Videot kryesore
Jakup Krasniqi hodhi poshtë akuzat e ngritura nga Gjykata Speciale e Hagës duke i cilësuar ato si të rreme dhe fyese, jo vetëm për të, por për të gjithë popullin shqiptar dhe shqiptarët e Kosovës në përpjekjet e tyre për liri.
Ish-zëdhënësi i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe ish-kreu i Kuvendit për dy mandate doli para gjykatës në seancën paraprake për t’u njohur me akuzat dhe për t’u vetëdeklaruar jo fajtor. Krimet e përmendura në akuzë janë në periudhën mars 1998-shtator 1999 dhe gjykata thotë se ato janë kryer ndaj personave që perceptoheshin se kishin bashkëpunuar me ushtrinë serbe, ose që konsideroheshin si kundërshtarë, ose që nuk mbështesnin linjën e UÇK-së.
“Në aktakuzë na quani ndërmarrje kriminale: deklaroj sot se kurrë në jetën time në asnjë rast të vetëm nuk i kam trajtuar njerëzit, as kaq sa e si më trajtuat mua nga ndërtesa e burgut deri në këtë ndërtesë. Kurrë në jetën time nuk kam trajtuar njerëz në këtë mënyrë. Qëllimi im ka qenë lufta për liri. E ndjej veten më shumë se mirë dhe kurrë nuk do të dëshiroja të jem nën petkun e njerëzve me shpirt krimineli. Jam intelektual. Kam luftuar Serbinë politikisht, asnjëherë në deklarata nuk kam drejtuar gishtin ndaj popullsisë civile”, tha ai.
Krasniqi e cilësoi aktakuzën fyese dhe se ajo përçan shqiptarët mbi bazën e përkatësisë fetare të tyre.
“Në aktakuzë përpiqeni të ndani shqiptarët në katolikë dhe myslimanë. Unë jam shqiptar, as katolik dhe as mysliman! Kjo është fyese për mua!”, vijoi ai.
Ish-kreu i Kuvendit hodhi poshtë edhe cilësimin e UÇK-së si “ndërmarrje kriminale” dhe e vlerësoi procesin edhe më të padrejtë se sa proceset gjyqësore të organizuara nga serbët ndaj shqiptarëve në vitet para luftës, ku edhe vetë e ka vuajtur një të tillë.
“Cilësimi i prokurorit se ne qënkemi ndërmarrje kriminale për mua dhe shokët e mi, familjen time që luftuam gjatë...nuk ka diçka më fyese. Mua më ka dënuar regjimi jugosllav pse kam lexuar libra dhe pse kam folur dhe më besoni se ata më kanë akuzuar dhe dënuar me shumë më të drejtë se këtu”, u shpreh ai.
Krasniqi tha se e ndjente veten krejtësisht të pastër dhe se nuk kishte nevojë për avokat, por se e kishte marrë atë për shkak të presionit familjar dhe të miqëve të tij. Hodhi poshtë përgjegjësinë për krimet e pretenduara në akuzë, duke deklaruar se detyra e tij si zëdhënës i UÇK-së ka qenë publike.
“Nuk mbaj asnjë përgjegjësi të vetme me këtë që akuzohem, as të veprimit dhe as të mosveprimit. Detyra ime ka qenë publike, kryesorja ka qenë zëdhënës i UÇK-së. Gjithçka që kam bërë ka qenë publike dhe jo vetëm shqip, por edhe gjermanisht, anglisht, italisht e frëngjisht. I kam dhënë zë luftës së UÇK-së. Kishim të drejtë të luftonim për liri dhe në sajë të asaj të drejte morëm edhe mbështetjen ndërkombëtare, pa të cilën nuk do ta çlironim dot Kosovën”, vijoi Krasniqi.
Ish-zëdhënësi i UÇK-së tha se po mbahej me pa të drejtë dhe se në javët dhe muajt në vazhdim do ta provojë pafajësinë e tij.
Më 11 prill të 1985 vdiq Enver Hoxha. Vdekja e diktatorit pasoi disa ditë zie kombëtare dhe vajtimet kolektive publike me hir dhe pahir zgjatën deri më 15 prill, ditë kur u varros. Sot, 34 vite më vonë ato ngjarje shihen si një ndër aktet e fundit të tragji-komedisë komuniste shqiptare.
Janë rreth 200 ish-gjyqtarë dhe ish-prokurorë që janë dorëhequr, ose shkarkuar nga komisionet e vettingut me akuzat e fshehjes së pasurisë, deklarim i pjesshëm, ose deklarim i rremë i tyre.
Për këto vepra, Kodi Penal parashikon parashkrimin, pra pushimin e ndjekjes penale pas një afati të caktuar kohor. Kësaj i mëshoi në konferencën për shtyp ministri i Drejtësisë, Ulsi Manja.
“Ka afate për ushtrimin e ndjekjes penale. Po t’u referohemi këtyre afateve, për deklarim të rremë dhe fshehje të pasurive, për shkak të mos hetimit, rrezikojnë të parashkruhet ndjekja penale. Për çfarë e bëmë vetingun ne? Thjesht një proces për të pushuar disa gjyqtar dhe prokurorë? Jo. Vettingu duhej që qytetarët të kishin besim te drejtësia", tha Manja.
Ministri kërkoi veprimin si nga SPAK, ashtu edhe nga prokuroritë e zakonshme, që një pjesë të këtyre akuzave i kanë në juridiksion, para se afatet të parashkruhen dhe ky grup ish-gjyqtarësh dhe ish-prokurorësh, që sipas Manjës, janë bërë miliarderë të mos i shpëtojnë drejtësisë prej mosveprimit.
Por, çfarë parashikon Kodi Penal? Kodi thotë se nuk mund të bëhen ndjekje penale kur nga kryerja e veprës deri në çastin e marrjes së personit si të pandehur kanë kaluar tre vjet për kundërvajtjet penale që parashikojnë dënim gjer në dy vjet burgim dhe dy vjet për kundërvajtjet penale që parashikojnë dënim me gjobë.
Akuza për fshehje dhe deklarim të rremë të pasurive nga nëpunësve dënohet me gjobë ose burgim deri në tre vjet. Vettingu është në vitin e pestë të tij. Kjo do të thotë se për gjyqtarët dhe prokurorët e shkarkuar në dy vitet e para të tij nuk mund të ketë ndjekje penale për deklarim të rremë, apo fshehje pasurie, megjithëse ata ende mund të hetohen për korrupsion.
Ministri Manja tha se 179 gjyqtarë dhe prokurorë janë shkarkuar për deklarim të rremë, fshehje pasurie dhe mungesë të burimeve financiare për pasuritë e krijuara dhe 51 të tjerë kanë dhënë dorëheqjen për shkak të procesit të vettingut.
Letrës së katërt te Edi Rames, Lulzim Basha iu përgjigj në fjalën e mbajtur para mbështetësve të opozitës, ku mes rreshtave përforcoi qëndrimin se dialog pa dorëheqjen e Kryeministrit nuk ka dhe s’do të ketë. “Njeriu që për pushtetin e tij futi krimin në Parlament, asgjësoi gjykatat e larta, lëshoi gaz lotsjellës si një kriminel ndaj popullit të vet, nuk duhet të qëndrojë më në krye të vendit”, deklaroi kryedemokrati.
Situata në seancën plenare të Kuvendit këtë të enjte, ku pika e parë e rendit të ditës ishte rezoluta e propozuar nga socialistët kundër raportit të Dick Marty-t u ashpërsua kur në sallë hyri Sali Berisha.
Ish-Kryeministri replikoi nga vendi me Edi Ramën, teksa ky i fundit i përsëriste akuzat se kishte furnizuar tanket e Millosheviçit me naftë dhe i kujtonte se ishte shpallur “non grata” nga SHBA.
“Ju e furnizuat Milloshviçin. Je i padëshirueshëm, ‘non grata’. Ik tani, mbaroi historia jote. Dil nga ana tjetër dhe bëje çorapin-çorap. Të vjen historia përpara dhe thotë prit se ‘ti mendon se je për i fortë, por historia është më e fortë se kurrë’. Ja ku të vjen historia edhe me raportin e Dick Marty-t. Si nisi kjo punë? Nga Kremlini! Si vazhdoi? Ju na e paskeni votuar. I padëshirueshëm për kë? Për Sllobodanin? Jo për SHBA-të. Partia Demokratike që tani është një tufë varkash druri që vini këtu dhe ju gënjen mendja se përballeni me një anije. Një tufë varkash me lopata jeni. Oqeanin e harruan disa, do harroni edhe Gjibraltarin dhe shumë shpejt do harroni dhe Adriatikun. Të mbyllet kontinenti”, deklaroi Rama.
“Kur ky shiste ikona të vjedhura në Paris, Kosova mbulohej me gjak”, iu kundërpërgjigj Berisha.
Pas minutash të tëra replikash e kundërreplikash nga foltorja dhe nga vendi, Berisha lë karrigen e tij dhe i drejtohet foltores, pavarësisht se Lindita Nikolla ja kishte dhënë fjalën Tomor Alizotit.
Përveç kësaj, Berisha nuk ndalet në foltore, por i afrohet Edi Ramës me fjalët “burracak, i pafytyrë, i pavlerë”, që sipas tij e kishte trembur protesta e 7 korrikut. Mes tyre ndërhyjnë dy punonjës të Gardës.
Ndërkohë, Tomor Alizoti nga vendi e cilësoi të gjithën një teatër dhe u tërhoq nga fjala duke ja lënë kohën e vet Sali Berishës. Pas hapjes së mikrofonëve, Berisha dha edhe variantin e tij se përse u arrestua Hashim Thaçi.
“U arrestua nga trinomi Moskë-Beograd-Tiranë, sepse zotëria parafolës (Edi Rama) e futi në një spirale me ndryshime kufijsh të Kosovës. Ky këtu!”, tha Berisha.
Dhoma Amerikane e Tregtisë nuk ka një opinion përfundimtar në lidhje me nismën e Qeverisë për amnistinë fiskale e penalë, por thotë se nga një vëzhgim paraprak i draftit, ai lë hapësira për pastrimin e parave të pista.
“E dimë që ka një draft së fundmi, që është futur në konsultimin publik. Ky është draft, duam pak më tepër kohë për ta analizuar. Megjithatë, drafti ekzistues ka ndryshime nga draftet e mëparshme, por ndryshimet nuk janë thelbësore. Problemet kanë qenë në 2-3 parime. Së pari, krijon hapësira për pastrimin e parave dhe për të bërë evazion fiskal”, deklaroi në konferencën vjetore me gazetarët, Presidenti i Dhomës Amerikane të Tregtisë, Enio Jaço.
Dhoma thotë se do ta mbështesë nismën nëse ajo merr dritën jeshile nga partnerët ndërkombëtarë.
“Nëse ligji ka marrë aprovimin dhe mbështetjen e partnerëve ndërkombëtarë, strukturave si FMN, BE, apo MoneyVal atëherë edhe ne do ta mbështesnim. Shqetësimet tona janë shumë serioze në lidhje me këtë ligj dhe lidhen me konkurrencën e pandershme dhe hapësirave që ky ligj krijon”, vijoi Jaço.
Sipas Dhomës Amerikane të Tregtisë, Shqipëria duhet të përqëndrohet në luftën kundër korrupsionit, sidomos me tenderat. Këtu, Jaço tha se do t’i propozohet Kuvendit një paketë ligjore, që synon parandalimin e korrupsionit.
“Paketa nuk ka shkuar për miratim në Parlament. Ne mendojmë që duhet çuar në Parlament. Është me rëndësi që të kemi një efekt parandalues të akteve korruptive kur ndodhin. Fokusi kryesor ka qenë me efekt prapaveprues, por ajo që vendet e avancuara kanë është parandalimi. Është propozim për të cilin grupet e punës po punojnë”, tha Presidenti i AmCham.
Problematik, sipas Dhomës, është edhe kuadri ligjor i prokurimeve publike, që lë hapësira për abuzime, korrupsion e spekulime. Jaço propozon që i gjithë kuadri ligjor ekzistues për tenderat duhet të reformohet me synim thjeshtimin e procedurave dhe përfshirjen sa më pak të administratës shtetërore.
Dhoma u shfaq kritike edhe për projektligjin për tatimin e të ardhurave, që sipas Jaços nuk përmbush tre nga katër parimet kryesore që propozon Dhoma Amerikane e Tregtisë.
“Kemi vënë re që ka shpenzime të pranuara që janë jashtë strukturave të fiskalitetit. Ka një kontradiktë. Ligji mund të ketë një qëllim të mirë, por kjo është periudha që të konsultohet. Draft ligji nuk përmbush tre nga katër kriteret tona kryesore, s’përmbush standardet e kontabilitetit ndërkombëtar, nuk nxit formalizimin e ekonomisë dhe nuk përmbush elementin e konkurrueshmërisë”, tha ai.
Jaço kërkoi që të kufizohen pagesat me para në dorë, që sipas tij do të forconte luftën kundër pastrimit të parave. Dhoma mendon gjithashtu se ligji për konsultimin publik duhet të ndryshojë për të zgjatur afatet, ndërsa problematikën në këtë ligj nuk e lidh me përmbajtjen e tij, por me moszbatimin.
Presidenti Ilir Meta iu rikthye toneve të ashpra në konferencën e thirrur para gazetarëve këtë të hënë
“Jam ushtari i parë i Republikës. Armiqtë e Shqipërisë do ta marrin përgjigjen atje ku nuk u shkon mendja! Boll futën duart e tyre të zeza këtu, për të na bërë gazi i botës”, tha Presidenti.