Videot kryesore
Lulzim Basha u prit me protesta nga mbështetësit e Sali Berishës në Fier dhe para se të hynte në teatrin Bylis të qytetit të dyja palët “rivalizuan”; njëri grupim e priti me brohorima, tjetri me “Basha ik”.
Për të shmangur përplasjen mes dy grupimeve, në Fier mbërritën edhe forca nga Policia e Vlorës, ndërsa i pranishëm ishte edhe një grup i Forcave të Ndërhyrjes së Shpejtë.
“Basha në Fier i shoqëruar nga forcat speciale nën mbrojtjen e Edi Ramës! Po nga kush të mbron Rama z. Basha? Nga demokratët, që të kanë mbështetur me vite të tera? Janë po të njëjtët, që kanë qenë para Kryeministrisë. Janë ata, që mbyte me gaz, para shtëpisë tonë në 6 janar, janë ata, që kanë përballuar vetë, të gjitha fushatat, me financat e tyre, me kontributin e tyre, me kohën e tyre, janë ata, që më parë i mbyste Rama me gaz dhe tani i mbyt ti!”, deklaroi ish-kreu i degës së PD së Fierit, Luan Baçi.
Nga brenda sallës, pasuesi i tij, Agron Kapllanaj tha se kundërshtarët e Bashës kishin dalë në protestë kundër tij të detyruar.
“Sepse mbrëmë në 11 të natës ish-kryetarin e degës (Luan Baçin) e ka marrë në telefon Sali Berisha dhe i ka thënë që do t’i nxjerrësh me zor njerëzit atje kundër Lulzim Bashës. Sali Berisha është një komunist, një ish-sekretar partie”, tha Kapllanaj.
Rreshteri në pension Neim Shehaj i kalon ditët e tij duke riparuar një nëndetëse të epokës sovjetike, dëshmitare e së kaluarës së trazuar komuniste të Shqipërisë që tani po ndryshket dhe është gjysmë e zhytur në një bazë detare të Adriatikut.
Fati i nëndetëses së Luftës së Ftohtë, quajtur ‘Stuhia’ në bazën e Pashalimanit, nga ku Moska dikur shpresonte të kontrollonte Mesdheun nuk dihet akoma pasi autoritetet mbeten të pavendosura se çfarë të bëjnë me të.
"Kjo nëndetëse është si një kishë për mua. Unë mbërrita këtu si një marinar i ri dhe tani flokët më janë bërë gri", thotë Shehaj, 63 vjeç, i cili shërbeu aty për rreth tre dekada.
Nëse nëndetësja nuk nxirret së shpejti nga deti, "rrezikon të zhytet në fund dhe e gjithë historia e saj bashkë me të", paralajmëron ai.
Anija ishte pjesë e të ashtuquajturit Projekti 613 i përbërë nga nëndetëset e para që Bashkimi Sovjetik ndërtoi pas Luftës së Dytë Botërore.
Është e vetmja e mbetur nga 12 që Moska vendosi në bazën e Pashalimanit në Gjirin e Vlorës në fund të viteve 1950, kur Shqipëria dhe BRSS ishin ende aleatë të ngushtë.
"Prej andej mund të kontrolloja Mesdheun deri në Gjibraltar", kujton Jak Gjergji, komandanti i nëndetëseve i dalë në pension, të thoshte lideri sovjetik Nikita Hrushovi në vitin 1959 gjatë një vizite në bazë.
Hrushovi shpresonte të instalonte raketa me rreze të gjatë veprimi, anije luftarake dhe një aeroport në jugperëndim të Shqipërisë.
Por diktatori komunist i Shqipërisë Enver Hoxha përfundimisht ndërpreu lidhjet e ngushta me BRSS, duke akuzuar Moskën për devijime nga marksizmi i vërtetë.
Kjo i ndërlikoi gjërat për ekuipazhet e përziera shqiptaro-ruse të nëndetëseve.
“Marinarët e dy vendeve nuk flisnin më me njëri-tjetrin dhe incidentet ishin të shpeshta”, kujton 87-vjeçari Gjergji.
“Kur një marinar rus donte të ngrinte flamurin e kuq (të vendit të tij), një shqiptar e griste menjëherë me inat”.
Pas ndarjes së vitit 1961 mes Tiranës dhe Moskës, kjo e fundit tërhoqi tetë nëndetëse.
Në vitin 1997 ndërsa trazirat përfshinë Shqipërinë, baza u plaçkit dhe nëndetëseve iu hoqën armët, motorët dhe madje edhe shtretërit e marinarëve.
Autoritetet çmontuan tre nga katër nëndetëset e mbetura dhe i shitën ato për metal në vitin 2009.
Vetëm një mbijetoi... falë një romani
Shkrimtari Ismail Kadare në romanin e tij të vitit 1973 "Dimri i vetmisë së madhe", për shkëputjen mes Moskës dhe Tiranës, i caktoi nëndetëses numrin 105.
“Ky është numri i vetëm që më erdhi ndërmend teksa po shkruaja”, ka thënë Kadare.
"Që atëherë nëndetësja njihet me këtë numër. Edhe falë këtij numri sot është këtu!"
Nëpërmjet librit, fama historike dhe rëndësia kulturore mori vlerë simbolike.
Fama e saj shkoi më tej kur u realizua një film i bazuar në romanin e Kadaresë, për të cilin numri 105 u pikturua në nëndetëse dhe mbetet ende.
Por mbijetesa e saj varet kryesisht nga vendosmëria e Shehajt, i cili prej vitesh ka rinovuar nëndetësen 76 metra, rrjetin e saj elektrik, sistemin e ventilimit, postën e komandës dhe dhomat e saj.
Ai kujdeset për detajet më të vogla. Ai mbush vrimat në byk për të ndaluar nëndetësen të fundoset përgjithmonë.
“Autoritetet duhet të vendosin shpejt se çfarë të bëjnë me të, rreziqet janë të mëdha, uji i detit përshpejton ndjeshëm korrozionin”, paralajmëron 63-vjeçari.
Ministria e Kulturës, e cila është zotuar për vite me radhë për të restauruar nëndetësen, ka thënë për AFP se do ta "përcillte dosjen" në ministrinë e mbrojtjes, e cila mund ta përfshijë atë në një muze të ardhshëm të Luftës së Ftohtë.
Shqipëria përqafoi Perëndimin pas rënies së komunizmit në vitin 1990, u bashkua me NATO-n dhe aspiron të anëtarësohet në Bashkimin Europian.
Baza ka qenë e një rëndësie të madhe që nga lashtësia për shkak të pozicionit gjeostrategjik. I gjithë trafiku detar në detin Adriatik por edhe në Mesdhe mund të kontrollohet prej saj, thotë Sabri Gjinollari, komandanti i flotiljes.
Në bazën e afërt të Porto Palermos, një tunel i gjerë nëntokëor anti-atomik i braktisur, i gërmuar në shkëmb në fund të viteve 1960, ishte menduar për anijet raketore kineze që nuk mbërritën kurrë.
Hoxha i prishi lidhjet me Pekinin në vitin 1978 dhe tuneli u përdor për një kohë si strehë për nëndetëset dhe anijet e tjera.
Tani, një yll gjigant i kuq i pikturuar në një mur të rrënuar është e vetmja shenjë e së kaluarës aty.
Disa do të donin që vendi, në një nga këndet më të bukura të bregdetit shqiptar, të shndërrohej në muze.
Por, nuk pajtohet komandanti i bazës Shkëlqim Shytaj.
“Ne do të preferonim që të përdoret nga ushtria, qoftë edhe me kapacitet të reduktuar”.
Partia Demokratike hyri në marrëveshje të veçanta me aleatët, që firmosën njëri pas tjetrit “Platformën e Bashkëpunimit”, kryefjalë e të cilës është refuzimi për të hyrë në zgjedhje përsa kohë Edi Rama është Kryeministër.
Durrësi mardhte mbrëmjen e së enjtes. Jo nga era e ftohtë dhe e shpejtë, as nga shiu që i lagte shpinën, barkun, këmbët dhe sytë qytetit të lashtë, por nga braktisja.
Pas luftës me Bajlozin e Zi, ashtu rreckosur, sakatuar, plagosur deri në palcë, pa shkëlqim dhe hijeshi, Durrësi është strukur nën vete, pa bijtë e tij, i lënë në qoshkë të vajtojë i vetëm.
Tek eci me makinë nëpër Vollgë, aty ku në pikun e sezonit turistik nuk ke vend të hedhësh as një kokërr mollë, ndjen frikë vetmie.
Të ngjan sikur i je futur në bark një qyteti të basdisur dhe të hedhur në plehra. Ndjen ftohtë dhe trishtim të thellë.
Kryeministri Edi Rama u përpoq që të shmangë komentet mbi ecurinë e bisedimeve me opozitën për reformën zgjedhore, megjithëse tha se ishte në dijeni të të gjithë procesit. Refuzimi për të komentuar propozimet e opozitës, Kryeministri e lidhi me përpjekjet e ndërkombëtarëve për të mundësuar konsensusin.
Megjithatë, Rama këmbëngul se mazhoranca do të qëndrojë brenda kornizave të rekomandimeve të bëra nga OSBE/ODIHR, sidomos tek depolitizimi i administratës publike dhe tek shtrirja e teknologjisë në procesin e votimit. Këto janë dy nga tre pikat ku ka ngecur dialogu, pasi opozita kërkon shtrirje 100 për qind të identifikimit biometrik të zgjedhësve.
“Ka një sugjerim të kthyer në një kërkesë që nga Bundestagu është përfshirë në dokumentin e Këshillit për një reformë zgjedhore mbi bazën e rekomandimeve të OSBE/ODIHR, që do të votohet në Parlament. Mbi bazën e këtyre rekomandimeve, gjithçka që nuk është shkencë, ne jemi të hapur deri në fund për çdo gjë. Por, duke qenë se në këtë proces për të ndihmuar janë përfshirë edhe partnerë miq të Shqipërisë, nuk dëshiroj që të bëj komente para sesa të flasin dëshmitarët”, tha ai.
Kryeministri nënkuptoi se brenda 24 orëve do të mësohet nëse ndërmjetësuesit ndërkombëtarë do të jenë të suksesshëm në përpjekjet e tyre për marrëveshje apo jo. Ai i rezervoi vetes të drejtën për të folur më tepër për reformën zgjedhore pas disa orësh dhe me afat maksimal 24 orë.
“Pas disa orësh, maksimumi 24 orësh do të flas”, tha ai.
Afati përkon me mbledhjen e radhës të Këshillit Politik, që është thirrur pasditen e kësaj të marte në orën 17:00.
Rama iu përgjigj edhe kërkesave për ndryshim sistemi.
“Ata që mendojnë se ky sistem, ai sistem mund të bëjë mrekulli nuk është e vërtetë. Është thjesht çështje respektimi standardesh dhe garantimi standardesh. Ne për këtë kemi punuar dhe besoj e kemi bërë detyrën tonë dhe për këtë ka dëshmitarë”, deklaroi ai.
Kryeministri tha se ndjente keqardhje që në 2020 klasa politike shqiptare kishte ende nevojë për ndërhyrjen e ambasadave ndërkombëtarë për të diskutuar një çështje, që thotë se përcakton rregullaat e lojës.
“Duhej ta kishim bërë vetë këtë, por duke qenë se palët e tjera kanë nevojë për këtë element për garanci, nuk ka problem. u jam mirënjohës miqëve që janë përpjekur të na ndihmojnë duke lehtësuar procesin e komunikimit. Nuk bëj koment sot për këtë pasi mendoj që ka akoma të tjerë që duhet të flasin”, u shpreh ai.
Çështjet që qëndrojnë në mes të marrëveshjes
Mes dështimit dhe arritjes së konsensusit qëndrojnë tre çështje. E para lidhet me identifikimin biometrik të votuesve. Opozita kërkon që ky identifikim të zbatohet në të gjithë vendin, ndërsa socialistët propozojnë fillimisht një projekt pilot, që do të përfshijë deri në 10 për qind të elektoratit.
Pika e dytë lidhet me depolitizimin e administratës zgjedhore, që është edhe një rekomandim i OSBE/ODIHR. Socialistët këmbëngulin tek kjo pjesë. PD dhe LSI nga ana tjetër janë tërhequr disi nga qëndrimi fillestar kundër këtij propozimi dhe duken të gatshëm që të japin konsensusin për të, por e kanë kushtëzuar depolitizimin e administratës me identifikimin biometrik 100 për qind.
Pika e tretë lidhet me Kolegjin Zgjedhor. Mazhoranca propozon që anëtarë të këtij kolegji të jenë vetëm gjyqtarët e Apelit që kanë kaluar procesin e vettingut, ndërsa opozita fillimisht propozoi që pjesë e këtij Kolegji të bëheshin gjyqtarë të të gjitha shkallave të gjyqësorit, edhe pa e kaluar vettingun.
Por, ditët e fundit opozita ka paraqitur një propozim të ri, sipas të cilit Gjykata Kushtetuese duhet të marrë kompetencat e Kolegjit Zgjedhor. Socialistët shprehin rezerva për këtë propozim dhe deklarojnë se ky propozim mund të kërkojë ndërhyrjen në Kushtetutë, pasi Kushtetuta i ka të përcaktuara kompetencat e Gjykatës Kushtetuese.
Ndërkohë, palët kanë rënë dakord për një mori çështjet të tjera, duke filluaar që nga kamerat në qendrat e votimit, aktivizimin e SPAK-ut në hetimin e krimit zgjedhor, imunitet penal ndaj personave që denoncojnë krimet zgjedhore, hapje e kutive të votimit me kërkesa të partive, kur ka dyshime të arsyeshme për mospërputhje numri votuesish me fletët e votimit, financimi në fushatë eleketorale dhe vendosja e një perimetri të gjerë sigurie rreth qendrave të votimit.
Serioziteti i nismës së opozitës parlamentare për të ndryshuar Kushtetutën dhe sistemin zgjedhor u minua në mbledhjen e përbashkët të kësaj të premteje të Këshillit të Legjislacionit dhe të Komisionit të Ligjeve.
Deputeti Adriatik Alimadhi tha se deputeti Kostaq Papa, që rezulton mes 28 emrave që kanë firmosur kërkesën për ndryshime Kushtetuese nuk e ka firmosur vetë atë. Ai tha se po të krahasohen firmat e tij me firmën e hedhur në nismën në fjalë ndryshimi është i qartë. Alimadhi deklaroi se në vend të Kostaq Papës firma është hedhur nga një deputet tjetër, pa bërë publik emrin e firmëtarit.
“Të krahasohen firmat. Ajo firmë dhe ato që ka hedhur Kostaq Papa herë të tjera. Firma reale është ndryshe dhe firma që ka firmosur një deputet tjetër është ndryshe. Unë tërhiqem dhe vazhdoni ju mbledhjen. Keni shtrembëruar proceset demokratike, edhe ky propozim shtrembëron votën e votuesve shqiptarë”, deklaroi Alimadhi.
Alimadhi akuzon për falsifikim dhe e cilëson këtë si papërgjegjshmëri dhe mungesë serioziteti për një nismë që prek Kushtetutën.
Deputeti Kostaq Papa pranoi se nuk e ka firmosur personalisht nismën në fjalë, por thotë se e mbështet atë.
“Unë jam deputet fuqiplotë dhe gjithçka që bëj e bëj me ndërgjegje, kur vjen puna për të ndihmuar 85 për qind të shqiptarëve për ndryshimin që duan ata. Unë veproj edhe në forma të tjera. Nuk është ky thelbi. Thelbi është që unë jam dakord me firmën time, jam dakord me procedurën që është bërë. Nuk kam nevojë për avokat. Nuk është thelbi e hodha firmën me një presje, apo me dy presje, apo e firmosur nga dikush tjetër. Unë do të nisem te protokolli dhe do të hedh firmën për herë të dytë”, deklaroi ai.
Edhe kreu i Komisionit të Ligjeve, Ulsi Manja thotë se përplasja për firmën e zhvendos debatin nga thelbi, që janë ndryshimet e rëndësishme kushtetuese.
Mes agjendës së ngjeshur të vizitës së Presidentit Erdogan në Shqipëri, Kryeministri Edi Rama i shkëputi pak minuta kohë për t’i dhuruar një punim artistik të punuar nga vetë ai.
“E kam bërë vetë me këto dy duar”, i thotë Rama Erdogan.
Kryeministri ka hedhur në rrjetet sociale një video të shkurtër nga momenti i dorëzimit të veprës te Presidenti turk. Erdogan shfaqet i habitur dhe i drejtohet përkthyesit që ta pyesë nëse e ka bërë vetë Rama vërtet atë?
“Jam artist serioz unë! Si...!”, i përgjigjet Rama.
Më pas, Kryeministri i kërkon që ta ruajë veprën në shtëpi duke i thënë se ka vënë re që Zonja e Parë e Turqisë, bashkëshortja e Erdogan e kupton më mirë artin e tij se sa Presidenti turk.
“Do ta mbaj dhe ta ruaj në vendin më të mirë”, i thotë Erdogan.
Krizat nxisin bizneset që të diversifikojnë aktivitetet e tyre, për t’u përshtatur me kushtet e reja me të cilat duhet të përballen dhe me nevojën që ka tregu.
Prej disa javësh, nevoja e tregut global ka qenë për materialet mbrojtëse kundër Covid-19, përfshirë këtu edhe maskat e fytyrës. Pikërisht për maskat kompania amerikane Indiegogo, një kompani që nxit dhe promovon idetë e reja të të bërit biznes, ka paraqitur konceptin e saj.
Nuk bëhet fjalë për një maskë tradicionale, por për një pajisje që izolon plotësisht pjesën e kokës së njeriut, përfshirë pjesën e tejdukshme me xham në fytyrë. Përmes filtrave të vendosur në pjesën e gjoksit, pajisja pastron ajrin dhe shmang, sipas kompanisë, deri në 99 për qind thithjen e viruseve dhe baktereve të dëmshme për organizmin.
Pajisja vendoset mbi shpatulla, pra nuk peshon mbi kokë dhe mbërthehet lehtësisht nën sqetulla. Aktualisht gjithçka mbetet në kuadër të një ideje dhe vetëm një prototip është realizuar. Por, Indiegogo është optimiste se për prodhimin masiv të tyre do të gjejë shpejt një investitor.
Sekretari i Përgjithshëm i Partisë Demokratike, Gazmend Bardhi u përplas në Komisionin e Ligjeve me zv.ministrin e Energjisë dhe Infrastrukturës, Ilir Bejtja.
“Ke vrarë një njeri në Elbasan”, iu drejtua Bejtja numrit dy të Partisë Demokratike.
Kjo shkaktoi reagimin e Bardhit. “Ik more hajdut! Dil përjashta!”, tha ai, duke i kërkuar kryetares së Komisionit të Ligjeve që të përjashtonte nga seanca e Komisionit të Ligjeve zv.ministrin e Energjisë.
Përplasja ndodhi gjatë shqyrtimit në komision të marrëveshjes së OSHEE me BERZH për një kredi prej 70 milionë eurosh.
“Në mungesë të argumentave për borxhin e lartë të OSHEE dhe rritjen e borxhit nga muaji në muaj, zv ministri i Energjitikës foli me përbuzje dhe përçmim për kryefamiljarët që kanë vrarë veten në burg për shkak të pamundësisë për të shlyer borxhin ndaj OSHEE. Duke iu përgjigjur opozitës për rastin e një personi të vetëvrarë në burg, ku ishte për 35 mijë lekë të vjetra, Ilir Bejtaj tha se “ai s’u vetëvra nga borxhi, por nga mendtë e kokës”. Deputeti Gazment Bardhi i kërkoi të tërhiqte fjalët se po gënjente dhe po fyente një të vdekur, por përfaqësuesi i qeverisë këmbënguli në qendrimin përbuzës duke u shprehur se nuk e kuptonte që dikush të vrasë veten për 35 mijë lekë të vjetra”, thotë PD.
Kryeministri Edi Rama viziton për disa orë Prishtinën në mesin e një krize e tensionesh mes Kosovës e Serbisë, për shkak të reagimit ekstrem të Beogradit pas vendimit të reciprocitetit të targave.
Vizita nis me organizimin e ceremonisë së pritjes nga Kryeministri Albin Kurti në Prishtinë rreth orës 09:00 dhe më pas takimi mes delegacioneve.
Rreth orës 10:20 minuta, sipas agjendës së publikuar pritet të ketë një konferencë të përbashkët për shtyp mes dy kryeministrave.
Vizita vjen mes tensioneve të shkaktuara në veri të Kosovës nga serbët që protestojnë kundër reciprocitetit të targave. Shfaqjet e forcës së Beogradit në kufi me Kosovën, ku ka afruar tanke, ushtarë, avionë e helikopterë kanë nxitur shumë analistë e politikanë që të vënë në mëndyshje sinqeritetin e Serbisë në lidhje me nismën “Ballkani i Hapur”.
Gjithashtu, vizita e Ramës në Kosovë pason atë të Nju Jorkut, ku gjatë fjalës së mbajtur para Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, kreu i Qeverisë shqiptare u bëri thirrje të gjitha vendeve që ta njohin pavarësinë e Kosovës, përfshirë këtu edhe vetë Serbinë. Ai tha se OKB është e paplotë pa Kosoën anëtare të saj dhe se pavarësia është një realitet i pakthyeshëm.
Qendërmbrojtësi kuqezi që luan për bergamaskët zhbllokoi rezultatin në pokerin e zikaltërve ndaj Genoa-s në Kupën e Italisë. Krosimin e Zalewski-t nga e majta, pasi u çlirua në qendër, Gjimshiti e dërgoi në rrjetë.
“Ftoj të gjithë qytetarët e Kosovës, pa dallim etnie që ta shohin këtë çështje si një ndërmarrje krejt normale për vendosjen e rendit dhe ligjit. Nuk është e drejtuar kundër asnjë komuniteti, përkundrazi duhet t’u jemi mirënjohës qytetarëve për bashkëpunimin që kanë bërë me institucionet dhe policinë e Kosovës”, deklaroi Presidenti Hashim Thaçi.