Videot kryesore
Opozita parlamentare e ka fituar betejën me mazhorancën duke siguruar që Kuvendi të diskutojë në seancë plenare çështjen e ndryshimit të sistemit zgjedhor brenda këtij sesioni. Vendimi për të futur në kalendarin e punimeve këtë temë është marrë në mbledhjen e përbashkët online të kësaj të marte të Komisionit të Ligjeve dhe Këshillit të Legjislacionit.
Sipas këtij vendimi, nisma e firmosur nga 29 deputetë të opozitës do të shqyrtohet në seancën plenare të 30 korrikut. Në emër të deputetëve firmëtarë të kësaj nisme foli deputeti Myslim Murrizi. Ai tha se nisma e deputetëve ishte edhe pasojë e dështimit të referendumit të kërkuar nga 50 mijë zgjedhës, ku kërkohej ndryshimi i sistemit.
Opozita parlamentare kërkon ndryshimin ndryshimin e Kushtetutës për të hequr prej saj parashikimet që përcaktojnë sistemin zgjedhor. Murrizi tha se kjo duhet të përcaktohet vetëm në Kodin Zgjedhor. Ai e cilësoi absurd faktin që shumë parti që mbledhin 3 mijë firma qytetarësh për t’u regjistruar në gjykatë si subjekt politik, në zgjedhje nuk marrin më shumë vota se sa firmat e grumbulluara.
Për këtë arsye, opozita parlamentare kërkon ndryshimin e sistemit në proporcional me lista të hapura dhe ndalimin e koalicioneve. Murrizi tha se proporcionali me lista të hapura këshillohet nga OSBE/ODIHR në rekomandimet e vitit 2008, por që nuk janë marrë parasysh asnjëherë.
Propozimi i opozitës parlamentare përqëndrohet në tre pika. Pika e parë është ajo që të vendoset që në Kushtetutë ndalimi i koalicioneve zgjedhore. Në pikën tjetër kërkohet ndryshimi i sistemit zgjedhor në sistem proporcional rajonal me lista të hapura dhe në pikën e tretë propozohet pragu prej 5 për qind.
Deputetja Rudina Hajdari e vlerësoi këtë si një përpjekje për të rikthyer sovranitetin e popullit në Parlament.
“E rëndësishme është që ja arritëm kësaj ditë dhe rishikimi i Kushtetutës është një moment historik për vendin, pasi këtë herë po bëhet për një gjë thelbësore për reformën zgjedhore dhe për këtë duhet të jemi të gjithë të gëzuar. E kemi futur këtë proces në shinat e duhura", deklaroi ajo në përfundim të mbledhjes së përbashkët të Këshillit të Legjislacionit dhe Komisionit të Ligjeve.
Niveli i lartë i pagave dhe shtesat e dietat për vështirësi pune në SPAK u konceptuan nga hartuesit e reformës në drejtësi si mjet për të tërhequr më të kualifikuarit në këtë strukturë, por edhe për të minimizuar mundësitë e korruptimit të tyre.
Por, prej fillimit të detyrës, Prokurorët e Posaçëm dhe punonjësit e tjerë të SPAK nuk po marrin dot shtesat mbi pagën që u takojnë sipas parashikimeve ligjore për vështirësi në punë dhe nuk bëhet fjalë vetëm për Prokurorët e Posaçëm, por për të gjithë strukturën.
“I gjithë SPAK nuk e merr pagën e plotë siç e parashikon ligjin. Një nga elementët e pagës është pagesa për vështirësi pune e përcaktuar në ligj për të gjithë këta punonjës. Por faktikisht nuk ka qenë e saktësuar në ligj se sa duhet të jetë kjo pagesë. I jam drejtuar dy herë Komisionit të Ligjeve që kjo të zgjidhet, por ende nuk është zgjidhur. Po kështu edhe problemi i BKH, përfshirë edhe drejtorit të BKH, që është harruar dhe nuk është përcaktuar se sa do ta ketë pagën”, deklaroi kreu i SPAk, Arben Kraja në takimin prezantues të rekomandimeve të Qeverisë për luftën kundër krimit për 2020.
Sipas përcaktimeve ligjore, paga vetëm e prokurorëve të SPAK shkon nga 280 deri në 380 mijë lek në muaj, duke përfshirë këtu edhe pagesat për vështirësi në punë, dietat dhe të tjera shtesa.
Problematika tjetër e ngritur nga drejtori i SPAK lidhej me ambientet. Ai tha se prej muajit mars struktura që ka për detyrë të luftojë krimin e organizuar dhe korrupsionin në nivele të larta po punon me nga 10-15 veta në të njëjtën sallë.
“Duke filluar që prej marsit kemi liruar zyrat dhe jemi në zyra provizore ku ushtrojmë funksionet tona. Kjo sepse Qeveria nisi rikonstruksionin e objektit, por ende sot nuk ka përfunduar. Ta transmetoni që të vlerësohet me përparësi që të përfundojë sa më shpejt për të përmirësuar kushtet për të punuar. Hetuesit janë nga 10-15 vetë në një ambient të përbashkët. Duke përfshirë edhe riskun e situatës shëndetësore, kërkojmë që të përshpejtohet pak procedura që të paktën brenda gushtit të përfundojë rikonstruksioni edhe me mobilimin e zyrave”, iu drejtua Arben Kraja ministres së Drejtësisë, Etilda Gjonaj.
Kreu i SPAK bëri edhe një bilanc të përgjithshëm të punës së SPAK në këto gjashtë muaj. Ai tha se janë 428 procedime penale me mbi 100 të pandehur. Nga këto 202 janë të trashëguara nga ish-Prokuroria për Krimet e Rënda dhe pjesa tjetër janë procedime të nis ura nga SPAK.
Kraja sqaroi gjithashtu se procesi për përzgjedhjen e kreut të BKH-së është në fazën finale. Katër kandidaturat Aida Veizaj, Artur Beu, Ervin Hodaj dhe Idajet Faskaj janë duke iu nënshtruar procesit të vettingut dhe Kraja shpreson që brenda muajit korrik të zgjidhet kandidati më i përshtatshëm për të drejtuar Buronë Kombëtare të Hetimit.
Mbledhja e përbashkët e Këshillit të Legjislacionit dhe e Komisionit të Ligjeve miratoi në unanimitet me pak ndryshime, por pa cekur në thelb tre propozimet e opozitës parlamentare për hapjen e listave të kandidatëve për deputetë, parashikimi për koalicionet zgjedhore dhe pragu elektoral.
Ndryshimi i parë lidhej me propozimin e opozitës parlamentare që të përcaktohej që në nenin 68-të të Kushtetutës ndalimi i koalicioneve parazgjedhore. Relatorja socialiste, Klotilda Bushka tha se ky përcaktim kishte marrë një kuptim pezhorativ dhe se vetë hapja e listave nënkuptonte automatikisht ndalimin e koalicioneve parazgjedhore.
“Fjalia që ishte në nenin e mëparshëm që ndalohen koalicionet zgjedhore ka një konotacion shumë negativ. Kështu që vetëm fjalia “se kush e ka të drejtën që të paraqesë një kandidat” është e mjaftueshme dhe nuk ka nevojë për dublim. Listat e hapura me koalicionet parazgjedhore siç jemi mësuar t’i kemi deri më sot nuk shkojnë dot bashkë”, deklaroi Bushka.
Me këtë formulim koalicionet parazgjedhore nuk ndalohen me ligj, por vetëm praktikisht.
“Lista do të ishte pambarim e pamundur për organet e menaxhimit zgjedhor, që të menaxhonin një sistem të tillë”, tha Bushka.
I ri, agresiv, ambicioz dhe me shpesh me vetëbesim në kufijtë e arrogancës, aq sa para zgjedhjeve të 30 gushtit ishte gati të vinte dorën në zjarr se ai dhe lëvizja “URA” që drejton do të përcaktonte Qeverinë e re. Dritan Abazoviç ka profilin e një politikani të pashoq në Ballkan.
I lindur në Ulqin, 35-vjeçari ja doli mbanë që pasi e gërreu për vite me radhë pushtetin e Milo Gjukanoviçit, pushtet i akuzuar se është ngritur mbi korrupsionin, lidhjet me krimin e organizuar dhe nepotizmin për vite me radhë ta rrëzonte atë, duke realizuar atë që s’e ka bërë njeri në Mal të Zi në tre dekada.
Se deri ku shtrihen kufijtë e ambicies së Dritan Abazoviçit e tregon koha e shkurtër me të cilën ngriti karrierën e tij politike nga aktivist i përfshirë në lëvizjet qytetarë serbo-malazeze në “kingmaker”. Ai refuzon edhe sot që të cilësohet politikan, pasi me këto fjalë identifikon klasën e vjetër të udhëheqësve malazezë, që i akuzon si të korruptuar dhe të lidhur me krimin e organizuar.
Por, me “piruetat” e bëra në harkun kohor të pesë viteve e kanë bërë më shumë se politikan. 35-vjeçari duket se ka gjetur formulën e një ekuilibri që deri para tij konsiderohej i paarritshëm; të bëjë bashkë malazez, serbë dhe shqiptarë.
Malazezët e lodhur nga sundimi 30-vjeçar i Milo Gjukanoviçit i joshi me guximin e treguar me akuzat që bënte publike, si në rastin kur e akuzonte, në atë kohë Kryeministër, se kishte futur në xhepat e kompanive të zotëruara prej tij miliona dollarë para të taksapaguesve malazezë.
Në atë kohë nuk i kishte mbushur ende 30 vjeç dhe deputet i partisë “Mali i Zi Pozitiv”. Pati guximin që t’i drejtohej Gjukanoviçit në sallën e Parlamentit për një skandal për të cilin të gjithë kolegët ishin në dijeni, por askush nuk e përmendte publikisht. Nga akuzat e tij, Milo Gjukanoviç e humbi durimin dhe në debat e sipër i kthehet duke i thënë “Turp të kesh! Faqezi!”, duke nënkuptuar se 35-vjeçari kishte tradhtuar elektoratin shqiptar.
Pikërisht përplasja e fortë me Gjukanoviç u hamendësua më vonë edhe si shkak i përçarjes së partisë “Mali i Zi Pozitiv”. Abazoviç, së bashku me disa drejtues serbë të kësaj partie kërkonin një ballafaqim të drejtpërdrejtë dhe agresiv me Gjukanoviçin, deri në rrëzimin e tij. Kjo binte ndesh me “pragmatizmin” e shumicës në këtë fraksion politik, që çoi në largimin e Abazoviçit dhe themelimin prej tij dhe një grupi bashkëpunëtorësh serbë dhe malazezë të lëvizjes qytetare “URA”.
Programi i “URA”-s përafron më shumë me programin e social-demokratëve të Gjukanoviçit. Megjithatë, Abazoviç orientoi katër mandatet e fituara drejt nacionalistëve malazezë dhe partive serbe, në një lëvizje që më shumë se parimore duket se është kushtëzuar nga basti që i riu i kishte vënë vetes për të rrëzuar Gjukanoviçin. Qeveria e re do të ngrihet me ekspertë, sipas kushtit të vendosur prej tij, duke e lënë politikën në Parlament.
Jo aq e papritur
Zgjedhja e bërë prej Dritan Abazoviçit ka lënë jo pak të habitur. Edhe vetë koalicioni nacionalist e proserb, të paktën publikisht, nuk e ka pritur këtë. Por, kjo lëvizje nuk duket edhe aq e papritur për profilin e 35-vjeçarit, që noton prej më shumë se një dekade në ujërat shpesh të trazuara të politikës malazeze.
Me deklaratat dhe qëndrimet e mbajtura në të shkuarën ai ka synuar gjithmonë që të dalë mbi të gjitha etnitë në Mal të Zi. Nuk e kërkoi asnjëherë votën e shqiptarëve si shqiptar, ndoshta duke llogaritur peshën e vogël elektorale dhe përçarjen e madhe të tyre. Por, fitoi besimin e malazezëve të lodhur nga regjimi i Gjukanoviçit dhe simpatinë e serbëve me disa deklarata kontraverse.
Mes tyre është edhe deklarata e bërë për Skënderbeun, me rastin e vendosjes së monumentit të tij në qytetin e Ulqinit, vendlindja e Dritan Abazoviçit. Deklaronte me bindje se Ulqini nuk kishte nevojë për një monument të tillë, por zhurmën e shkaktoi kur nënkuptoi se Skënderbeu ishte serb.
“Edhe fëmijët në çerdhe e dinë që ata që kanë baba dhe mama serbe, nuk mund të jenë shqiptarë”, u përgjigjej ai akuzave që i vinin nga shqiptarët e Malit të Zi dhe jo vetëm mbi një deklaratë të bërë në televizionit malazeze se Skënderbeu ishte serb.
Deklarata e tij nuk ishte e pallogaritur. Ajo mbërrinte pak kohë pasi opozita proserbe e akuzonte se kishte për qëllim përçarjen e elektoratit serb dhe për sulme ndaj Kishës Serbe të Malit të Zi. Me këtë deklaratë ja doli mbanë që të qetësojë serbët, por ndoshta edhe t’i përçajë ata, duke siguruar një grusht të mirë votash në zgjedhjet e fundit.
Qëndrimet dashamirëse ndaj serbëve i përforcoi me bërjen publike të idesë së tij për marrëdhëniet me Serbinë dhe për ligjin e miratuar nga Gjukanoviç që sekuestron pronat që kleri fetar në Mal të Zi nuk është në gjendje që të provojë me dokumentacion zotërimin e tyre historik. Abazoviç premton shfuqizimin e këtij ligji dhe kalimin e një ligji tjetër për lirinë e besimit fetar, që premton se do të jetë “i standardeve europiane”.
Po ashtu, në një deklaratë të bërë jo shumë kohë më parë shprehej se Mali i Zi duhet të përpiqej që të ndërtonte politika të fqinjësisë së mirë me të gjithë fqinjët e vet, por sidomos me Serbinë që e shihte si “më të afërt”.
Naftëtarët e Ballshit kanë nisur protestën sot, të enjten, 17 shtator, përpara Ministrisë së Energjitikës dhe Infrastrukturës që në orën 11 të paradites siç e kishin paralajmëruar.
“Prej shumë vitesh ne, naftëtarët e Ballshit, jemi vjedhur, tallur e nëpërkëmbur nga pronarët dhe pushtetarët. Kemi thuajse 20 paga pa marrë, edhe pse i kemi fituar me gjyq. Jemi të papunë këta 11 muaj të fundit, pa bukë për fëmijët dhe familjet tona! Ju bëjmë thirrje qytetarëve të Tiranës të solidarizohen dhe t’na mbështesin në kërkesat tona. Për të drejtat tona, për djersën e ballu dhe bukën e fëmijëve! PUNË, PAGË, PERSPEKTIVË!” – ciitohej në njoftimin e naftëtarëve ku lajmërohej mbajtja e protestës.
Ata kërkojnë nga qeveria të ndërhyjë te kompania menaxhuese e rafinerisë, e cila prej 10 muajsh nuk u ka dhënë pagat. Naftëtarët po ashtu kërkojnë rifillimin e punës së rafinerisë.
Me pankarta në duar me mbishkrimin “Duam punë, respekt dhe bukë”, ata kërkojnë të trajtohen me dinjitet për punën e tyre të vështirë dhe keqpaguar.
Protesta në Tiranë vjen pas disa ditësh protestë në rafinerinë e Ballshit.
Të premten 11 shtator, naftëtarët lajmëruan se i kishin lënë afat deri në 14 shtator kompanisë ‘Allun’, që menaxhon rafinerinë, për të paguar pagat e prapambetura dhe për të rinisur punën.
Naftëtarët u shprehen se të hënën, 14 shtator rinis mësimi dhe ata nuk munden të paguajnë shpenzimet e shkollimit të fëmijëve të tyre, pasi prej 10 muajsh nuk marrin asnjë pagë.
Kreu i sindikatës së naftëtarëve, Sokol Dautaj është shprehur se përfaqësuesit e kompanisë janë zhdukur, megjithsë një javë më parë ata premtuan se do të nënshkruanin kontratat e reja të punës dhe do të paguanin pagat e prapambetura.
Mandej situatata në protestën e naftëtarëve është tensionuar. Ata kanë tentuar të cajnë kordonin e policisë për të hyrë në godinën e Ministrisë. Bëhet me dije se nën pranga kanë përfunduar pesë naftëtarë.
Protestuesit thonë se kanë 20 paga të pamarra dhe 11 muaj pa punë, ndërsa gjendja e tyre ekonomike është e vështirë. Naftëtarët deklarojnë se protestat dhe manifestimet kanë rënë në vesh të shurdhër dhe se situata tashmë është bërë e padurueshme. “Nuk mban më ujë pilafi”- thonë ata.
Teksa naftëtarët janë mbledhur për të protestuar, forca të policisë kanë ndërhyrë për të mos lejuar mbajtjen e protestës, për shkak të mospërhapjes së COVID-19.
Një fermer delesh i izoluar në New South Wales i cili nuk
ishte në gjendje të merrte pjesë në funeralin e tezes së tij dhe e ka nderuar
kujtimin e saj me një zemër të bërë nga delet.
Ben Jackson nuk mund të arrinte në Brisbane të ishte me
tezen e tij gjatë momenteve të saj të fundit pas një lufte dyvjeçare me
kancerin që filloi në fillimin e pandemisë kështu që mendoi të bënte dicka për
të nderuar kujtimin e saj. Ai krijoi një zemër të madhe me ushqim dhe pastaj
lëshoi delet që nxituar për të ngrënë, kështu dhe formuan një zemër të madhe.
Qeveria shpalli gjendjen e emergjencës energjitike në mbledhjen e jashtëzakonshme që mbajti këtë të premte për të reaguar në lidhje me situatën e krijuar nga rritja e çmimeve në tregjet bërthamore.
“Kemi pasur një mbledhje jashtë rendit për të marrë një vendim, për të deklaruar emergjencën në furnizimin e energjisë elektrike”, deklaroi Kryeministri Edi Rama në përfundim të mbledhjes.
Por, çfarë do të thotë gjendja e emergjencës energjitike?
“Situata e përgjithshme e rritjes së çmimit të energjisë na detyron që të shpallim gjendjen e emergjencës së furnizimit, që i jep Qeverisë mundësinë që të ndërhyjë me instrumente financiare, qoftë me instrumente të natyrës administrative. Sot, me këtë vendim i hapim rrugë edhe ekzekutimit të mëtejshëm të planit të posaçëm për të përballur këtë situatë”, tha Rama.
Plani i detajuar i masave, Rama tha se do të publikohet të shtunën. Para gazetarëve ai nuk foli për rritje çmimi, por e nënkuptoi se çmimet mund të rishikohen, kur tha se Qeveria do të mbrojë konsumatorët familjarë dhe biznesin e vogël nga rritja e cmimit të energjisë.
Se sa e thellë është kriza dhe sa ndikon në ekonominë e vendit, Rama bëri një krahasim.
“Është një situatë shumë e ngjashme nga aspekti i goditjes me situatën e pandemisë, në këtë kuptim të gjithë janë të prekur. Ndryshe nga pandemia, vende të ndryshme kanë karakteristika të ndryshme. Ekspertët mendojnë se kriza do të jetë prezente me kulmin e saj deri në mesin e vitit të ardhshëm. Edhe pas kapërcimit të kulmit, çmimet nuk do të kthehen aty ku ishin më parë. Ajo që na takon është të mbrojmë konsumatorët tanë”, deklaroi Rama.
Rama u kërkoi qytetarëve që të vendosen në pozicionin e shtëpisë së madhe dhe të kuptojnë, sipas tij, krizën që tha se do të zgjasë sipas parashikimve deri në gjysmën e vitit të ardhshëm. Ai u shpreh se në 8 vite, Qeveria e tij nuk ka rritur çmimin e energjisë, me përjashtim të një rasti.
Kryeministri tha se çmimi aktual i shitjes së energjisë për konsumatorët nuk mbulon koston e blerjes.
“E vetmja rritje çmimi që ka ndodhur në vendin tonë i takon 2015, edhe aty jo vetëm që çmimi u vendos në një pikë që nuk e mbulon koston”, u shpreh Rama.
Godina e Partisë Demokratike është ende në rikonstruksion pas përplasjes së 8 janarit mes mbështetësve të Sali Berishës dhe atyre të Lulzim Bashës për kontrollin e saj.
Në korridoret e selisë kryesore të opozitës gjenden në rrëmujë veglat e punës, nga ato që kanë përforcuar dyert e deri te fikëset e zjarrit.
Dyert e përforcuara po mbulohen me adeziv me siglat dhe logot e partisë, ndërsa mes shkallëve gjen edhe “furnizimin e ri” me fikëse zjarri.
Nga imazhet që mbërrijnë nga brenda selisë, bombolat e fikëseve të zjarrit duken të grumbulluara në një vend të vetëm, të pashpërndara nëpër kate, apo pozicione ku do të shërbenin në rast të një zjarri real.
Detaji tjetër që bie në sy është sasia e relativisht e madhe e këtyre bombolave, që tregon se godina po përgatitet për të shuar një zjarr të madh, qoftë fizik, qoftë politik.
Nëse Sali Berisha do të marrë drejtimin e Partisë Demokratike, Partia Socialiste do të shkëpusë çdo marrëdhënie me opozitën.
Kështu deklaroi Edi Rama nga foltorja e Kuvendit, kur ftoi pjesën tjetër të opozitës që t’i bashkohen nengociatave për zgjedhjen e Presidentit të ri. Nga këto negociata ai përjashtoi Berishën.
“Me Saliun ne nuk kemi punë, është i vdekur politikisht, por meqënëse një pjesë e juaj dhe me sa po shoh po shtohen çdo ditë që mendoni se ai është gjallë. Kjo është çështje e juaja. Është mirë që gjërat të thuhen hapur dhe drejtpërdrejt: nëse ju doni të keni Saliun në krye, është zgjedhja juaj. Por nëse ju vendosni të drejtoheni nga një i vdekur, ne shkëpusim çdo marrëdhënie”, deklaroi Rama.
Pas Kryeministrit fjalën e kërkoi Enkelejd Alibeaj për t’iu përgjigjur. Por, kreu i grupit parlamentar nuk foli dhe ai që e pengoi ishte Sali Berisha, që iu drejtua gjithashtu foltores, madje duke shtyrë Alibeajn kërkoi fjalën.
Kryetarja e Kuvendit, Lindita Nikolla i kërkoi që të ulej Berishës. Berisha refuzoi, ndërsa fjalën për procedurë e mori Taulant Balla. Balla e cilësoi të pashembullt përplasjen e Berishës në foltore me Alibeajn dhe i kërkoi Nikollës pushim të seancës.
Ndërkohë, Berisha i ktheu përgjigje Edi Ramës në dalje të Kuvendit në lidhje me deklaratën e Kryeministrit se do të ndërpresë marrëdhëniet me PD nëse në krye të saj vjen Berisha.
“E falenderoj për këtë qëndrim, sepse faktoi që ka frikë nga opozita e vërtetë”, tha Berisha para gazetarëve.