Videot kryesore
Legalizimi i kanabisit në Maqedoninë e Veriut nuk ka dhënë efektet e pritura financiare në ekonominë e vendit.
Deklarata u bë nga ministri i Financave i Maqedonisë së Veriut, Kreshnik Bekteshi, i cili ndodhej në Tiranë këtë të hënë për një vizitë zyrtare.
“Nuk ka dhënë rezultatet e duhura për shkak të legjislacionit që kemi në fuqi, ku lejohet vetëm prodhimi dhe eksporti i vajit të kanabisit dhe nuk kemi teknologjinë dhe tregun e duhur nga ana e investitorëve që janë duke bërë investimet për këtë. Pothuajse nuk ekziston eksporti i këtij produkti. Duhet ndërhyrje në rregullore dhe legjislacion për të lehtësuar tregtinë për këtë produkt”, deklaroi Bekteshi në konferencën e përbashkët për shtyp me ministren e Financave, Delina Ibrahimaj.
Ibrahimaj tha se nuk ka ende një draft për legalizimin e kanabisit, por deklaroi se po punohet dhe ai do të përmbyllet deri në korrik.
“Qeveria ka nisur punën për legjislacionin që do të shoqërojë legalizimin, s’kemi draft të përfunduar, ta përmbyllim brenda këtij sesioni parlamentar”, tha ajo.
Ministri i Maqedonisë së Veriut, Kreshnik Bekteshi shprehu gatishmërinë që Shkupi të ofrojë përvojën e vet në hartimin e këtij ligji dhe rregulloreve përkatëse, duke qenë se e ka legalizuar kultivimin e kanabisit që në 2016-n.
Nga gjetja e deri tek prodhimi masiv i një vaksine kundër koronavirusit kërkon të paktën 1 vit kohë. Eksperti virolog në SHBA, Arban Domi i tha Zërit të Amerikës se virusi i ri përhapet më shpejt sesa gripi normal, por edhe pse është një virus më pak i njohur, ai bën thirrje se nuk ka vend për panik.
“Kërkimet në kompaninë tonë janë në fazën fillestare. Po punojmë si të prodhojmë vaksinën brenda në laborator dhe më pas për prodhimin masiv. Për të gjitha kompanitë që po punojnë në SHBA dhe vende të tjera të botës, zhvillimi i një vaksine do të kërkojë të paktën 6 deri në 9 muaj për të patur një vaksinë efikase ndaj virusit dhe të paktën 6 muaj të tjerë prodhimi në masë i vaksinës”, thotë ai.
Arban Domi është drejtor në Departamentin e Zhvillimit të Vaksinave në kompaninë bioteknologjike GeoVax në Atlanta të Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Në këtë intervistë të dhënë më 10 shkurt për Zërin e Amerikës ai shpjegon se për vaksionën e re po punohet kryesisht për identifikimin e viruseve të padëmshme për trupin e njeriut, por që luftojnë koronavirusin.
“Qëllimi është i njëjtë, por baza e vaksinës mund të ndryshojë. Baza është një virus që nuk shkakton sëmundje në organizëm. Kompani të tjera përdorin viruse të tjerë që nuk janë të dëmshme për njeriun. Një pjesë e vaksinave janë me bazë ADN, ARN dhe proteina”, thotë Domi.
Eksperti virolog e krahason koronavirusin me SARS-in, që shpërtheu thuajse dy dekada më parë po në Kinë. Ai thotë se ka një ngjashmëri të madhe mes dy viruseve dhe kjo ndihmon grupet kërkimore për gjetjen dhe prodhimin e një vaksine. “Njohim shumë elementë të virusit të sotëm bazuar në të dhënat e virusit të SARS-it”, shprehet Domi.
Këshilla e ekspertit në këtë situatë është shmangia e panikut dhe thirrja për mediat dhe institucionet që të përqëndrohen më fort në ndërgjegjësimin e qytetarëve për masat parandaluese higjieno-sanitare kundër infeksionit.
Qeveria shqiptare është duke i dhënë dorën e fundit projektligjit që do të legalizojë në vendin tonë kultivimin e hashashit për qëllime mjekësore.
Lajmi është konfirmuar këtë të shtunë në konferencën për shtyp të Kryeministrit Edi Rama me kreun e delegacionit të BE-së në Tiranë, Luigi Soreca. Drafti është në fazë të avancuar dhe për te Rama tha se ka marrë dakordësinë e ekspertëve vendas dhe të huaj.
“Kemi një vit që po punojmë, edhe pak dhe do të jetë gati. Ne asnjëherë nuk bëjmë punë pa u konsultuar me ekspertë vendas dhe të huaj, jemi konsultuar me ekspertë të huaj”, tha ai.
Kryeministri nënkuptoi se drafti është bazuar në përvojat e vendeve të tjera dhe shpejt do të jetë publik për konsultim. Ideja fillestare për legalizimin e hashashit është hedhur nga ish-deputeti socialist, tashmë kryetar i partisë Zgjidhja, Koço Kokëdhima, që në vitin 2014.
Të njëjtën ide, Kokëdhima e rihodhi në qarkullim gjatë vitit 2016, kur Qeveria u akuzua për kanabizimin e vendit. Vetë Rama as e kundërshtoi dhe as e pranoi publikisht në atë periudhë, por përfaqësues të tjerë socialistë e cilësuan nismën si të parakohshme për kushtet e vendit tonë.
Por, në fillim të muajit prill nga goja e vetë Kryeministrit u shqiptuan fjalët se diçka kishte ndryshuar për këtë temë dhe se diskutimi i saj në Qeveri, jo vetëm nuk ishte më një tabu, por kishte marrë udhë.
“Atë pa leje nuk e lejojmë, atë me leje po e studiojmë se të tjerët e kanë bërë. Jemi shumë të avancuar, por akoma nuk jemi në kapitullin e fundit për ligjërimin e prodhimit për arsye mjekësore, sikur e kanë pothuajse të gjithë, disa e kanë më të hapur, por jo, kaq”, deklaroi Rama gjatë një interviste dhënë për “Zonë e Lirë”.
Ndërkohë, në lidhje me këtë propozim të Qeverisë ka reaguar prerazi kundër Lulzim Basha. Kryedemokrati hamendësoi se për këtë Rama nuk kishte marrë asnjë “OK” nga ndërkombëtarët dhe se drafti që po shqyrtohet nuk është gjë tjetër veçse legalizim i kanabizimit të vendit, që kreu i opozitës e cilësoi “fakt të kryer”.
“Kërkoi legalizimin e kanabisit sepse ka nisur procesin e kanabizimit në të gjithë vendin. Partnerët janë të informuar shumë mirë për këtë”, tha Basha
I pari nga kandidatët ka votuar kryetari aktual, Lulzim Basha. Në deklaratën e shkurtër të dhënë për gazetarët pasi ka hedhur votën, ai u bëri thirrje anëtarëve të Partisë Demokratike që të marrin pjesë në proces.
“Të tregojmë vlerat tona unike! Vlerat e zgjedhjes së kryetarit sipas parimit një anëtar një votë. Me këto vlera e kemi nisur betejën për ndryshimin për Shqipërinë dhe për shqiptarët, me këto vlera do ta çojmë deri në fund, deri në përmbysjen e regjimit Rama-Doshi”, tha ai.
Kryeministri Edi Rama u përpoq që të shmangë komentet mbi ecurinë e bisedimeve me opozitën për reformën zgjedhore, megjithëse tha se ishte në dijeni të të gjithë procesit. Refuzimi për të komentuar propozimet e opozitës, Kryeministri e lidhi me përpjekjet e ndërkombëtarëve për të mundësuar konsensusin.
Megjithatë, Rama këmbëngul se mazhoranca do të qëndrojë brenda kornizave të rekomandimeve të bëra nga OSBE/ODIHR, sidomos tek depolitizimi i administratës publike dhe tek shtrirja e teknologjisë në procesin e votimit. Këto janë dy nga tre pikat ku ka ngecur dialogu, pasi opozita kërkon shtrirje 100 për qind të identifikimit biometrik të zgjedhësve.
“Ka një sugjerim të kthyer në një kërkesë që nga Bundestagu është përfshirë në dokumentin e Këshillit për një reformë zgjedhore mbi bazën e rekomandimeve të OSBE/ODIHR, që do të votohet në Parlament. Mbi bazën e këtyre rekomandimeve, gjithçka që nuk është shkencë, ne jemi të hapur deri në fund për çdo gjë. Por, duke qenë se në këtë proces për të ndihmuar janë përfshirë edhe partnerë miq të Shqipërisë, nuk dëshiroj që të bëj komente para sesa të flasin dëshmitarët”, tha ai.
Kryeministri nënkuptoi se brenda 24 orëve do të mësohet nëse ndërmjetësuesit ndërkombëtarë do të jenë të suksesshëm në përpjekjet e tyre për marrëveshje apo jo. Ai i rezervoi vetes të drejtën për të folur më tepër për reformën zgjedhore pas disa orësh dhe me afat maksimal 24 orë.
“Pas disa orësh, maksimumi 24 orësh do të flas”, tha ai.
Afati përkon me mbledhjen e radhës të Këshillit Politik, që është thirrur pasditen e kësaj të marte në orën 17:00.
Rama iu përgjigj edhe kërkesave për ndryshim sistemi.
“Ata që mendojnë se ky sistem, ai sistem mund të bëjë mrekulli nuk është e vërtetë. Është thjesht çështje respektimi standardesh dhe garantimi standardesh. Ne për këtë kemi punuar dhe besoj e kemi bërë detyrën tonë dhe për këtë ka dëshmitarë”, deklaroi ai.
Kryeministri tha se ndjente keqardhje që në 2020 klasa politike shqiptare kishte ende nevojë për ndërhyrjen e ambasadave ndërkombëtarë për të diskutuar një çështje, që thotë se përcakton rregullaat e lojës.
“Duhej ta kishim bërë vetë këtë, por duke qenë se palët e tjera kanë nevojë për këtë element për garanci, nuk ka problem. u jam mirënjohës miqëve që janë përpjekur të na ndihmojnë duke lehtësuar procesin e komunikimit. Nuk bëj koment sot për këtë pasi mendoj që ka akoma të tjerë që duhet të flasin”, u shpreh ai.
Çështjet që qëndrojnë në mes të marrëveshjes
Mes dështimit dhe arritjes së konsensusit qëndrojnë tre çështje. E para lidhet me identifikimin biometrik të votuesve. Opozita kërkon që ky identifikim të zbatohet në të gjithë vendin, ndërsa socialistët propozojnë fillimisht një projekt pilot, që do të përfshijë deri në 10 për qind të elektoratit.
Pika e dytë lidhet me depolitizimin e administratës zgjedhore, që është edhe një rekomandim i OSBE/ODIHR. Socialistët këmbëngulin tek kjo pjesë. PD dhe LSI nga ana tjetër janë tërhequr disi nga qëndrimi fillestar kundër këtij propozimi dhe duken të gatshëm që të japin konsensusin për të, por e kanë kushtëzuar depolitizimin e administratës me identifikimin biometrik 100 për qind.
Pika e tretë lidhet me Kolegjin Zgjedhor. Mazhoranca propozon që anëtarë të këtij kolegji të jenë vetëm gjyqtarët e Apelit që kanë kaluar procesin e vettingut, ndërsa opozita fillimisht propozoi që pjesë e këtij Kolegji të bëheshin gjyqtarë të të gjitha shkallave të gjyqësorit, edhe pa e kaluar vettingun.
Por, ditët e fundit opozita ka paraqitur një propozim të ri, sipas të cilit Gjykata Kushtetuese duhet të marrë kompetencat e Kolegjit Zgjedhor. Socialistët shprehin rezerva për këtë propozim dhe deklarojnë se ky propozim mund të kërkojë ndërhyrjen në Kushtetutë, pasi Kushtetuta i ka të përcaktuara kompetencat e Gjykatës Kushtetuese.
Ndërkohë, palët kanë rënë dakord për një mori çështjet të tjera, duke filluaar që nga kamerat në qendrat e votimit, aktivizimin e SPAK-ut në hetimin e krimit zgjedhor, imunitet penal ndaj personave që denoncojnë krimet zgjedhore, hapje e kutive të votimit me kërkesa të partive, kur ka dyshime të arsyeshme për mospërputhje numri votuesish me fletët e votimit, financimi në fushatë eleketorale dhe vendosja e një perimetri të gjerë sigurie rreth qendrave të votimit.
Prania e një grupi fëmijësh në sektorin e publikut të sallës së seancave plenare të Kuvendit ndërpreu përkohësisht përplasjet mes Ramës nga njëra anë dhe Bashës e Berishës në anën tjetër.
Hyrja e fëmijëve në sallë kapi pa përgatitur Ramën, që ishte duke folur.
“Çfarë janë ata kalamaj? Në qoftë se ata janë fëmijë, atëherë ne kemi detyrën të respektojmë ata. Unë personalisht do të ndaloj tani fjalën sepse hynë disa fëmijë atje dhe është mirë të respektohen ata fëmijët.
Fëmijë i pashë, por thashë se mos për shembull kanë hyrë gabimisht. Nëse kanë ardhur për të na ndjekur ne, ne duhet të ndjekim ata. Po e ndërpres këtu dhe do ta vazhdoj kur të dalin fëmijët”, tha Rama.
Teksa po ulej, bëri edhe disa batuta. “Xhaxhi Fatmiri po flet është ai atje në fund. Keni edhe xhaxhi Lulin aty. Erdhi dhe gogoli, dilni këtej tashi t’ju tregoj se kush është“. Kreu i qeverisë u ul, ndërkohë që Lindita Nikolla ndërpreu seancën për disa minuta deri kur përfundoi vizita e fëmijëve.
Pas kësaj, Rama nga njëra anë dhe Berisha e Basha nga ana tjetër iu rikthyen ‘normalitetit’ të seancave plenare pa fëmijë.
Edi Rama dhe Lulzim Basha pasqyruan krejt ndryshe gjendjen e fermerëve dhe të tregtarëve të fruta-perimeve në takimet që zhvilluan këtë të mërkurë në pak kilometra distancë nga njëri-tjetri. Kryeministri u ndal në tregun agro-ushqimor të Divjakës dhe tek një fermë e mbarështimit të lopëve në zonë, ndërsa kryedemokrati tek tregu agro-ushqimor i Rrogozhinës.
I shoqëruar nga kreu i delegacionit të Bashkimit Europian në Tiranë, Kryeministri vizitoi një pikë grumbullimi fruta-perimesh në Divjakë, që me financimet e BE-së në kuadër të programit IPARD ka zgjeruar kapacitetet dhe modernizuar ambientet.
Rama e solli si këtë rast si udhërrëfyes të transformimit të fshatit dhe orientimit të tregut drejt marrëdhënieve privat-privat.
Pas kësaj vizite, po në shoqërinë e ambasadorit të BE-së, Luigi Soreca Kryeministri Edi Rama u zhvendos në një fabrikë të prodhimit të qumështit dhe nënprodukteve të tij, që me mbështetjen e fondeve IPARD të Bashkimit Europian ka zgjeruar me një të tretën kapacitetin e prodhimit, me mbi 1 mijë kokë lopë.
Edhe këtë rast, Kryeministri e solli si shembull se më shumë sesa vullneti për punë i fermerëve me rëndësi të madhe është orientimi dhe përfshirja në një zinxhir prodhimi e tregtimi më të madh dhe më të sigurtë. Shembullin e orientoi duke pyetur sipërmarrësin e fabrikës.
Por, pak kilometra më në veri, Lulzim Basha bënte një panoramë krejt tjetër nga ajo e Edi Ramës. I ndalur në tregun agro-ushqimor të Rrogozhinës, Basha akuzoi Qeverinë se ashtu si mijëra biznese dhe qytetarë të tjerë ka lënë në mëshirë të fatit edhe fermerët, duke mos ofruar ndihmën e nevojshme financiare për të përballuar krizën e Covid19.
“E vërteta nuk është turp. Turp është për atë që lekët e taksave tuaja ua çon oligarkëve e nuk ua jep ju. Kur vjen dita që t’ju ndihmojë, shteti i merr lekët dhe ia çon oligarkëve, jep tendera e koncensione. Ka lënë gjithë popullin në mjerim”, deklaroi Basha.
Veç Ramës dhe Bashës deklarata kundërshtuese me njëri-tjetrin dhanë edhe fermerët me të cilët ata u takuan. Sipërmarrësit me të cilët u takua Rama në Lushnje u shprehën të kënaqur në lidhje me punën e bërë, investimet në infrastrukturë dhe ndihmën e marrë dhe problematikat kryesore i lidhën përgjithësisht me mungesën e kulturës dhe mentalitetit të fermerit për t’iu bashkuar një zinxhiri prodhimi dhe tregtimi më të madh e që i garanton shitjen.
Të kundërtën shprehën fermerët dhe tregtarët me të cilët u takua Lulzim Basha në Rrogozhinë.
“Shitjet në treg kanë rënë gjysmë për gjysmë. Është krizë e thellë, e hedhim prodhimin që nuk shitet. Asnjë ndihmë nuk kemi marrë”, thanë ata, duke akuzuar drejtpërdrejtë Qeverinë se i ka braktisur në ditët e tyre më të vështira.
Për të dytën ditë me radhë numri i rasteve të reja me të infektuar me Covid-19 nuk kalon 10 persona. Ministria e Shëndetësisë njoftoi se në 24 orët e fundit janë regjistruar 9 raste të reja dhe po 9 persona konsiderohen të shëruar.
Rastet e reja janë identifikuar në dy vatra që konsiderohen të nxehta sa i përket infeksionit. Pesë janë në Tiranë dhe katër të tjerat janë në rrethin e Krujës. Instituti i Shëndetit Publik tha se këto raste ishin të vetmet që rezultuan pozitivë nga 245 testime që ishin kryer në 24 orët e fundit.
Në total, numri i të infektuarve aktivë, ISHP tha se janë 263, ku vetëm 33 prej tyre janë të shtruar në spital. Nga pjesa që është shtruar në Spitalin Infektiv dhe në Spitalin Shefqet Ndroqi shtatë pacientë janë në terapi intensive.
Numri i rasteve të përgjithshme me Covid-19 në Shqipëri shkoi në 782, ndërsa persona që konsiderohen si të shëruar janë 488 të shëruar.
Një burrë në Florida u përlesh me një aligator të vogël për të shpëtuar nga dhëmbët e tij qenin 3-muajsh. Ngjarja ka ndodhur në fund të tetorit dhe është kapur nga kamerat e sigurisë të vendosura nga “Florida Wildlife Federation”. Heroi është identifikuar si Richard Wilbanks, i cili gjatë të gjithë aventurës së pakëndshme nuk e ka lëshuar për asnjë moment nga goja cigaren e tij.
Fjala hapëse e samitit informal të vendeve të Ballkanit Perëndimor me Bashkimin Europian në Bërdo të Sllovenisë u mbajt nga Presidenti i Këshillit Europian, Charles Michel. Ai theksoi nevojën për të shfrytëzuar këtë samit për të përçuar dy mesazhe.
“Samiti është një mundësi e mirë për ne, që nga njëra anë të konfirmojmë perspektivën europiane për Ballkanin Perëndimore dhe nga ana tjetër ta bëjmë të qartë se jemi gati që të mobilizojmë miliona euro për të investuar te gjashtë vendet, për të mbështetur reformat e nevojshme ekonomike dhe ato kundër korrupsionit dhe përmirësimit të qeverisjes. Duam lidhje më të ngushta me këto vende”, deklaaroi Michel.
Deklarata bie disi ndesh me pritshmëritë e gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor. Vetëm afërsia për to nuk mjafton më dhe kërkohet nga Brukseli që të japë një sinjal të qartë më shumë politik se sa ekonomik.
Durimi i Ballkanit Perëndimor mund të soset edhe për shkak të një dokumenti të brendshëm që qarkullon në BE, sipas të cilit disa vende anëtare propozojnë që me rajonin të ndërtohet një partneritet strategjik, por jo anëtarësim.
Njëra prej këtyre vendeve raportohet se është Holanda. Në këtë samit merr pjesë edhe Kryeministri Edi Rama, që nga pamjet e shpërndara nga zyra e Kryeministrisë shfaqet në ceremoninë e pritjes duke diskutuar pikërisht me Kryeministrin holandez, Mark Rutte dhe udhëheqës të tjerë të vendeve të BE.
Duke pasur parasysh këtë, Presidenti i Parlamentit Europian, David Sassoli përmes një mesazhi u kërkoi udhëheqësve të BE që të tejkalojnë ngërçin aktual dhe të ecin përpara me procesin e anëtarësimit për vendet e Ballkanit Perëndimor.
“Samiti mbahet në kohën më të mirë të mundshme. Sot, më shumë se kurrë procesi i anëtarësimit të Ballkanit Perëndimor ka nevojë për një stimul të ri dhe të fortë. Është koha që vonesat dhe bllokadat të tejkalohen”, tha ai.
Para nisjes së samitit, Presidenti i Këshillit Europian, Charles Michel, Presidentja e Komisionit, Ursula von der Leyen u takuan me kryeministrin slloven, Janes Jansa, kryeministrin e Maqedonisë së Veriut, Zoran Zaev dhe kryeministrin bullgar, Rumen Radev. Bullgaria ka vendosur në dy raste veton ndaj Maqedonisë së veriut dhe përpjekjet po bëhen që Sofia të ndryshojë qëndrim.