Videot kryesore
Nick Kyrgios mposhti Aryna Sabalenka-n 6-3, 6-3 në një ndeshje ekzibicioni të quajtur “Beteja e Gjinive”, promovuar si një version modern i fitores së famshme të Billie Jean King ndaj ish-fituesit të Grand Slam-it Bobby Riggs, më shumë se 50 vite më parë.
Prej një jave tashmë, yje nga gjithë bota janë përpjekur të heqin tapat e shisheve, duke filluar me aktorin e njohur të filmave aksion Jason Statham dhe një John Mayer surprizues. Marifeti është një lëvizje e vetme e cila kërkon aftësi dhe saktësi ekstreme. Disa ja arritën ta kryejnë me sukses, disa dështuan.
Një shprehje e vjetër i ka thellë rrënjët tek ky fshat. Nuk mbahet mend se kur, në kambanoren e këtij fshati është një qiparis i vogël, që as hedh shtat, por as thahet. Të moçmit thonë se, kjo pemë është simbol i vazhdimësisë së jetës. Të gjithë thonë se në krye të fshatit, kanë qenë njerëz të urtë e të mençur, të drejtë e largpamës. Ndërtesat e gurta në këtë fshat që shohin të gjitha nga deti, të rikujtojnë Kadarenë teksa shkruante për Gjirokastrën: “Në se do të rrëzohesh nga çatia e një shtëpie, do të biesh në çatinë e një tjetre më poshtë!”. Dy shekuj më parë më 1848, në shtëpinë e familjes së njohur të Kasnecëve në Vuno, qëndroi Eduard Liri, (Edëard Lear) piktori i njohur anglez, i cili ka shkruar: “U çudita me llojin e ndërtesave në Vuno, disa prej të cilave si ato të Kasnecëve, në veçanti, qenë më tepër si “palazzi”-t, e shumë qyteteve provinciale në Itali”. Më tej ai vijon: “Himarjotët përdorin gjuhën italiane më tepër se çdo banor i Shqipërisë; të gjithë fshatrat që kam kaluar, ndonëse të krishterë, janë të tërë shqiptarë me përjashtim të pak familjeve...”.
Pa skenë. Pa sallë për publikun. Sepse dëgjuesit mund të jenë kudo. Mjafton të kenë një smart phone a një kompjuter dhe drama “Babai im” është gjithkund e në çdo kohë me to. Në audio. Në website-in e gazetës “Si”. Në një format që vjen për herë të parë në Shqipëri. Më 22 maj ora 18.00.
Kur nisi të merrte formë si projekt, pikërisht në ato ditët e para të izolimit masiv prej Covid-19, nuk kish si të dihej se koha e prezantimit dhe e premierës së dramës “Babai im” do të përkonte pothuajse me ditët e shembjes së godinës së Teatrit Kombëtar dhe gjithë protestave para dhe pas këtij akti kaq shumë të komentuar pro e kundër. Por, gjithë çfarë ndodhi nuk ia ndryshon dot rrjedhën dramës “Babai im”, sepse që në krye të herës ishte projektuar të vinte vetëm si audiodramë, pra jo në skenë e në salla të mbushura me publik, por në telefona, Ipad e kompjuterat që kemi të gjithë ndër duar. Pra publiku është i garantuar, pa pasur nevojë të vërë këmbë në një godinë teatri.
Nuk është hera e parë që një dramë na vjen vetëm në audio. Nostalgjikët kujtojnë “Radiodramatizimi” që për shumë e shumë vite me radhë është trasmetuar nga Radio Tirana, për t’u dëgjuar në çdo shtëpi nëpër radiot “Iliria”, po aq sa dhe “Rruga me pisha” ca vite më pas, që erdhi si një frymë e re kur kohët në Shqipëri ishin modernizuar paksa nga ndërrimi i sistemeve.
Por, është hera e parë që një dramë na vjen audio jo më përmes radios, por përmes teknologjisë së evoluar, në website-in e gazetës “Si”, si një opsion argëtimi për të gjithë që kanë në duar pajisjet elektronike e që mund ta gjejnë aty në çdo kohë që duan.
Subjekti flet për një aksident që do ta trondisë fort një familje e një shoqëri të tërë, sepse shumë të panjohura do të zbulohen pas atij aksidenti. Historia do të zbërthehet nga interpretimi dhe zërat e një kasti shumë simpatik aktorësh, Anisa Dervishi, Valdrin Hasani, Ema Andrea, Petrit e Aneta Malaj, Rozina Kostani, Medi Gura, Alert Çeloaliaj, Genc Fuga e Met Xhelili.
Me internetin përherë me vete, “Babai im” mund ta dëgjojmë duke filluar nga data 22 maj në makinë, në shtëpi, duke gjerbur kafenë, një gotë birrë a verë me veten në një qoshkë bari a restoranti, apo edhe në shtëpi.
Audiodrama është një zhanër i njohur në botë që aktualisht me zhvillimin e teknologjisë po vjen në formën e podcaste-eve apo edhe radiodramave të dikurshme. Eshtë koha për ta shijuar edhe në Shqipëri. Si fillim me 6 seritë e para të “Babai im”.
Audio Radio (ose audio drama, audio play, radio play, radio teatër, ose teatër audio) është një shfaqje e dramatizuar, thjesht akustike. Pa asnjë komponent vizual, drama radio varet nga dialogu, muzika dhe efektet e tingullit për të ndihmuar dëgjuesin të imagjinojë personazhet dhe tregimin: “Është shqisa e dëgjimit në dimensionin fizik, por po aq i fuqishëm si një forcë vizuale në dimensionin psikologjik”. Radio drama përfshin shfaqje të shkruara posaçërisht për radio, dokudrama, vepra të dramatizuara, si dhe shfaqje të shkruara fillimisht për teatrin, përfshirë teatrin muzikor dhe operën.
Drama radio arriti popullaritet të gjerë brenda një dekade të zhvillimit të saj fillestar në vitet 1920. Deri në vitet 1940 ishte një argëtim kryesor popullor ndërkombëtar. Me ardhjen e televizionit në vitet ’50, megjithatë, radio drama filloi të humbasë audiencën e saj, sidoqoftë, në një sërë shtetesh ajo mbetet e njohur.
Deri në shekullin XXI, radio drama pati një prani minimale në radiot tokësore në Shtetet e Bashkuara. Sidoqoftë, kombet e tjera ende kanë tradita të lulëzuara të dramës në radio. Për shembull, në Mbretërinë e Bashkuar, BBC prodhon dhe transmeton qindra radio drama të reja çdo vit në Radio 3, Radio 4, dhe Radio 4 Extra. Ashtu si SH.B.A., Australia ABC ka braktisur transmetimin e radio dramës, por në Zelandën e Re RNZ vazhdon të promovojë dhe transmetojë një shumëllojshmëri të dramave në valët e saj ajrore.
Falë përparimeve në regjistrimin dixhital dhe shpërndarjen e internetit, drama radio përjetoi një ringjallje rreth vitit 2010. Podcasting ofroi mjetet e krijimit të lirë të dramave të reja radio, përveç shpërndarjes së programeve të cilësisë së mirë.
Shprehjet “audio drama” ose “audio Theater” ndonjëherë përdoren sinonimisht me “radio dramë”; sidoqoftë, drama audio ose teatri audio nuk mund të jenë të destinuara posaçërisht për t’u transmetuar në radio. Drama audio gjithashtu mund të gjenden në CD, kaseta, podcast, webcast, si dhe radio transmetuese.
Inspektoriati Shtetëror Shëndetësor, institucioni kryesor që është ngarkuar me detyrën e mbikëqyrjes për zbatimin e masave kundër përhapjes së infeksionit të Covid-19, nuk i ka kapacitetet as njerëzore dhe as materiale që ta kryejë këtë detyrë në të gjithë vendin.
Gazeta “Si” mëson se drejtuesit e ISHSH-së janë ankuar vazhdimisht në Ministrinë e Shëndetësisë për mungesë të stafit për të realizuar misionin e garantimit të protokolleve të sigurisë, të diktuara nga aktet normative dhe vendimet e tjera të Qeverisë dhe Kuvendit.
“Inspektoriati nuk ka burime njerëzore e logjistike të mjaftueshme për të kryer këtë detyrë. Janë me mijëra biznese e aktivitete që duhet të kontrollohen periodikisht dhe me stafin që kemi nuk mbulojmë dot as Tiranën, jo më të gjithë Shqipërinë”, thonë për gazetën “Si” burime brenda këtij Inspektoriati.
ISHSH e nisi punën këtë vit me 202 punonjës, por aktualisht funksionon me rreth 120 të tillë për shkak të largimeve, statusit të pasigurtë dhe transferimit tek Autoriteti Kombëtar i Ushqimit. Ky numër punonjësish duhet të kontrollojë periodikisht rreth 160 mijë biznese të vogla e të mëdha (sipas të dhënave zyrtare të sipërmarrjes për 2019, të publikuara nga INSTAT), për t’u siguruar që zbatojnë protokollet për parandalimin e përhapjes së koronavirusit. Kjo do të thotë se mesatarisht, një inspektor i ISHSH-së duhet të kontrollojë më shumë se 13 mijë aktivitete.
Por sa është kapaciteti real? Në postimet në rrjetet sociale, ISHSH njofton se brenda një dite ka kontrolluar pak më shumë se 1 mijë aktivitete. Kjo do të thotë se për të kontrolluar të gjitha bizneset nëse respektojnë apo jo masat anti-COVID, këtij Inspektorati me këto ritme i duhen të paktën 150 ditë, ose pesë muaj kohë. ISHSH thotë gjithashtu se gjatë të gjithë kësaj periudhe ka kryer rreth 67 mijë inspektime, duke vendosur 205 masa administrative, që nga gjobat e deri tek heqja e lejes së ushtrimit të aktivitetit.
Problematika përshkallëzohet nga mungesa e mjeteve logjistike, duke filluar që nga mjetet e qarkullimit dhe për më tepër mungesa e inspektorëve të specializuar për inspektimin e kushteve higjieno-sanitare.
“E kemi ngritur këtë si problematikë. Edhe në muajin mars drejtoresha (Vjollca Braho) e ngriti këtë shqetësim në Parlament gjatë diskutimeve për ndryshimin e ligjit “Për inspektimin sanitar”, thonë burimet për gazetën “Si”.
Drejtorja e Inspektoriatit Shtetëror Shëndetësor, Vjollca Braho paralajmëroi efektet anësore negative që do të kishte për inspektoriatin që ajo drejton ndarja e kompetencave për kontrollin e ushqimeve mes ISHSH-së dhe Autoritetit Kombëtar të Ushqimit. Gjatë diskutimeve në Komisionin për Punën, Çështjet Sociale dhe Shëndetësinë, Braho ngrinte alarmin se shumë prej inspektorëve të ISHSH-së do të largoheshin në drejtim të AKU-ut.
Vetë AKU kërkonte që së bashku me kalimin e kompetencave për të mbikëqyrur respektimin e kushteve higjieno-sanitare të ushqimeve t’i kalonin edhe të paktën 70 inspektorë të ISHSH-së në varësi.
“Unë nuk jam kundër këtij ligji, por jam kundër asaj që kërkonte AKU-ja në relacion, sepse ne kemi qenë këtu dhe së bashku kemi dëgjuar pretendimin që kishte AKU-ja për marrjen e punonjësve për inspektimin sanitar në subjektet e ushqimit, e cila kërkonte 120 punonjës. Kur unë kam në organikë 28 persona, që merren me inspektimin sanitar, si mund të kërkosh 120 veta?! Janë 140 mijë subjekte që kontrollojmë sa i përket inspektimit sanitar dhe vetëm 20 mijë subjekte, të cilat kalojnë të AKU-ja. AKU-së nuk i shtohen subjektet, ajo ka të njëjtat subjektet që do të inspektojë, por i shtohet vetëm një ‘check list’ për inspektimin sanitar. Unë nuk futesha te subjektet e AKU-së dhe nuk kontrolloja ushqimin, por kontrolloja vetëm kushtet higjieno-sanitare. Atë ‘check list’ që unë bëja te këto subjekte, përsëri do ta bëjë AKU-ja, por vetëm nëpërmjet një ‘check list’-e dhe nuk do t’i shtohet numri i subjekteve”, deklaronte Braho në mbledhjen e Komisionit të 4 marsit.
Drejtorja e ISHSH ngrinte shqetësimin se duhej përcaktuar se sa inspektorë të institucionit që drejtonte do t’i kalonin Autoritetit Kombëtar të Ushqimit, pasi i druhej një hemorragjie për shkak të statuseve të ndryshme që ofronin dy organet sa i takon sigurisë në punë të inspektorëve, ku tek AKU punonjësit rekrutohen sipas Kodit të Punës, që u jep më shumë mbrojtje punonjësve. Braho paralajmëronte më 4 mars, pesë ditë para se Shqipëria të konfirmonte zyrtarisht rastin e parë me Covid-19 se kishte rrjedhje të punonjësve të këtij inspektoriati edhe nga frika e koronavirusit.
“ISHSH-ja funksionon me DAP-in për sa i përket rekrutimit të punonjësve në punë, por dua të them se para dy javësh, kur kaloi ligji për ushqimin, punonjësit e AKU-së nuk do të jenë më nëpunës civilë. Rekrutimi i tyre do të bëhet me Kod Pune. Rekrutimi i punonjësve është shumë i vështirë dhe tani që jemi në kushtet kur po ndjekim nga mëngjesi në darkë në aeroporte, porte, pika kufitare për sëmundjen e koronavirusit, disa inspektorë e kanë lënë detyrën nga frika, pavarësisht se të gjitha masat mbrojtëse janë marrë nga ISHSH, por ka qenë zgjedhja e tyre personale për ta bërë këtë”, ka deklaruar Braho.
Task Forca u ngrit… në Facebook
Më 16 prill në Kuvend u miratuan ndryshimet e Kodit Penal, ku u futën parashikimet për ndëshkimin me burg të personave që hapnin me dhe pa dashje infeksione virale. Në ditët që pasuan, Ministria e Shëndetësisë tha se këto ndryshime përforconin garancinë e zbutjes së masave kufizuese dhe hapjes graduale të vendit.
Ministria e Shëndetësisë njoftoi nisjen e hapjes graduale, fillimisht me zgjerimin e fashës orare të lëvizjes dhe me hapjen e bizneseve duke filluar me ato që kategorizoheshin me rrezikshmëri të ulët. Paralelisht më këtë, Qeveria njoftoi se do të ngrihej një task forcë me detyrën e posaçme mbikëqyrjen e zbatimit të masave të sigurisë, si distancimi fizik dhe kushtet higjieno-sanitare.
Qeveria tha më 20 prill se brenda javës do të ngrihej një Task Forcë Anti-COVID-19, bërthama e së cilës do të ishte në Kryeministri, e më pas rajonale, bashkiake dhe në territoret që do të ndjekin nga afër përmbushjen e standardeve për të gjithë ata që hapin bizneset. Pjesë e kësaj task force, sipas Qeverisw, do të ishte edhe pushteti vendor, pra bashkitë.
Gazeta “Si” kontaktoi me Ministrinë e Shëndetësisë për të mësuar më shumë mbi përbërjen e task forcës. Por, në Ministrinë e Shëndetësisë janë të paqartë, si për përbërjen, ashtu edhe punën e task forcës. Në vend të kësaj, Ministria thotë se po e kryen pjesën e saj të detyrës përmes Inspektoriatit Shtetëror Shëndetësor dhe të orienton tek veprimtaria e këtij inspektoriati.
Burime të gazetës “Si” pranë këtij Inspektoriati “shfrynë” task forcën e ngritur për mbikëqyrjen në territor të zbatimit të masave anti-Covid19. Burimet thonë se me përjashtim të 2-3 bashkive, task forca anti-Covid19 funksionon “vetëm në Facebook”.
Po duke iu referuar këtyre burimeve, gazeta “Si” mëson se ISHSH e ka përforcuar prej të paktën një muaji alarmin se po përballon thuajse e vetme barrën e rëndë të kontrolleve me mangësi të theksuara burimesh njerëzore, financiare dhe logjistike.
Partia Demokratike vijon me denoncimin e rasteve të banorëve të prekur nga tërmeti, që sipas saj, për shkak të keqmenaxhimit dhe keqqeverisjes prej muajsh jetojnë nëpër çadra.
Rasti i fundit i sjellë nga opozita është ai një qytetari nga Kurbini, që denoncon se fëmija i vogël i ka lindur në çadër.
“Unë jam Eduart Hysa, banor i Shpërdhetit. Deri para një jave kam ndenjur në çadër dhe tani po jetoj në shtëpi të shembur. Jam vetë i gjashti, nëntë muaj në çadër”, thotë kryefamiljari i familjes në denoncimin e publikuar nga PD.
Eduarti thotë më tej se mori përsipër rrezikun dhe u rikthye në banesën e krisur keqazi dhe të vlerësuar si në rrezik shembjeje nga grupet e inspektimit për shkak se nuk mund të rrinte më me fëmijët në çadër, më i vogli prej të cilëve vetëm 6 muajsh.
Ai thotë se nuk ka marrë asnjë ndihmë financiare apo formë tjetër mbështetjeje nga shtetit dhe se është invalid me të ardhura prej 10 mijë lekësh në muaj që nuk i mjaftojnë.
Deklarimi i adresave nga ana e shtetasve shqiptarë që jetojnë dhe punojnë jashtë vendit është një proces që nuk ka lidhje me procesin e votimit të tyre. Deklarata u bë nga ministri i Shtetit për Diasporën, Pandeli Majko.
“Ngatërrohet regjistrimi i adresave të shtetasve jashtë vendit me listën e votuesve jashtë vendit dhe krijohet ndonjëherë ideja se po s’u bë regjistrimi i adresave nuk mund të ketë aplikim të së drejtës së votës. Nuk është e vërtetë! Sistemi që do të krijohet pranë KQZ-së, sipas modelit të Kosovës, është në aplikim për shtetasit jashtë vendit, të cilët aplikojnë me pasaportë dhe kartë identiteti dhe kjo krijon listën e votuesve. Nuk e krijon adresari listën e votuesve”, deklaroi Majko.
Ministri i Shtetit për Diasporën tha se procesi i votimit për emigrantët është një vendimmarrje ekskluzive e KQZ-së.
Ministri foli në Nënkomisionin Parlamentar për Diasporën, një strukturë në varësi të Komisionit për Politikën e Jashtme në Parlament. Ai ceku edhe çështjen e pensioneve të emigrantëve. Majko tha se pandemia ka vështirësuar punën dhe bisedimet me shtete të ndryshme për t’u njohur siguracionet emigrantëve shqiptarë, por tha se progres është bërë me Italinë.
“Nga përfaqësuesit dhe komunikimi që kemi me përgjegjësit shtetërorë italianë na është thënë që çështja e buxhetit është zgjidhur dhe tani çështja e marrëveshjes për pensionet janë vetëm negociatat”, deklaroi Majko.
Sekretari i Përgjithshëm i Partisë Demokratike, Gazmend Bardhi u përplas në Komisionin e Ligjeve me zv.ministrin e Energjisë dhe Infrastrukturës, Ilir Bejtja.
“Ke vrarë një njeri në Elbasan”, iu drejtua Bejtja numrit dy të Partisë Demokratike.
Kjo shkaktoi reagimin e Bardhit. “Ik more hajdut! Dil përjashta!”, tha ai, duke i kërkuar kryetares së Komisionit të Ligjeve që të përjashtonte nga seanca e Komisionit të Ligjeve zv.ministrin e Energjisë.
Përplasja ndodhi gjatë shqyrtimit në komision të marrëveshjes së OSHEE me BERZH për një kredi prej 70 milionë eurosh.
“Në mungesë të argumentave për borxhin e lartë të OSHEE dhe rritjen e borxhit nga muaji në muaj, zv ministri i Energjitikës foli me përbuzje dhe përçmim për kryefamiljarët që kanë vrarë veten në burg për shkak të pamundësisë për të shlyer borxhin ndaj OSHEE. Duke iu përgjigjur opozitës për rastin e një personi të vetëvrarë në burg, ku ishte për 35 mijë lekë të vjetra, Ilir Bejtaj tha se “ai s’u vetëvra nga borxhi, por nga mendtë e kokës”. Deputeti Gazment Bardhi i kërkoi të tërhiqte fjalët se po gënjente dhe po fyente një të vdekur, por përfaqësuesi i qeverisë këmbënguli në qendrimin përbuzës duke u shprehur se nuk e kuptonte që dikush të vrasë veten për 35 mijë lekë të vjetra”, thotë PD.
Mes agjendës së ngjeshur të vizitës së Presidentit Erdogan në Shqipëri, Kryeministri Edi Rama i shkëputi pak minuta kohë për t’i dhuruar një punim artistik të punuar nga vetë ai.
“E kam bërë vetë me këto dy duar”, i thotë Rama Erdogan.
Kryeministri ka hedhur në rrjetet sociale një video të shkurtër nga momenti i dorëzimit të veprës te Presidenti turk. Erdogan shfaqet i habitur dhe i drejtohet përkthyesit që ta pyesë nëse e ka bërë vetë Rama vërtet atë?
“Jam artist serioz unë! Si...!”, i përgjigjet Rama.
Më pas, Kryeministri i kërkon që ta ruajë veprën në shtëpi duke i thënë se ka vënë re që Zonja e Parë e Turqisë, bashkëshortja e Erdogan e kupton më mirë artin e tij se sa Presidenti turk.
“Do ta mbaj dhe ta ruaj në vendin më të mirë”, i thotë Erdogan.
Ilir Meta thotë se nuk përbën asnjë shkelje ligjore fakti që ai ka firmosur dokumente shtetërore me mbiemrin ‘Meta’ dhe jo ‘Metaj’ siç rezulton i regjistruar në gjendjen civile.
Ish-Presidenti doli në një konferencë për shtyp, ku u pyet nga gazetarët nëse përbënte shkelje ligjore fakti që ka firmosur dokumente zyrtare me një tjetër mbiemër nga ai që është i regjistruar në gjendjen civile.
“Jo, sepse duhet të keni parasysh që çdo dokument e firmë e titullarëve është e shoqëruar me vulë protokolli, vulë institucioni dhe 500 verifikime nga ana formale, që konfirmojnë në mënyrën më të qartë përgjegjshmërinë, apo autenticitetin e personit që ka bërë këtë”, deklaroi Meta.
Kjo ishte gjysma e përgjigjes për pyetjen. Gjysmën tjetër ja kaloi për përgjigje Petrit Vasilit. Ky i fundit u ndal te Edi Rama.
“Pse ndaleni te kjo, ne kemi një rast shumë interesant dhe pak i investiguar. Kemi dekrete Presidenti për emërimin e ish-ministrit të Kulturës, Edi Rama dhe të zgjedhur si kryetar bashkie. Ju e dini që në 2002 Edi Rama e ka ndërruar emrin nga Edvin Kristaq Rama në Edi Rama. Ky është i vetmi njeri që kemi një problem shumë të madh ligjor. Është rasti më tipik Edi Rama dhe i provuar e zeza mbi të bardhë. Një njeri me identitet krejt tjetër ka mbajtur poste shumë të rëndësishme”, u shpreh Vasili.
Ndërkohë, Ilir Meta iu shmang pyetjes nëse ka deklaruar të dy mbiemrat në formularin e dekriminalizimit të dorëzuar në KQZ.
“Unë kam qenë, jam dhe do të jem gjithmonë, Ilir Rexhep Metaj, i lindur më 24 mars në Çepan të Skraparit dhe nuk kam asnjë arsye që të mos jem krenar për emrin e mbiemrin tim”, tha ai.