Videot kryesore
Kryeministri Edi Rama u ndal këtë të premte në Romë, ku shtrëngoi duart për herë të dytë brenda pak javëve me homologun italian, Giuseppe Conte, që ishte në Tiranë tre ditë para vendimmarrjes së Këshillit Europian për negociatat.
Vizita mbërrin pas nismës së ndërmarrë nga Italia për të rihapur në nëntor çështjen e negociatave për Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut.
Këshilli Europian do të mblidhet në nëntor për të diskutuar çështjet e organizimit të brendshëm të institucioneve të Bashkimit Europian pas zgjedhjeve të majit për PE. Pikërisht duke shfrytëzuar këtë mbledhje, Italia ka propozuar që në agjendë të përfshihet edhe çështja e hapjes së negociatave për Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut.
Italia ishte njëri prej vendeve që mbështeti më fort hapjen e negociatave për Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut dhe një prej zërave më qortues ndaj qëndrimit bllokues të Presidentit francez, Emmanuel Macron.
Vizita në Romë mbërrin gjithashtu edhe pas takimit që Kryeministri Edi Rama pati me homologun grek, Qiriakos Mitsotaqis në Athinë.
Një grup eurodeputetësh të së djathtës europiane kërkuan prej Komisionerit të Zgjerimit, Oliver Varhelyi detaje se në çfarë faze ishte plotësimi i kushteve të vendosura nga ana e Bashkimit Europian për hapjen e negociatave me Shqipërinë.
Pyetjet u bënë gjatë një seance të Komitetit të Punëve të Jashtme të Parlamentit Europian, ku një pjesë e eurodeputetëve ishin të pranishëm fizikisht në sallë dhe pjesa tjetër përmes lidhjeve online ngritën shqetësimet e tyre.
Komisioneri i Zgjerimit tha se dy ishin çështjet e rëndësishme që po diskutohen aktualisht. Të parën renditi reformën zgjedhore dhe të dytën ligjin antishpifje, që u ngrit si shqetësim nga eurodeputeti suedez, David Lega. Në lidhje me paketën antishpifje, Varhelyi thotë se kishte marrë premtimin e Qeverisë shqiptare për të mos miratuar asnjë rregullore që mund të bjerë ndesh me atë se çfarë do të rekomandojë Komisioni i Venecias.
“Po, ne e kemi një plan për plotësimin e 15 pikave para se mbledhjes ndërqeveritare për negociatat dhe po punojmë me autoritetet shqiptare. Ka një progres në këtë drejtim dhe jam shpresëplotë se do të kemi një progres edhe domethënës në vazhdim. Janë dy çështje, reforma zgjedhore dhe e dyta ligji antishpifje. Kam marrë sinjale pozitive nga Qeveria shqiptar që nuk ka asnjë interes që të vazhdojë me rregulla që mund të cenojnë lirinë e medias dhe të shprehjes dhe që shkojnë përkundër rekomandimeve që do të japë Komisioni i Venecias”, deklaroi ai.
Në lidhje me luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, Komisioneri tha se vijojnë të mbeten një problem shqetësues për të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor, por për Shqipërinë vlerësoi si mjaft pozitiv ligjin për bllokimin e pasurive të krimit të organizuar, miratuar në kuadër të paketës anti-KÇK.
Që ky ligj të jetë i suksesshëm, Varhelyi thotë se nevojitet bashkëpunimi i vendeve anëtare të Bashkimit Europian me Shqipërinë, pasi janë pikërisht këto vende ku krimi i organizuar shqiptar ka aktivitetin e tij më të madh.
“Nëse e shihni Shqipërinë, një ligj bllokimi asetesh kriminale u adoptua, ku çdo kriminel i akuzuar për krim të organizuar duhet të provojë menjëherë burimin e pasurisë. Kjo kërkon edhe bashkëpunimin e vendeve anëtare të BE”, deklaroi ai.
Sa i takon korrupsionit, Varhelyi deklaroi se ai mbetet një problem që kërkon vëmendje të vazhdueshme, për të gjitha vendet e rajonit.
Komisioneri u pyet gjithashtu mbi mundësinë që plani i rimëkëmbjes ekonomike post Covid-19 i Bashkimit Europian të zgjerohet edhe në vendet e Ballkanit Perëndimor. Ai nuk e përjashtoi këtë si mundësi, por e mbetet për t’u vendosur në një periudhë të mëvonshme. “Është mirë që e njëjta krizë të luftohet me të njëjtat masa”, u shpreh Varhelyi.
Një tjetër shqetësim i eurodeputetëve ishte emigracioni. Komisioneri tha se BE po punon me gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor për reformimin e sistemit të arsimor në mënyrë që të përafrohet me standardet e Bashkimit Europian dhe të përgatisë e përshtasë më mirë me nevojat e tregut të rinjtë e rajonit.
Komisioneri foli edhe për dialogun Kosovë-Serbi dhe idenë e shkëmbimit të territoreve. Këtij skenari i la derën hapur pak ditë më parë edhe vetë Përfaqësuesi për Politikën e Jashtme të BE-së, Josep Borrell. Por, disa eurodeputetë anëtarë të Komitetit të Punëve të Jashtme të PE-së e cilësuan si të rrezikshme këtë ide dhe kërkuan nga Brukseli që ta kundërshtojë me forcë.
Me një gjuhë diplomatike, vetë Komisioneri i Zgjerimit, Oliver Varhelyi nuk u rreshtua me asnjërën palë. Ai e cilësoi çështje dytësore shkëmbimin e territoreve mes Kosovës dhe Serbisë. Parësore, sipas tij mbetet rikthimi i palëve në tryezën e bisedimeve.
“Është një çështje dytësore që nuk ka asnjë kuptim që të diskutohet për ndryshim kufijsh, përsa kohë nuk kemi asnjë palë në tryezë, ndaj prioritet duhet të jetë rifillimi i dialogut dhe më pas faza tjetër për gjetjen e një marrëveshjeje. Shkëmbim territoresh, ose jo nuk është një çështje emergjence, por thjesht ndalon çdo dialog me kuptim”, u përgjigj ai.
Vrasja e nënkomisar Saimir Hoxhës është filmuar nga kamera e vendosura në zonën e Kune Vainit, për qëllim vëzhgimin e zonës së mbrojtur natyrore.
Nga pamjet shihet momenti kur policia ka ndaluar automjetin që po e ndiqte, ku ndodhej edhe Aldi Rama. Ky i fundit i ulur në sediljen e pasme të makinës ka shkrepur pistoletën në drejtim të Hoxhës dhe sipas policisë më pas ka kaluar në timonin e makinës dhe është larguar prej andej me shpejtësi.
Kryeministri Edi Rama e zhvilloi takimin me mbështetësit socialistë nën masa të forta sigurie. Mbërritjes së tij në Shkodër i paraprinë masa të përforcuara sigurie. Dhjetra forca të Policisë së Shtetit u vendosën disa orë para takimit elektoral përgjatë gjithë aksit rrugor Tiranë-Lezhë-Shkodër.
Takimet mes Kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama dhe Presidentit serb, Aleksandër Vuçiç, kur ato realizohen si pjesë e nismave të tyre personale prodhojnë gjithmonë lajme “pikante” për mediat dhe as samiti trepalësh në Novi Sad nuk i shpëtoi kësaj.
Rama mbërriti pasditen e së mërkurës në qytetin jugor të Serbisë dhe së bashku me Zoran Zaev ishte pjesë e darkës së shtruar nga Aleksandër Vuçiç.
Presidenti serb dhe dy kryeministrat kanë ecur në rrugët e qytetit. Presidenti serb transmetoi në profilin e tij në Instagram momente nga kjo shëtitje. Pyetja e parë që u drejtohet është se çfarë mendonin se do të thotë ky takim për Ballkanin?
Duke qenë se bëhet fjalë për një çështje rajonale, Aleksandër Vuçiç, që në të shkuarën e ka thumbur Edi Ramën duke e cilësuar atë “lider global”, ndërsa veten e ka përshkruar si “udhëheqës lokal i serbëve” ja pasoi përgjigjen Kryeministrit shqiptar. Jo vetëm kaq, por Presidenti serb duket se e ka njohur pasionin e Kryeministrit shqiptar për të folur, që sipas këndvështrimit është edhe pika më e fortë, edhe pika më e dobët e tij.
“Edi is the guy!” (e thënë shqip: Edi mund të flasë për këtë), tha Vuçiç, duke drejtuar dorën nga Kryeministri shqiptar. Rama pranoi të përgjigjej për 59 sekonda, aq sa është gjatësia kohore e një video-mesazhi në Instagram. Në fjalën e tij, Rama e cilësoi mahnitës faktin që tre udhëheqësit ishin mbledhur për të çuar përpara një zotim të hershëm të secilit prej tyre.
“Thumbimet” vazhduan edhe në konferencën trepalëshe paraditen e së enjtes. Me në njërin krah Ramën dhe në krahun tjetër Zaev, Vuçiç mori i pari fjalën. Pasi tha thelbin e asaj që ishte arritur, fjalën ja kaloi Ramës, ku me batutë i tha se “rezervonte të drejtën për të ndërprerë”.
Rama ja ktheu “kusurin” pak momente më vonë, kur iu përgjigj pyetjes së një gazetari se çfarë të mirash sjell shengeni ballkanik për vendet e rajonit. Mes rreshtave dhe dukshëm pa dashje, Kryeministri shqiptar vuri gishtin në plagën historike të serbëve; daljen në det. “Ju keni një vend të bukur, por s’keni një vend me det”, tha ai, duke iu referuar Serbisë.
Për të njëjtën pyetje, Zoran Zaev i Maqedonisë së Veriut mori më pak kohë për t’iu përgjigjur dhe Aleskandër Vuçiç akoma më pak. Kohën ja mori Rama.
“...po i marr Presidentit kohën që ai kurseu”, tha Rama.
Ministri në detyrë për Evropën dhe Punët e Jashtme, Gent Cakaj, zhvilloi vizitën e tij të parë zyrtare në Kosovë, që prej marrjes së detyrës. Gjatë vizitës në Prishtinë, Cakaj zhvilloi një sërë takimesh me krerët më të lartë të Republikës së Kosovës.
Lulzim Basha i kërkon Bashkimit Europian që të ndërhyjë në zgjidhjen e krizës në vend dhe të orientojnë vendin drejt plotësimit të 15 kushteve për hapjen e negociatave.
Kreu i Partisë Demokratike zhvilloi këtë të martë një takim me ambasadorët e vendeve anëtare të BE-së në Tiranë, të cilëve tha se u kishte ngritur shqetësimin se qeveria “Rama” jo vetëm që nuk ka bërë asgjë për plotësimin e kushteve, por po bën hapa pas.
“Në vend që të ecej në drejtim të 15 kushteve për hapjen e negociatave, Shqipëria po bën hapa pas. Veprimet e javëve të fundit po thellojnë edhe më shumë krizën politike, por largojnë shqipërinë edhe më shumë nga europa. Kërkova ndihmën e vendeve anëtare që Shqipëria të plotësojë kushtet për integrimin, që Shqipëria të ketë mbështetjen e nevojshme politike dhe financiare”, tha kreu i PD-së para mediave në fund të takimit.
Një prej kushteve të vendosura nga BE është miratimi me konsensus dhe gjithëpërfshirës i reformës zgjedhore. Pas shembjes së godinës së Teatrit Kombëtar, PD njoftoi tërheqjen nga tryeza e përbashkët. Basha nuk përjashtoi rikthimin në këtë tryezë, të cilën e sheh si trampolinë drejt zgjedhjeve të reja të lira e të ndershme.
Por, kreu i PD-së përsëriti se opozita e ka thënë fjalën e saj përmes propozimeve të bëra në këtë Këshill dhe tashmë përgjegjësia për suksesin, apo dështimin e reformës zgjedhore bie e gjitha mbi Partinë Socialiste, të cilën e akuzoi se po e përdor këtë këshill si fasadë.
“Ne e kemi detyruese zgjidhjen e krizës përmes zgjedhjeve të lira dhe të ndershme për të çliruar vendin. Kemi treguar vullnetin tonë përmes propozimeve tona. Nga ana tjetër nuk kemi vullnet. Pala tjetër e ka përdorur si fasadë. Përgjegjësia është plotësisht e PS. Ne fasadë nuk mund të jemi!”, deklaroi ai.
Basha u shpreh se synimi i opozitës mbetet realizimi në rastin “më të parë” të zgjedhjeve të lira dhe të ndershme, duke ritheksuar se rikthimi në tryezën e reformës zgjedhore nuk varet më prej opozitës.
Kreu i PD përsëriti zotimin se opozita do të vazhdojë të mbështesë protestat e artistëve, e po ashtu mbështeti idenë e Presidentit për një hetim ndërkombëtar të shembjes së godinës së teatrit, megjithëse u shfaq skeptik kur tha se “nuk e di sa e mundur mund të jetë një gjë e tillë në të tilla kushte”.
Deri në momentin kur emisioni investigativ italian “Le Ienne” publikoi historinë e Alvin Berishës, 11-vjeçarit shqiptar të bllokuar në kampin Al Hol të Sirisë, publiku shqiptar pak kishte dëgjuar për këtë kamp, e aq më pak se atje, pasojat e luftës kundër ISIS-it kishin lënë pas dhjetra gra dhe fëmijë shqiptarë të izoluar në një burg natyror.
Në vjeshtë të 2019 flitej për rreth 110 gra dhe fëmijë të luftëtarëve shqiptarë që i ishin bashkuar ISIS-it që në vitet e para të themelimit të tij, madje disa edhe protagonistë në front dhe në rrjetet sociale, si rasti i Lavdrim Muhaxherit, që besohet se njihej nga bashkëluftëtarët e tij edhe si “Al Albani”.
Historia e Alvinit dhe thirrja e të atit të tij, Afrimit drejtuar shtetit shqiptar për ndihmë që ta nxirrte nga ferri i Al Holit “zbuloi” se fatin e tij e kishin edhe dhjetra fëmijë të tjerë shqiptarë, që kishin mbetur të bllokuar në kampin-burg të ngritur nga kurdët për të strehuar gratë dhe fëmijët e penduar të luftëtarëve të “Kalifatit”.
Në janar të 2019, Organizata e Kombeve të Bashkuara deklaronte se në këtë kamp strehoheshin rreth 70 mijë banorë nga të paktën 50 vende të ndryshme të botës, mes të cilave edhe Shqipëria. Mbi 80 për qind e tyre ishin gra dhe fëmijë, që jetonin në kushte të vështira higjieno-sanitare dhe me mungesa të theksuara ushqimore.
Nga vëzhgimet në terren të atyre pak gazetarëve që kanë arritur të sigurojnë një biletë për të hyrë në këtë kamp dhe nga raportet e organizatave humanitare, Al Hol përshkruhej i ndarë në disa sektore. Pjesa më e madhe e banorëve të tij strehoheshin në sektorin e grave dhe fëmijëve, pastaj ishin edhe sektorët e fëmijëve jetimë dhe në fund edhe sektori i luftëtarëve të ISIS-it të zënë rob nga kurdët dhe “Forcat Siriane të Mbrojtjes”, grupi rebel që lufton kundër Bashar al-Assad dhe i mbështetur deri vonë nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Kriza humanitare dhe higjieno-sanitare është panorama e përgjithshme në këtë kamp, por më e vështirë situata paraqitet në sektorin e të burgosurve, ku raportime të njëpasnjëshme flasin për mungesë ushqimi për ditë me radhë dhe tortura e keqtrajtim të të burgosurve. Në janar të këtij viti, Bedri Elezi, Drejtor i Institutit të Marrëdhënieve Ndërkombëtare në Kosovë deklaronte se një luftëtar shqiptar kishte gjetur vdekjen nga uria në një nga burgjet e ngritura nga kurdët.
Nga janari 2018, deri në qershor të 2019-ës, OKB vlerësoi se rreth 300 fëmijë nën 5 vjeç kanë gjetur vdekjen si pasojë e kequshqyerjes. Përveç kësaj, në raportet e OKB-së citohet edhe dhuna e vazhdueshme, përdhunimet dhe “vrasjet” misterioze të grave brenda kampit, ku në një pjesë të mirë të rasteve dyshohet se ato janë vepër e rojeve kurde.
Kampi është ndërtuar në periferi të qytetit me të njëjtin emër veri-lindje të Sirisë dhe pranë kufirit me Irakun. Al Holit i ka mbetur emri kamp, por në të vërtetë që prej shpërbërjes së ISIS-it ai është një prej burgjeve më të mëdha të ngritura në fushë të hapur për të mbajtur nën kontroll ekstremistët. Kampi u ngrit si një oaz shpëtimi e shprese për të strehuar të gjitha gratë dhe fëmijët të penduara nga bashkimi me ISIS-in.
Edhe sot ka ende këtë funksion, duke strehuar kryesisht gratë dhe fëmijët e atyre që kanë humbur jetën, apo janë zhdukur në luftën disavjeçare në Siri. Por, jo të gjithë brenda kampit janë të penduar. Shumë gra vazhdojnë t’i qëndrojnë besnike rregullave të rrepta të Kalifatit, madje edhe duke ngritur në mënyrë vullnetare një polici që kontrollon kodin e veshjes dhe sjelljes për gratë e tjera. Nëse ky kod shkelet, ndëshkimet shkojnë nga goditja me kamxhik, deri tek gjymtimet. Ndëshkimet më të ashpra janë parashikuar për gratë që bisedojnë me personelin e sigurisë, apo me gazetarët.
Kampi ruhet vazhdimisht nga luftëtarë të armatosur sirianë, kurdë dhe irakianë të “Syrian Defence Forces”, grupim i mbështetur nga SHBA kundër regjimit të Bashar al-Assad. Por, me tërheqjen e SHBA nga zona, shumë prej luftëtarëve aktualisht funksionojnë dhe operojnë si të pavarur, pa një komandë qendrore. Ata nuk lejojnë asnjë që të largohet, apo që t’i afrohet perimetrit të kampit pa lejen e tyre.
Të vetmit që mund t’i afrohen, apo të hyjnë brenda kampit janë punonjës të organizatave humanitare, që shpërndajnë ushqime dhe ilaçe dhe me raste edhe gazetarë të mediave të ndryshme. Më 11 tetor të 2019-ës, dy ditë para se Turqia të niste ofensivën ushtarake kundër kurdëve në Siri, kampi u përfshi nga trazirat, revolta dhe përpjekjet për t’u arratisur. Situata u bë aq kaotike, sa për zyrtarët vendorë sirianë, konsiderohet si kërcënim për sigurinë për shkak të sulmeve të shpeshta të dhunshme të grave që strehohen aty.
Raportimet nga brenda kampit kanë zbuluar se shumë prej grave të mbajtura aty si të burgosura, mbeten ende besnike të ISIS-it.
Gazetarja e Zërit të Amerikës, Heather Murdock ishte e para që vizitoi kampin Al-Hol në ditët pas nisjes së ofensivës turke vjeshtën e 2019-ës. Kjo ishte hera e tretë që Murdock ja dilte mbanë të hynte në këtë kamp brenda 10 muajve të fundit. Në artikullin e publikuar më 17 tetor tek Zëri i Amerikës (versioni ndërkombëtar) flet për kaos total.
“Zyrtarët thonë se që prej nisjes së ofensivës turke ka shtim alarmant të pasigurisë. Ka patur arratisje, kërcënime, sulme dhe thirrje të vazhdueshme në ditët e fundit për revoltë, pasi shumë prej trupave të që siguronin perimetrin dhe rendin brenda kampit janë zhvendosur në frontin e luftimeve”, rrëfente Murdock.
Layla Rezgar, koordinatore në seksionin e të huajve në kampin Al-Hol rrëfente se lajmi i nisjes së ofensivës turke u prit me protesta dhe thirrje “Rroftë ISIS” dhe “Do t’ua presim kokën!” drejtuar Turqisë dhe turqëve. Që prej asaj periudhe, për autoritetet siriane dhe irakiane, por edhe për vetë Organizatën e Kombeve të Bashkuara tani nuk bëhet fjalë vetëm për një krizë humanitare, por një krizë sigurie për shkak të elementëve ekstremistë.
Kryeministri Edi Rama deklaroi se është e pamundur teorikisht dhe praktikisht që të manipulohen numrat e të vdekurve të shkaktuar nga Covid-19.
Në mesazhin e paralajmëruar për këtë të shtune, kreu i Qeverisë i cilësoi akuzat e Lulzim Bashës si përvijim i qëndrimeve të tij përgjatë pandemisë, por këtë herë thotë se është tejkaluar çdo imagjinatë në luftën e opozitës për pushtet.
Rama i cilësoi inskenim fotografitë e publikuara në disa media një ditë më parë, ku pretendohet se morgu i Tiranës është i tejmbushur dhe personat që kanë humbur jetën lihen në shesh.
“Nuk mund të ndahemi edhe për numrin e të vdekurve, apo të bëjmë politikë edhe me inskenimin e fotografive nga morgu i spitalit. Në mes të një lufte si kjo mund të sfidohet edhe Qeveria, edhe ekspertët e Komitetit Teknik, por nuk mundet që deri tek Presidenti të krijojë komitetin e tij alternativ dhe opozita të krijojë komitetin e saj, ku njëri të thotë që Qeveria të blejë maska, ndërsa tjetri të thotë që virusi nuk ekziston”, u shpreh ai.
Rama thotë se pas akuzave të opozitës qëndron vetëm lufta e tyre për të marrë pushtetin dhe rrëzuar Qeverinë në aleancë me Covid-in. Ai foli për përhapje paniku dhe përpjekje për të përçarë shqiptarët në betejën e tyre kundër pandemisë. “Për këtë arsye, mos e harroni kurrë këtë”, u shpreh Kryeministri.