i kontratave koncesionare të nënshkruara me palën private.

Sa u takon akuzave se për 2022, qeveria parashikon shifrën më të lartë ndër vite për pagesat e koncesioneve, ministrja Delina Ibrahimaj i hodhi poshtë. Ajo tha se pagesat janë parashikuar në nivelin 13.8 miliardë lekëve, ndërsa 2021 pritet që të mbyllet me 14.5 miliardë lek.

⁣Sekuestrohen drogë, armë dhe shuma parash në Fier

⁣“Fushë magnetike në krahun e vaksinës”?! Fake news. Monedhat nuk tërhiqen nga magneti

⁣Projekti i ndërtimit të linjës 400kV Shqipëri-Maqedoni e Veriut

Turqia thotë se organizata FETO, të cilën e fajëson për grushtin e shtetit të vitit 2016 është ende e pranishme në Shqipëri dhe paralajmëron për rrezikshmërinë, që sipas Ankarasë, paraqet.

Paralajmërimi u bë nga Presidenti i Asamblesë Kombëtare turke, Mustafa Sentop, që vizitoi Shqipërinë këtë të enjte me ftesë të kreut të Kuvendit, Gramoz Ruçi. Në deklaratat para mediave, vetë Gramoz Ruçi nuk e ceku këtë çështje, por ishte homologu i tij turk ai që foli për FETO-n.

“Fola edhe për aktivitetin e organizatës terroriste FETO, që ndërmori grushtin e shtetit në vendin tonë. Ashtu si në vende të ndryshme të Ballkanit, kjo organizatë terroriste është prezente edhe në Shqipëri”, tha Sentop.

Kryeparlamentari turk paralajmëroi rrezikshmërinë, që sipas tij, paraqet kjo organizatë, ndërsa tha se Turqia vetë ja ka dalë mbanë që të eleminojë.

“Është një organizatë që nuk kurseu dhe bombardoi Parlamentin e Turqisë gjatë seancës plenare. Në turqi, kjo organizatë është eleminuar në masë të madhe të konsiderueshme”, u shpreh ai.

Sentop thotë se objektiv i aktivitetit të kësaj organizate nuk është vetëm Turqia, ndërsa renditi edhe aktivitetet pas të cilave maskohet, sipas tij.

“Nuk është vetëm Turqia objektiv i kësaj organizate terroriste tinëzare. Kjo organizatë, ky grup terrorist për të realizuar qëllimet e veta e maskon aktivitetin me institucionet arsimore, shëndetësi, media dhe shoqata dhe fondacione të ndryshme. Është një rrezik për vendet ku është aktive”, tha ai.

Megjithatë, në fund kreu i Parlamentit turk u shpreh se Turqia nuk do të lejojë që FETO “të helmojë marrëdhëniet mes dy vendeve”.

Mbyllja e pikave fizike të basteve sportive në të gjithë Shqipërinë në 2019-ën nuk ka çrrënjosur fenomenin, madje muajt e fundit është vënë re një shtim i aktivitetit bastvënës përmes faqeve online, që e ofrojnë këtë shërbim edhe përmes një telefoni të thjeshtë inteligjent. Pra, bastet u hoqën nga rruga, por u futën në xhepat e shqiptarëve.

Gazeta “Si” identifikoi një faqe me emrin “HahaSport”. Nëse kërkohet në Google me këtë emër të shfaqen linqe me domeine malazeze (.me), domeine nga Tonga (.to), territoret britanike në Oqeanin Indian (.io) e deri tek domeini .eu që është domien i Bashkimit Europian.

Përmes kësaj videoje, gazeta “Si” ilustron se sa e lehtë është që të hapesh jo vetëm faqen, por edhe llogarinë në një kompani ofruese bastesh. Madje aty gjen edhe mënyrat e rimbushjes, e deri tek kontaktet e kujdesit për klientët. Kontakti telefonik është një numër britanik.

Në momentin që hapet kjo faqe, të ofron automatikisht përmes një njoftimi edhe mundësinë për të instaluar aplikacion bastesh, Android dhe iOS. Në të dyja rastet, instalimi ofrohet përmes dosjeve APK, që anashkalojnë kanalet zyrtare të Google (Play Store) dhe Apple (App Store).

Burime të gazetës “Si” nga krimi kibernetik në Policinë e Shtetit dhe ekspertë të sigurisë kibernetike pohojnë se gjatë muajve të karantinës në pranverë dhe në vazhdim është vënë re një shtim i trafikut tek faqet që ofrojnë baste sportive online, megjithëse edhe kjo formë është e ndaluar më ligj.

Burimet thonë se organizatorët përdorin domaine që ndryshojnë shpesh dhe automatikisht, çka e bën thuajse të pamundur për strukturat ligjzbatuese, si të Policisë së Shtetit, ashtu edhe të Autoritetit të Komunikimeve Elektronike dhe Postare që të gjurmojnë dhe bllokojnë ato.

“Janë faqe të vendosura në servera të fshehur dhe IP që ndryshojnë vazhdimisht. Kjo do të thotë se gjurmimi është i kotë, pasi njëherë faqet mund të dalin me IP nga Brazili, pastaj nga Gjermania, apo Qipro e Britania e Madhe. Pra, janë IP të rreme”, thonë burimet.

Ofrimi i IP të rreme për të mbuluar IP reale nuk është një biznes i paligjshëm, madje në shumë vende të botës ofrohet kundrejt pagesave të ligjshme, duke shfrytëzuar parashikimet ligjore në këto vende për të drejtën e privatësisë së qytetarit.

Megjithatë, kjo e drejtë në Shqipëri po përdoret për të tejkaluar lehtësisht të gjitha pengesat teknike që mund të nxjerrë AKEP për të bllokuar bastet online. Nga AKEP thonë se kjo është një betejë e humbur.

“Mund të bllokojmë një IP, pastaj një tjetër, një tjetër, një tjetër e kështu me radhë, por ato shfaqen sërish pasi bëhet fjalë për një sistem të ndërlikuar ndërkombëtar të ndryshimit automatik të IP. Pra është e pamundur për ne, si përsa u takon burimeve njerëzore, ashtu edhe teknologjike që t’i bllokojmë”, thonë burime të gazetës “Si” nga AKEP.

Si në Policinë e Shtetit, ashtu edhe tek AKEP janë të vetëdijshëm edhe për lehtësinë me anë të së cilës mund të aksesohen këto faqe. Njëra formë për një vizitor të ri është përmes “Pop up”-eve me linqe që të adresojnë automatikisht në faqe që ofrojnë shërbimin e basteve. Linqet zakonisht gjenden në platformat apo faqet që ofrojnë transmetim online të ndeshjeve të futbollit në mënyrë pirate.

Strategjia e cilit shtet pati më sukses? Dhe rasti i Shqipërisë me pikun e kurbës para karantinës

Organizata Botërore e Shëndetësisë ka ngarkuar ekspertët e saj dhe një grup gjigant prej të paktën 1100 vullnetarësh për të vlerësuar strategjitë dhe modelet e ndjekura nga vende të caktuara në parandalimin e përhapjes së pandemisë së koronavirusit.

Ekspertët analizojnë të dhënat e publikuara nga autoritetet zyrtare të secilit vend të prekur nga Covid-19, modelet e ndjekura, llojet dhe ashpërsitë e masave kufizuese të ndërmarra, ngjashmëritë e këtyre masave për të krahasuar më pas numrin R, që në gjuhën shkencore është numri i personave që infektohen nga një person i infektuar më parë. Gazeta “Si” hulumtoi në një studim të revistës “Nature” i cili krahason strategjitë e ndjekura nga vendet e ndryshme. Duke rikthyer në kujtesë masat kryesore që mori Shqipëria, jemi munduar të bëjmë një përballje të strategjive kryesore anti-covid me atë që u ndoq në vendin tonë.

Sipas studimit të “Nature”, ajo që është vënë re deri më tani është se në vende të ndryshme që kanë ndjekur strategji dhe masa kufizuese të njëjta, numri R nuk është i njëjtë. Këtë ndryshim, ekspertët e OBSh-së ja faturojnë kryesisht kulturës dhe tipologjisë së shoqërive që ndryshojnë nga njëra-tjetra. Megjithatë, si shembulli më i suksesshëm i parandalimit të Covid-19 merret Hong-Kongu.

Strategjia e cilit shteti funksionoi më mirë?

Hong Kong-u duket se i ka dhënë botës një mësim se si të frenojë në mënyrë të shpejtë pandeminë e COVID-19. Me një popullsi prej 7.5 milion, ky vend ka raportuar vetëm 4 vdekje deri më tani. Sipas studiuesve masat e shpejta të mbikëqyrjes, karantinës dhe distancimit shoqëror, si edhe përdorimi i maskave të fytyrës dhe mbyllja e shkollave ndihmuan në shkëputjen e zinxhirit të transmetimit, gjë e matur që në fillim të shkurtit nga numri mesatar i personave të infektuar që infektojnë persona të tjerë, pra numrin R.

Por, studimi i botuar këtë muaj, nuk mund të heqë efektet e masave kufizuese dhe ndryshimeve të sjelljes që ndodhin në të njëjtën kohë. Përgatitja e efektivitetit të masave të pashembullta të zbatuara në të gjithë botën për të kufizuar përhapjen e koronavirusit është tani një nga pyetjet më të shpeshta të shkencëtarëve.

Studiuesit shpresojnë se, në fund ata do të jenë në gjendje të parashikojnë me saktësi se si shtimi dhe heqja e masave të kontrollit ndikon në normat e transmetimit dhe numrat e infeksionit. Ky informacion do të jetë thelbësor për qeveritë pasi ato hartojnë strategji për ta kthyer jetën në normalitet, duke e mbajtur transmetimin e infeksionit në nivele të ulëta për të parandaluar valët e dyta të infeksionit.
“Kjo nuk ka të bëjë me një epidemi tjetër që kemi kaluar. Bëhet fjalë me atë që do të bëhet tani,” thotë Rosalinda Eggo, një matematiciene në Shkollën e Higjienës dhe Mjekësisë Tropikale në Londër.

Studiuesit tashmë janë duke punuar për të studiuar modelet e përdorura për përballimin e pandemisë, për të kuptuar efektin e masave të kontrollit, duke u bazuar tek të dhënat e çdo shteti. Kombinimi i të dhënave nga e gjithë bota do t'i lejojë që të krahasojnë vendet e ndryshme se si e kanë përballuar pandeminë deri më tani. Gjithashtu, duke e krahasuar studimet individuale të vendeve, do t’u lejohet atyre të hartojnë modele që mund të bëjnë parashikime më të sakta në lidhje me fazat e reja të pandemisë për shumë vende.

Duke u tërhequr së bashku
Përpjekjet për të trajtuar këto pyetje do të marrin një forcë në javët e ardhshme nga një bazë e të dhënave që bashkon informacione për qindra ndërhyrje të ndryshme që janë prezantuar në të gjithë botën. Platforma, duke u përgatitur për Organizatën Botërore të Shëndetit (OBSH) nga një ekip në universitetit të mjekësisë në Londër, për të mbledhur të dhëna nga dhjetë grupe që tashmë ndjekin efektivitetin e masave duke përfshirë ekipe në universitetin e Oksfordit, në Mbretërinë e Bashkuar dhe organizatat e shëndetit publik dhe organizatat jofitimprurëse në vende të ndryshme të botës.

“Baza e të dhënave do të standardizojë informacionin e mbledhur nga ekipe të ndryshme dhe duhet të jetë më gjithëpërfshirëse. Agjenci të tilla si OBSH ndjekin rregullisht masat e kontrollit të përdorura, në një shpërthim epidemie, por për COVID-19 pamja duket e komplikuar pasi përmasat e pandemisë janë zgjeruar shumë shpejt,” thotë Chris Grundy, një shkencëtar në universitetin e Mjekësisë në Londër.
Studiuesit gjithashtu po ndjekin përpjekjet e fundit të disa vendeve, për të rifilluar jetën e përditshme dhe masat që vijnë me ta, duke përfshirë edhe detyrimin e mbajtjes së maskave të fytyrës. Ndërkohë, projekti i Oksfordit, po monitoron 13 ndërhyrje në më shumë se 100 vende. Ai ka përpiluar 7 vendet kryesore në një indeks të vetëm që kap ashpërsinë e përgjithshme të përgjigjes, së secilit vend dhe lejon krahasimin midis vendeve që kanë qasje të ndryshme.

Tashmë, shkencëtarët në të dy grupet po analizojnë të dhënat e tyre për të shqyrtuar ndryshimet në përgjigjet e secilit vend. Ekipi i Vjenës po kërkon modele, dhe metodat e tyre që përfshijnë vendet e grupimeve nga sa herët në epidemitë e tyre.

“Për shembull, në Evropë, algoritmet grupojnë Suedinë, Mbretërinë e Bashkuar dhe Holandën së bashku si vende që vepruan relativisht ngadalë. Në fazat e hershme të epidemive të tyre, të tre zbatuan strategjitë e 'imunitetit të tufës', të cilat përfshinin disa masa ose ato që mbështeteshin në pajtueshmërinë vullnetare, megjithëse më vonë, Mbretëria e Bashkuar dhe Holanda kaluan në përgjigje më agresive, duke përfshirë izolimin në mbarë vendin,” thotë Amélie Desvars-Larrive, një epidemiologe në universitetin e mjekësisë në Vjenë.

Ndërkohë, Gjermania dhe Austria dallohen si kombe që miratuan strategji agresive dhe kontrolli të hershëm në krahasim me Italinë, Francën dhe Spanjën, të cilat zbatuan masa të ngjashme, duke përfshirë izolimin. Gjetjet e hershme nga ekipi i Oksfordit tregojnë gjithashtu se kombet më të varfra kanë prirjen të sjellin masa më të rrepta sesa vendet më të pasura, në raport me ashpërsinë e shpërthimeve të tyre.

“Kombi i Karaibeve të Haitit zbatoi izolimin që në momentin që u konfirmua rasti i parë, ndërsa Shtetet e Bashkuara pritën deri më shumë se dy javë pas vdekjes së saj të parë për të lëshuar urdhra për qëndrimin në shtëpi. Kjo mund të jetë për shkak se vendet me të ardhura më të ulëta dhe me sisteme të kujdesit shëndetësor më pak të zhvilluara veprojnë më me kujdes,” thotë Anna Petherick, një studiuese e politikave publike në Oksford.

"Ne me të vërtetë duhet të vlerësojmë ato ndërhyrje në kohë reale, kështu që të gjithë mund të bëjnë politika reale. Nëse nuk dimë se çfarë funksionon dhe ne nuk dimë sa, do të jetë vërtet e vështirë të vendosni se çfarë të bëjmë tjetër," thotë Eggo.

Në mënyrë ideale, studiuesit do të jenë në gjendje të parashikojnë sesi shtimi dhe heqja e ndërhyrjeve do të ndryshonte numrin e infeksioneve me kalimin e kohës. Krijuesit e politikave mund të përdorin parashikime të tilla, së bashku me të dhënat për aftësinë e kujdesit intensiv, për të marrë vendime nëse do të rihapin shkollat. Një teknikë tjetër përfshin analizën e regresionit, i cili vlerëson forcën e marrëdhënies midis një mase të veçantë, siç është mbyllja e shkollës dhe një metrikë, siç është R, në të gjitha vendet.

Pa një vaksinë ose trajtim efektiv, ndalimi i transmetimit mbetet mbrojtja e vetme kundër COVID-19. Njohja, me efektet e secilës masë kontrolli është thelbësore për të kuptuar se cilat mund të ndryshohen ose hiqen në mënyrë të sigurt.

Po strategjia e Shqipërisë ku qëndron?

Pika më e fortë e strategjisë së vendit tonë ishin masat kufizuese. Gazeta Si ka sjellë më herët se gjatë pandemisë vendet e varfra janë prirur drejt aplikimit të masave më të rrepta kufizuese, sesa vendet më të zhvilluara dhe kjo ka luajtur një rol thelbësor në reduktimin e përmasave të përhapjes së virusit.
Por, sa më gjatë të qëndrojnë në fuqi masat kufizuese, aq më të fortë bëhen zërat kundër tyre dhe jo gjithçka lidhet me pasojat ekonomike, apo sociale të izolimit. Mjekë dhe ekspertë kanë hedhur hipotezën se Shqipëria e ka kaluar pikun e pandemisë para se të identifikohej zyrtarisht rasti i parë më Covid-19, më 8 mars dhe shpalljes së gjendjes së emergjencës.

Gazeta “Si” solli të premten (1 maj) pretendimin e mjekëve Gëzim Xhepa dhe Roland Osmenaj se raste me koronavirus në Shqipëri janë identifikuar në spitalet shqiptare që në javën e dytë të janarit. Ata publikuan grafitë e mushkërive të disa pacientëve, që sipas tyre janë shtruar në spital me simptomat e koronavirusit. (VENDOS LINK POSTIMIN)


Duke analizuar agresivitetin e përhapjes së Covid, pra numrin R, që në rastet kur nuk ka asnjë masë kufizuese dhe distancimi fizik është mesatarisht 5, pra një person i infektuar infekton të paktën 5 persona të tjerë dhe nëse këto imazhe do t’i marrim si të mirëqëna, atëherë Shqipëria e ka kaluar pikun e pandemisë në fund të muajit shkurt, pra para se të vendoseshin masat kufizuese. Kjo do të thotë se mbajtja ende në fuqi e masave të kufizimit duket e panevojshme.


Në fakt, më 25 shkurt, kur Shqipëria dy javë nga rasti i parë me Covid-19 në Shqipëri, Ministria e Shëndetësisë, Instituti i Shëndetit Publik dhe institucionet e tjera nisën fushatën e ndërgjegjësimit të qytetarëve për higjienën personale, ku kryesorja është larja e duarve me sapun shpesh dhe mbi 20 sekonda për çdo rast.


Nga ana tjetër, njëra prej masave kufizuese që u ndërmor më vonë ishte edhe mbyllja e shkollave. Mjeku Ilir Alimehmeti e vë në dyshim dobishmërinë e këtij vendimi në parandalimin e pandemisë.


“Mbyllja e shkollave ka evituar vetëm 2-4% të vdekjeve, shumë herë më pak se masat e tjera të distancimit social. Politikanët duhet të jenë të ndërgjegjshëm mbi evidencën ekuivokale kur marrin në konsideratë mbylljen e shkollave për shkak të COVID-19. Pra, në shifrat shqiptare, mbyllja e shkollave prej gati dy muajsh (data 9 mars 2020 e deri më sot) ka evituar 0.6 – 1.2 vdekje, pra gjithsej 1 vdekje”, thotë ai.


Dyshimet përforcohen edhe më tej nga disa deklarata të mjekëve dhe ekspertëve italianë që thonë se në Itali koronavirusi ka qarkulluar në popullatë që në fillim të janarit, pra thuajse dy muaj para se të identifikohej zyrtarisht rasti i parë. Duke patur parasysh afërsinë gjeografike dhe lidhjen e fortë të Shqipërisë me qarkullim të dendur mallrash dhe njerëzit, edhe me zonat që u shndërruan në vatra të Covid-19 matanë Adriatikut, kjo tezë mund të qëndrojë.


Megjithatë, Instituti i Shëndetit Publik deklaronte në fund të muajit shkurt, pasi Italia kishte identifikuar rastet e para me virusin në fjalë se në Shqipëri nuk kishte vend për panik dhe se nuk kishte jo vetëm të dyshuar, por as të konfirmuar me koronavirus.


Në atë kohë nuk flitej për një strategji për t’u përballur me pandeminë, por vetëm për strategjitë politike. Në kohën që Italia po mbyllte një e nga një rajonet në veri të vendit, në Shqipëri jeta vazhdonte normalisht, madje Partia Socialiste zhvilloi kongresin e saj treditor dhe Presidenti Ilir Meta një protestë në mbrojtje të Kushtetutës. Protestës i parapriu një deklaratë e tij, kur një pyetje mbi rrezikun e përhapjes së virusit në Shqipëri nga ky tubim iu përgjigj duke deklaruar se për Shqipërinë virusi më i keq është “Rilindja”.

Megjithatë, disa masa paraprake u vendosën dhe në pikat kufitare filluan kontrollet mjekësore. Shqipëria konfirmoi thuajse dy javë pas Italisë rastin e parë dhe përgjatë kësaj periudhe qarkulluan hipoteza nga më të çuditshmet se përse vendi ynë nuk ishte prekur ende, përfshirë këtu edhe teorinë “se ishim të imunizuar”.


Ashtu siç studiuesit e OBSH-së po kuptojnë me saktësi se si shtimi apo heqja e masave të kontrollit ndikon në normat e transmetimit dhe numrat e infeksionit, ashtu edhe autoritetet shqiptare, apo Komiteti Teknik, duhet të ishte shprehur me saktësi shkencore se sa e kufizuan virusin Covid-19 masat e mbylljes totale të vendit.

Fill pas identifikimit të pacientit zero, më 8 mars, autoritetet ashpërsuan fushatën e ndërgjegjësimit për kujdes dhe sidomos higjienën personale. Të martën e 10 mars, dy ditë nga identifikimi i “pacientit zero”, Kryeministri Edi Rama njoftoi kufizime të moderuara në Tiranë dhe Durrës, në dy zonat e vetme ku ishin regjistruar raste me Covid-19, ndërkohë që numri i të infektuarve zgjerohej. Të enjten, më 13 mars Rama njofto dhënien pushim të administratës ditën e premte dhe mbylljen totale në fundjavë të Tiranës dhe Durrësit.

Duke menduar se bëhej fjalë për një mbyllje të përkohshme shumë u larguan nga kryeqyteti me planin për t’u rikthyer me rinisjen e javës së punës. Por, java nisi edhe me më shumë masa kufizuese. Lista e bizneseve që u mbyllën u zgjerua dhe po ashtu edhe harta e ndalimit me qytete të tjera, si Fieri, Lushnja dhe Elbasani për të përfunduar më vonë në kufizime dhe me orare të reduktuara daljeje vetëm për blerje të domosdoshme në të gjithë zonat urbane në vend.

Qarkullimi me mjete u ndalua pa autorizim dhe lëvizja nga njëri qark në tjetrin ishte e ndaluar nëse nuk kryhej për arsye shëndetësore, ose për aktivitetet që u ishte lejuar vazhdimi i punës. Pensionistëve iu ndalua kategorikisht dalja nga banesat dhe më 24 mars, Qeveria shpalli gjendjen e fatkeqësisë natyrore, ndërsa izolimin e plotë Rama nisi të zbusë me njoftime përmes Facebook, duke caktuar në fundjavë lëvizjen herë për pensionistë, herë për gratë dhe fëmijët.

Alban Skënderaj lë muzikën, një derë e re hapet për të…

Kryeministri Edi Rama u ndal këtë të premte në Romë, ku shtrëngoi duart për herë të dytë brenda pak javëve me homologun italian, Giuseppe Conte, që ishte në Tiranë tre ditë para vendimmarrjes së Këshillit Europian për negociatat.

Vizita mbërrin pas nismës së ndërmarrë nga Italia për të rihapur në nëntor çështjen e negociatave për Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut.

Këshilli Europian do të mblidhet në nëntor për të diskutuar çështjet e organizimit të brendshëm të institucioneve të Bashkimit Europian pas zgjedhjeve të majit për PE. Pikërisht duke shfrytëzuar këtë mbledhje, Italia ka propozuar që në agjendë të përfshihet edhe çështja e hapjes së negociatave për Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut.

Italia ishte njëri prej vendeve që mbështeti më fort hapjen e negociatave për Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut dhe një prej zërave më qortues ndaj qëndrimit bllokues të Presidentit francez, Emmanuel Macron.

Vizita në Romë mbërrin gjithashtu edhe pas takimit që Kryeministri Edi Rama pati me homologun grek, Qiriakos Mitsotaqis në Athinë.