Videot kryesore | Video Gazeta Si

Kreu

Videot kryesore

All Time

Today

This week

This month

This year

⁣Komisionerëve të BE u lejohet pjesëmarrja në fushata, por shqetësimi është ngritur Gazeta Si 89 Shikime • 5 years më parë

Kryeministri Edi Rama tha se pret një përgjigje zyrtare dhe publike nga Komisioni Europian nëse komisionerët e BE-së kanë të drejtë të bëhen palë në një proces zgjedhor, apo jo. Përgjigjja zyrtare dhe publike, siç Rama e kërkon ndoshta do të mbërrijë në ditën në vazhdim, por një precedent i verës së 2020-ës sinjalizon përmbajtjen e saj.

Bëhet fjalë për debatin e ndezur pas shfaqjes të as më pak dhe as më shumë, por të vetë Presidentes së Komisionit Europian, Ursula von der Leyen duke u bërë palë në zgjedhjet qendrore në Kroaci në krah të partisë së kryeministrit Andrej Plenkoviç.

Presidentja e KE-së është filmuar në muajin korrik të 2020-ës, dy ditë para se kroatët të votonin për qeverinë e tyre të re. Ajo shfaqet me në krah zëvendësen e saj, Dubrakva Suica dhe politikanë të tjerë europianë të qendrës së djathtë, si kancelari austriak, Sebastian Kurz teksa përsërisin sloganin e partisë së Kryeministrit Andrej Plenkoviç, “Sigurna Hrvatska”, e përkthyer në shqip “Kroacia e sigurtë”.

Pjesëmarrja e Presidentes së KE, përfshirë këtu dakordësia e dhënë për t’u filmuar nga zyrat dhe selia e Komisionit për të përçuar mesazhin në mbështejte të një pale në zgjedhjet kroate nga ngjalli reagime dhe kritika që mbërritën deri në zyrën e Avokatit të Popullit të BE-së, Emily O’Reilly.

Përmes një letre dorëzuar Komisionit më 14 korrik 2020, O’Reilly e vë në dijeni këtë institucion se kritikat dhe shqetësimet e ngritura ishin të bazuara.

“...dhe nën dritën e këtyre shqetësimeve, përfshirë këtu edhe nga publiku i gjerë, vlerësoj me rëndësi që Komisioni të sqarohet mbi këtë çështje”, thuhej ndër të tjera në letrën e saj.

Avokatja e BE-së ngrinte pyetjet nëse Kodi i Sjelljes dhe Etikës mbi bazën e të cilit ushtrojnë funksionet e tyre komisionerët dhe zyrtarët e tjerë të lartë të këtij institucioni ishte mjaftueshëm i qartë në këtë pjesë? Nëse ishte e nevojshme ndërhyrja tek ky Kod dhe nëse rregullat zbatoheshin nga Presidentja e KE?

Kodi i Sjelljes dhe Etikës u lejon komisionerëve që të marrin pjesë aktive në politikë-bërjen e vendeve anëtare të BE-së, por gjithashtu thekson se “nëse kandidojnë në zgjedhje, ose luajnë një rol aktiv në fushata zgjedhore, duhet që më parë të dorëhiqen, ose pezullohen nga detyra dhe posti që mbajnë te Komisioni përsa kohë zgjat ky aktivitet, ose të paktën përgjatë fushatës zgjedhore”.

Një zëdhënës i von der Leyen reagoi në atë kohë duke u mbrojtur se klipi me mesazhin e përçuar prej saj në mbështetje të hapur për Andrej Plenkoviç në Kroaci ishte përçuar jo në emër të institucionit që ajo drejton, por si qëndrim personal i saj, pavarësisht se në mesazh kjo nuk sqarohej.

Më vonë, Komisioni i thotë Avokates O’Reilly se ishte në përgjegjësinë dhe vlerësimin e çdo anëtari të Komisionit nëse dëshiron që të angazhohet në një fushatë elektorale të një vendi anëtar, por duke plotësuar kushtet e përcaktuara në nenin 9 të Kodit të Sjelljes.

“...mund të bëhen pjesë e politikës së vendeve anëtare, organizatave, ose fushatave elektorale, përfshirë këtu për zgjedhje vendore ose qendrore, por duke siguruar që ky angazhim nuk cenon dhe pengon detyrën e tyre si pjesë e Komisionit”, thuhet në këtë artikull.

Reagimi dhe sqarimi i KE-së u mirëprit, por ndezi debatin për ndërhyrje në Kodin e Sjelljes, ku disa propozime janë që të ndalohet plotësisht pjesëmarrja e tyre në fushatat zgjedhore të vendeve anëtare.

E në mes të këtij debati, Komisioni njoftoi në fillim të këtij viti se do të rishikojë këto rregulla me synim qartësimin e kushteve dhe rrethanave se kur një komisioner mund të përfshihet në fushata elektorale në vendet anëtare.

Deri më tani, rregullat ende nuk kanë ndryshuar dhe komisionerëve u lejohet pjesëmarrja në fushatat elektorale...të paktën në ato për vendet anëtare. Për vendet kandidate, siç është Shqipëria, nuk ka një parashikim konkret.

⁣Metamorfoza e Lulzim Bashës për vettingun në drejtësi Gazeta Si 80 Shikime • 4 years më parë

Në një nga ditët e prillit të çadrës së Republikës së Re këtu e 5 vjet më parë, kur ish-ambasadorja e BE-së në Tiranë, Romana Vlahutin i kërkoi Lulzim Bashës miratimin e paketës ligjore me 7 ligje për zbatimin e reformës në drejtësi si kusht për hapjen e negociatave, kreu i PD-së tha: “Nuk ka bisedime, nuk ka negociata, ka vetëm bisedime për të negociuar largimin tënd (Ramës) dhe ardhjen e një qeverie teknike, nuk do të negociojmë futjen tonë në qeveri jo, ne do të jemi opozita deri sa qytetarët të vendosin se kush do të qeverisë këtë vend, por harroje se do të bësh zgjedhje me ministrin tënd të Brendshëm që njihet botërisht si mbrojtës i krimit, harroje se do të bësh zgjedhje zotëria juaj, harroje se do të bësh zgjedhje me kriminelët kryetar bashkish, me kriminelët në Kuvend... Na kanë thënë bëjeni vettingun se do të hapen negociatat, kësaj në shqip i themi broçkulla, në anglisht ka një fjalë”. Basha iu drejtua atyre që e rrethonin: “Kush di anglisht këtu? Si i thonë në anglisht? Pyeti ai, duke marrë përgjigje të shpejtë jo vetëm nga një zë.

“Bullshit”, ngriti zërin.

Basha do ta përcillte me pak fjalë të ngjashmen edhe në një postim të tij në Facebook diku nga mesi i prillit i vitit 2017.

“Opozita është pro vettingut sipas parashikimeve kushtetuese të 22 korrikut për vettingun. Ligji i miratuar në mënyrë të njëanshme nga Edi Rama nuk ka lidhje me këtë reformë dhe nuk i shërben vettingut, por kapjes së procesit të vettingut për të kapur pastaj gjithë aparatin e drejtësinë.

Ka vetëm një garanci për largimin e gjyqtarëve dhe të prokurorëve të korruptuar: një vetting i pavarur. Këtë vetting do të bëjmë në Republikën e Re.

Ne do të votojmë nga e para ligjin për vettingun dhe pesë ligjet e tjera të zbatimit të reformës në drejtësi, sipas marrëveshjes se 22 korrikut, për t’i kthyer ato tek fryma dhe gërma e 22 korrikut dhe, mbi të gjitha, për të garantuar një drejtësi të pavarur nga politika dhe nga krimi.

Por së pari duhet të bëjmë zgjedhje të lira”.

Por vetëm pak kohë më pas, (as një muaj nga premtimet e tij), Lulzim Basha hyri në zgjedhje me Ramën kryeministër, ndryshe nga sa tha, bëri bashkëqeverisje me të, ndryshe nga sa tha, nuk ndryshoi konfigurimin e kryetarëve të bashkive “kriminelë” e as deputetëve, madje kaloi edhe paketa ligjore për drejtësinë.

Lulzim Basha kishte një opinion tjetër edhe ndaj ndërkombëtarëve në një nga debatet për zgjedhjen e drejtuesve të organeve në drejtësi.

“...Nuk mund të ketë kurrësesi në pikëpamjen time ndonjë institucion ndërkombëtar i cili të kërkojë dhunimin e Kushtetutës dhe nuk mund t’i shkojë askujt në mendje asnjë përfaqësuesi ndërkombëtare t’i kërkojë shqiptarëve apo faktorëve politike apo opozitës të shkelin mbi konsensusin e 22 korrikut kjo për mua është e paimagjinueshme. Nuk kanë asnjë vlerë sepse nuk kanë asnjë tagër që të interpretojnë Kushtetutën e Shqipërisë...”

Basha nuk ndryshoi gjithashtu qëndrim për KPK kur këmbëngulte disa herë se kish përdorur dy standarde për shkarkimin e gjyqtarëve dhe prokurorëve, kur drejtësia e re ishte diskretituar e deri tek deklaratat se vettingu ishte korruptuar që në gjenezë.

Këto ishin qëndrimet e Lulzim Bashës deri pak muaj më parë, kur në një ditë tetori mes konfliktit të hapur me Sali Berishën i shpallur “non grata” nga SHBA dhe një propozimi të ardhur në Kuvend nga PS-ja për zgjatjen e mandatit të KPK dhe komisionerëve publik deri në fund të 2024-ës, Basha do të ndalte hovin dhe do të sqaronte një të vërtetë se me mbarimin e mandatit të KPK-së, procesi nuk mbetej në vakum.

“Nuk ka vakum kushtetues, vettingu vazhdon, nuk ndalet. E parashikon Kushtetuta. Mundësisht tua sqaroni sa më mirë shqiptarëve. Ajo që kërkohet është zgjatja e mandateve të 14 personave që kanë pasur katër vite kohë. Para se ky vendim të merret, duhet të diskutohet fillimisht se çfarë kanë bërë këta njerëz, si ka ecur procesi, çfarë kanë bërë, a kanë pasur presion, duhet vendosur cila është më e mira përballë reformës në drejtësi. Çdo vendim i yni është më i miri për shqiptarët”, tha Basha për mediat disa muaj më parë.

Se sa u bë analiza nga Basha apo grupi i PD për atë që ka bërë KPK këto vite kjo mbetet për tu parë.

Ajo që kuptuam të gjithë ishte një qëndrim i tij pro zgjatjes së mandatit të vettingut vetëm 30 minuta para fillimit të seancës me një opinion krejtësisht të ndryshuar edhe për ndërkombëtarët kur tha se këta të fundit e kishin kërkuar dhe jo PS që sipas tij donte t’ia kalonte vettingun KLGJ dhe KLP.

Basha tha të enjten para medias se nuk kishte ndryshuar qëndrim por zbuti tonet kur nënvizoi se, “reforma në drejtësi ka pasur ngecje dhe devijime”.

Përkundër qëndrimit të 5 viteve me parë, Basha tha se vota ishte për integrimin e vendit. Dhe mbi të gjitha, ai theksoi se PD-ja e kishte arritur qëllimin duke ngritur dy komisione ajo për reformën zgjedhore dhe atë territoriale.

Politikisht ngritja e dy komisioneve nuk do të thotë asgjë, sa kohe që nuk kemi objekt të paracaktuar dhe me qëndrime paraparake nga PS-ja krejt të ndryshme për secilën prej çështjeve.

Nuk do të thotë asgjë politikisht as për kauzën tjetër atë të vettingut të politikanëve (që aq shumë e theksoi Basha të enjten), kur PS-ja minimalisht nuk ka lëshuar sinjale afruese, e madje edhe disa opinione paraprake nga shoqëria civile depozituar në Kuvend flasin kundër propozimit

Nuk do të thotë asgje politikisht sa kohë që kemi një komision po aq të rëndësishëm atë për inceneratorët që deri më tash ka bërë një vrimë në ujë dhe ka pak shanse edhe nëse i zgjatet mandati i kërkuar nga PD-ja.

Që do të thotë shumë pak në dhënien e një shpjegimi të drejtë, bindes dhe shterues për një kryetar opozite që deri para do muaj më parë, për më shumë se 5 vjet, ka mbajtur një qëndrim diametralisht të kundërt për çështjen më të diskutueshme në vend atë të vettingut në drejtësi.