Videot kryesore
Kur emigroi në Amerikë, në vitin 2001, Bobian Demçe ëndërronte që një ditë të kishte biznesin e vet. Iu deshën disa vite, por e realizoi ëndrrën e tij . Sot, është një vjetori i restorantit ‘Dua Kafe’, një restorant tradicional shqiptar, për të cilin kanë shkruar edhe media të njohura amerikane, si Nju Jork Times dhe CBS News.
Policia gjermane shpërndau me forcë qindra protestues që u mblodhën në Berlin për të kundërshtuar vendimin e Angela Merkel dhe Qeverisë që ajo drejton për ashpërsimin e masave kufizuese anti-Covid.
Me bilbila dhe pankarta në duar se po rrezikohej demokracia, protestuesit i kërkuan Qeverisë që të tërhiqet nga masat në fjalë dhe në vend të tyre të sigurojë që çdo shtetas që infektohet me Covid të marrë ndihmën e nevojshme mjekësore.
Protestuesit sfiduan thirrjet e vazhdueshme të policisë për t’u shpërndarë dhe kujtesën se me tubimin në fjalë po shkelnin ligjet e vendit. Një pjesë e tyre u përleshën trup më trup me forcat e policisë.
Këto të fundit u detyruan që të përdornin topat e ujit dhe shkopinjtë e gomës për të shpërndarë protestuesit. Bilanci i protestës është mbi 190 protestues të arrestuar dhe të paktën nëntë punonjës të policisë të plagosur.
Protestat u thirrën pasi dy dhomat e Bundestagut miratuan ndryshimet në ligjin ekzistues të mbrojtjes ndaj pandemive. Ndryshimet në fjalë i japin të drejtë Qeverisë, që në rastin aktual të Covid të vendosë masa drastike kufizuese, që nga ndalim-qarkullimi, e deri tek mbyllja e dyqaneve, ndalimi i konsumit të alkoolit në publik dhe mbajtja me detyrim e maskës dhe mjeteve të tjera parandaluese të përhapjes së virusit.
Kundërshtarët e këtij ligji thanë se ai i hap rrugë shkeljes së të drejtave të njeriut nga ana e Qeverisë dhe qytetarin e lë në mëshirë të vendimeve të pushtetit. Por, mbrojtësit e këtij akti thonë se me miratimin e tij u plotësua një kuadër ligjor cilësor në luftën kundër pandemive, jo vetëm në rastin e Covid.
Kërpudhat magjike e kanë origjinën që prej Egjiptit dhe është i vetmi vend ku gjenden në sasi të mëdha. Gojëdhëna të ndryshme tregojnë se edhe në kohë të lashta këto kërpudha janë përdorur për depresioni dhe paqëndrueshmërinë fizike. Kërpudhat magjike kanë aftësi për lënien e duhanit dhe një nivel më të lartë të vetëdijes.
Rreshteri në pension Neim Shehaj i kalon ditët e tij duke riparuar një nëndetëse të epokës sovjetike, dëshmitare e së kaluarës së trazuar komuniste të Shqipërisë që tani po ndryshket dhe është gjysmë e zhytur në një bazë detare të Adriatikut.
Fati i nëndetëses së Luftës së Ftohtë, quajtur ‘Stuhia’ në bazën e Pashalimanit, nga ku Moska dikur shpresonte të kontrollonte Mesdheun nuk dihet akoma pasi autoritetet mbeten të pavendosura se çfarë të bëjnë me të.
"Kjo nëndetëse është si një kishë për mua. Unë mbërrita këtu si një marinar i ri dhe tani flokët më janë bërë gri", thotë Shehaj, 63 vjeç, i cili shërbeu aty për rreth tre dekada.
Nëse nëndetësja nuk nxirret së shpejti nga deti, "rrezikon të zhytet në fund dhe e gjithë historia e saj bashkë me të", paralajmëron ai.
Anija ishte pjesë e të ashtuquajturit Projekti 613 i përbërë nga nëndetëset e para që Bashkimi Sovjetik ndërtoi pas Luftës së Dytë Botërore.
Është e vetmja e mbetur nga 12 që Moska vendosi në bazën e Pashalimanit në Gjirin e Vlorës në fund të viteve 1950, kur Shqipëria dhe BRSS ishin ende aleatë të ngushtë.
"Prej andej mund të kontrolloja Mesdheun deri në Gjibraltar", kujton Jak Gjergji, komandanti i nëndetëseve i dalë në pension, të thoshte lideri sovjetik Nikita Hrushovi në vitin 1959 gjatë një vizite në bazë.
Hrushovi shpresonte të instalonte raketa me rreze të gjatë veprimi, anije luftarake dhe një aeroport në jugperëndim të Shqipërisë.
Por diktatori komunist i Shqipërisë Enver Hoxha përfundimisht ndërpreu lidhjet e ngushta me BRSS, duke akuzuar Moskën për devijime nga marksizmi i vërtetë.
Kjo i ndërlikoi gjërat për ekuipazhet e përziera shqiptaro-ruse të nëndetëseve.
“Marinarët e dy vendeve nuk flisnin më me njëri-tjetrin dhe incidentet ishin të shpeshta”, kujton 87-vjeçari Gjergji.
“Kur një marinar rus donte të ngrinte flamurin e kuq (të vendit të tij), një shqiptar e griste menjëherë me inat”.
Pas ndarjes së vitit 1961 mes Tiranës dhe Moskës, kjo e fundit tërhoqi tetë nëndetëse.
Në vitin 1997 ndërsa trazirat përfshinë Shqipërinë, baza u plaçkit dhe nëndetëseve iu hoqën armët, motorët dhe madje edhe shtretërit e marinarëve.
Autoritetet çmontuan tre nga katër nëndetëset e mbetura dhe i shitën ato për metal në vitin 2009.
Vetëm një mbijetoi... falë një romani
Shkrimtari Ismail Kadare në romanin e tij të vitit 1973 "Dimri i vetmisë së madhe", për shkëputjen mes Moskës dhe Tiranës, i caktoi nëndetëses numrin 105.
“Ky është numri i vetëm që më erdhi ndërmend teksa po shkruaja”, ka thënë Kadare.
"Që atëherë nëndetësja njihet me këtë numër. Edhe falë këtij numri sot është këtu!"
Nëpërmjet librit, fama historike dhe rëndësia kulturore mori vlerë simbolike.
Fama e saj shkoi më tej kur u realizua një film i bazuar në romanin e Kadaresë, për të cilin numri 105 u pikturua në nëndetëse dhe mbetet ende.
Por mbijetesa e saj varet kryesisht nga vendosmëria e Shehajt, i cili prej vitesh ka rinovuar nëndetësen 76 metra, rrjetin e saj elektrik, sistemin e ventilimit, postën e komandës dhe dhomat e saj.
Ai kujdeset për detajet më të vogla. Ai mbush vrimat në byk për të ndaluar nëndetësen të fundoset përgjithmonë.
“Autoritetet duhet të vendosin shpejt se çfarë të bëjnë me të, rreziqet janë të mëdha, uji i detit përshpejton ndjeshëm korrozionin”, paralajmëron 63-vjeçari.
Ministria e Kulturës, e cila është zotuar për vite me radhë për të restauruar nëndetësen, ka thënë për AFP se do ta "përcillte dosjen" në ministrinë e mbrojtjes, e cila mund ta përfshijë atë në një muze të ardhshëm të Luftës së Ftohtë.
Shqipëria përqafoi Perëndimin pas rënies së komunizmit në vitin 1990, u bashkua me NATO-n dhe aspiron të anëtarësohet në Bashkimin Europian.
Baza ka qenë e një rëndësie të madhe që nga lashtësia për shkak të pozicionit gjeostrategjik. I gjithë trafiku detar në detin Adriatik por edhe në Mesdhe mund të kontrollohet prej saj, thotë Sabri Gjinollari, komandanti i flotiljes.
Në bazën e afërt të Porto Palermos, një tunel i gjerë nëntokëor anti-atomik i braktisur, i gërmuar në shkëmb në fund të viteve 1960, ishte menduar për anijet raketore kineze që nuk mbërritën kurrë.
Hoxha i prishi lidhjet me Pekinin në vitin 1978 dhe tuneli u përdor për një kohë si strehë për nëndetëset dhe anijet e tjera.
Tani, një yll gjigant i kuq i pikturuar në një mur të rrënuar është e vetmja shenjë e së kaluarës aty.
Disa do të donin që vendi, në një nga këndet më të bukura të bregdetit shqiptar, të shndërrohej në muze.
Por, nuk pajtohet komandanti i bazës Shkëlqim Shytaj.
“Ne do të preferonim që të përdoret nga ushtria, qoftë edhe me kapacitet të reduktuar”.
Sokol Dishnica, administrator i Alpex
prezanton ankandin e parë. Zyrtarisht Shqipëria ka bursën e saj
energjetike. Nën emrin Alpex (Albanian power Exchange), sot u hap ankandi i parë
i energjisë për ditën në avancë, me çmimin më të lartë rreth 190 euro/më në 24
orë dhe çmim mesatar 130 euro. Volumi total në 24 orë është mbi 7 mijë Mëh, por
ndryshon sipas orës, njësoj si çmimi.
Ministrja e Arsimit, Besa Shahini ka reaguar për herë të parë pas rastit të 15-vjeçares së përdhunuar nga roja i shkollës në zonën e Babrrusë në Tiranë.
Ajo përgëzon nxënësit që gjejnë kurajon të denoncojnë dhunën e ushtruar ndaj tyre, por një pjesë të “fajit” ja lë kulturës patriarkale që mundëson dhunën ndaj vajzave dhe grave dhe kërkon bashkëpunimin e të gjithëve për ta ndryshuar këtë kulturë.
Ministrja qorton edhe mediat, pasi sipas saj nuk e
Përgëzoj nxënësit që gjejnë kurajon të denoncojnë dhunën e ushtruar ndaj tyre, si hapi i parë dhe i domosdoshëm për të luftuar bullizmin dhe dhunën. Politika “shkolla si hapësirë e sigurt” do të ndihmojë në këtë drejtim. Por, duhet bashkëpunim i të gjithëve për të ndryshuar kulturën patriarkale që mundëson dhunën ndaj vajzave dhe grave.
“Shpesh viktimat nuk denoncojnë dhunën që kanë përjetuar sepse ndjehen në faj, apo në turp për atë se çfarë i ka ndodhur. Por faji dhe turpi i takojnë dhunuesit dhe abuzuesit”, deklaroi ajo.
Ministrja tha se do të dyfishohet numri i psikologëve dhe punonjësve socialë nëpër shkolla përmes riorganizimit të stafit arsimor. Ata do të trajnohen për çështje të ndjeshme si ngacmimi dhe abuzimi seksual.
“Do të dëshiroja që media të raportonte në mënyrë më të mirë dhe të ndjeshme rastet e dhunës ndaj vajzave dhe grave. një nxënëse që kishte pësuar një abuzim u raportua nga një gazetar, që bënte pyetje të gabuara, duke lënë përshtypjen a thua është viktima ajo që duhej të jepte llogari”, deklaroi ministrja përmes një video-mesazhi të shpërndarë në rrjetet sociale.
Video tregon robotë të dërgesave të ushqimit në shtëpi të kompanisë “Starship Technologies”, duke pritur me durim të kalojnë rrugën, si pjesë e sprovës së re në Kembrixh (MB) këtë muaj. Madje ndërsa prisnin në radhë, një nga robotët i ka kërkoi një gruaje të shtypte butonin e semaforit që ata të kalonin rrugën. “Starship” tha se robotët nuk ishin aspak “të turpshëm”, madje ishin të lumtur t'u kërkonin të huajve në rrugë ndihmë kur kishin nevojë për të. Eksperimenti po zhvillohet në partneritet me Këshillin e Qarkut të Cambridgeshire dhe në
bashkëpunim me 12,000 banorë në 5,000 shtëpi që marrin dërgesa ushqimore nga dyqani i tyre lokal.