Videot kryesore
A mund të ndryshohen në mënyrë të njëanshme rregullat themelore që rregullojnë konkurrencën zgjedhore, veccanërisht rregullat në lidhje me transformimin e votave në mandate mes konkurentëve pasi të ketë filluar procesi zgjedhor dhe vetëm 6 muaj para datës së zgjedhjeve? Sa e rëndësishme është qëndrueshmëria e legjislacionit zgjedhor dhe njohja e ligjit nga konkurrentët zgjedhorë mjaftueshëm kohë përpara zgjedhjeve për vetë cilësinë dhe besueshmërinë e procesit të zgjedhjeve?
Nëse rregullat, veccanërisht ato që kanë të bëjnë me transforimin e votave në mandate midis konkurrentëve ndryshohen në mënyrë të njëanshme dhe shumë afër datës së zgjedhjeve në mënyrë që të sigurojnë avantazh për partinë që ka paraqitur ndryshimet, a dëmtojnë, ose ndikojnë këto ndryshime parimet e qëndrueshmërisë së ligjit, sigurisë juridike dhe rregullave të barabarta të lojës së konkurrimit që janë kycce për të përmbushur angazhimet e OSBE-së për zgjedhje demokratike? A e kompromentojnë këto ndryshime procesin zgjedhor? A kompromentojnë ato stabilitetin politik nëse bëhen në kundërshtim me konsensusin e 24 janari dhe 5 qershorit të arritur nga shumica e partive politike?
A shkelet përfundimisht parimi i garancive proceduriale nëse ndryshime të tilla në ligjin zgjedhor të miratuara njëanshmërisht dhe me nxitim bëhen në mungesë të një gjykatë kushtetuese funksionale, e cila mund të kontrollojë përpuethshmërinë e tyre me Kushtetutën dhe standardet e Konventës Europiane të të Drejtave të Njeriut.
Ndërsa ndryshimet e njëanshme në Kushtetutë të Kodit Zgjedhor të 30 korrikut dhe 5 tetorit nuk ishin pjesë e rekomandimeve të hershme të OSBE/ODIHR për Shqipërinë, a është procedura urgjente një motiv i ligjshëm për të justifikuar ndyrshimet e njëanshme nga një Parlament i kontestuar që nuk plotëson kuorumin kushtetues prej 140 deputetësh? A kishte ndonjë nevojë kushtetuese sipas standardeve ndërkombëtar për t’i modifikuar ato në mënyrë të njëanshme?
A është dispozita e futur rishtasi në Kodin Zgjedhor për të drejtën e kryetarit të një partie politike për të kandiduar në 4 qarqe zgjedhore në përputhje me standardet ndërkombëtare dhe veccanërisht me parimin e mosdiskriminimit mes kandidatëve dhe votuesve?
A e pengojnë rregullat aktuale në fuqi për mbledhjen dhe shndërrimin e tyre në mandate mes konkurrentëve, veccanërisht ato në lidhje me koalicionet zgjedhore dhe formulën përkatëse për ndarjen e mandateve, futjen e listave të hapura dhe përzgjedhjen e kandidatëve nga votuesit? Në rast se legjislacioni miraton listat e hapura, ndërsa mekanizmi ekzistues i koalicioneve zgjedhore dhe formula përkatëse për ndarjen e mandateve për koalicionet mbeten ashtu sicc janë aktualisht në fuqi, a do të ishte legjislacioni përkatës shqiptar në përputhje me angazhimet e OSBE-së?
A i dëmton të drejtat e partive politike dhe elektorateve të tyre imponimi i njëanshëm i ndryshimeve në Kodin Zgjedhor në lidhje me koalicionet zgjedhore për të kandiduar me një listë unike?
Duke pasur në konsideratë situatën, cila do të ishte një zgjidhje e pranueshme për të garantuar një proces zgjedhor me standarde europiane për zgjedhje demokratike dhe të dakordësuara nga të gjitha aktorët kryesorë politikë dhe subjektet zgjedhore në mënyrë që të shmanget një krizë tjetër zgjedhore dhe politike.
Çështja e teatrit ka ndërlikuar tryezën mes socialistëve dhe demokratëve për reformën zgjedhore, dhe deri më tani duket se rikthimi i shpejtë palëve në tryezën e Këshillit Politik për reformën zgjedhore është një mision i pamundur, por jo i pashpresë.
Kryeministri i ktheu përgjigje nismës së AMT-së për peticionin ku kërkohet rindërtimi i teatrit të ri ashtu siç ishte dhe në vendin ku ishte, si dhe sfidoi kreu e Partisë Demokratike gjatë protestës së organizuar nga Aleanca për Mbrojtjen e Teatrit duke i kërkuar që të rikthehej në tryezën e reformës zgjedhore, ta përmbyllnin atë dhe më pas të fitojë zgjedhjet për të mbajtur premtimin e rindërtimit të godinës së teatrit aty ku ishte, ashtu siç ishte.
“10 mijë veta, 20 mijë veta, 30 mijë, 50 mijë, 100 mijë, 200 mijë artistë mund të gjenden për të firmosur dhe nëse çështja është kaq e madhe, kaq artistike, kaq shekspiriane, opozita le të vijë të bëjmë reformën zgjedhore, ta kryejmë atë, të përcaktojmë rregullat e lojës. Kur të shkojmë në zgjedhje, të gjitha bijat dhe bijët e Shekspirit e sjellin opozitën në Qeveri dhe opozita del me alternativën do të ndërtoj teatrin siç ishte dhe merr mbështetjen e popullit për të rindërtuar siç ishte dhe kështu zgjidhen gjërat në demokraci. zgjidhje me muskuj dhe vija të kuqe as ka pasur, as ka dhe as do të ketë të paktën përsa kohë do të jem unë në këtë detyrë”, tha Rama në një intervistë dhënë për Euroneës Albania.
Rama foli pas takimit me përfaqësues të ambasadave ndërkombëtare në Tiranë, mes të cilëve edhe ambasadorja e SHBA, Yuri Kim. Ai tha se theksi i bisedës është vënë tek reforma zgjedhore. Në media qarkulluan artikuj se SHBA ka paraqitur një draft. Lulzim Basha tha se nuk është njohur me këtë draft, por tha gjithashtu se 17 maji, dita e prishjes së godinës së teatrit tregon qartë vullnetin e mazhorancës për këtë reformë.
“Partia Demokratike dhe Opozita kanë pasur dhe kanë treguar vullnet për Reformën Zgjedhore pikërisht sepse duhet që një orë e më parë shqiptarët t’u drejtohen kutive të votimit. Sot nuk është përgjegjësia e jonë. Me atë që ndodhi me 17 maj Partia Socialiste dhe Edi Rama kanë hedhur në erë besimin në një proces që pa besim nuk është asgjë. Opozita nuk mund të jetë fasadë! Përgjegjësia është e Edi Ramës”, deklaroi Basha.
Megjithatë, Basha e la të hapur se për çështjen e reformës zgjedhore vendimi do të merret në ditët në vazhdim.
“Në ditët në vijim Partia Demokratike dhe opozita do të përvijojnë hapat e mëtejshëm me qëllim që synimi ynë i kahershëm për t’u dhënë shqiptarëve lirinë e votës, pa të cilën nuk mund të ketë as ekonomi, as zhvillim, as punësim dhe as Europë, të realizohet një orë e më parë dhe t’u mundësojmë atyre t’i drejtohen kutive të votimit për të shporrur me një votë plebishitare dhe popullore një qeveri uzurpatore të institucioneve, një hajdut ordiner dhe një kriminel të faktuar para gjithë botës si i tillë me krimin e 17 majit, që do të përpiqemi me të gjitha forcat tona të jetë krimi i fundit i kësaj qeverie të babëzisë dhe korrupsionit”, u shpreh ai.
Basha tha gjithashtu se opozita është gati për lista të hapura dhe ndryshim sistemi, duke plotësuar një prej kushteve të opozitës parlamentare.
“Ju e dini idenë time për maxhoritar të pastër dhe dy dhoma, për kufizimin e mandateve të deputetëve, kryeministrit, por asgjë nuk do të ketë kuptim sa kohë që kujdestare e zgjedhjeve është hajdutja e zgjedhjeve dhe hajduti i zgjedhjeve Edi Rama”, u shpreh Basha në përfundim të protestës së zhvilluar këtë të mërkurë nga Aleanca për Mbrojtjen e Teatrit.
Kryeministri Edi Rama këmbëngul se vetëngujimi dhe kufizimi i lëvizjeve është e vetmja rrugë që Shqipëria të dalë nga pandemia e koronavirusit pa regjistruar, siç thotë ai “një mal me të vdekur.
“Unë ju kërkoj ndjesë 1000 herë të gjithëve dhe ua bëj hallall sharjet e mallkimet atyre që nuk duan të shohin, nuk duan të dëgjojnë, nuk duan të kuptojnë se kur edhe vendet më të fuqishme të planetit, po numërojnë qindra e qindra të vdekur në ditë, ne nuk kemi asnjë rrugë tjetër nga SHTRËNGIMI I MASAVE DHE UNITETI KOMBËTAR për të dalë nga kjo luftë pa një mal me mijëra të vdekur në fund!”, thotë Rama.
Kreu i Qeverisë është i vetëdijshëm se masat shtrënguese mund të kenë shkaktuar pakënaqësi tek një pjesë e qytetarëve, por përsërit se me hir, ose pahir të gjithë duhet të bëjnë durim.
“Nga e hëna në ZONAT URBANE, kush del për pazar pa autorizim shkel ligjin dhe ndëshkohet! Ky autorizim nuk duhet për ata që shkojnë në punë, të cilët do të vazhdojnë të lëvizin njësoj si më parë me autorizimet që disponojnë”, thotë ai.
Rama shoqëron këtë reagim me një video udhëzimi sesi aplikohet, duke filluar nga e hëna për kufizimin e lëvizjes vetëm për një person në familje.
Partia Demokratike kërkon fillimin e menjëhershëm të hetimeve penal ndaj kryetarit të Bashkisë së Tiranës, Erjon Veliaj, që sipas opozitës po kërcënon me metoda mafioze të gjitha mediat dhe gazetarët kritikë ndaj tij.
Ish-deputetja e PD-së, Albana Vokshi publikoi disa mesazhe, që sipas saj janë të kryebashkiakut Veliaj.
“Mesazhet e Erion Veliajt dëshmojnë mekanizmin dhe metodat mafioze e përdorura nga Kryetari i paligjshëm i Bashkisë së Tiranës për të kërcënuar dhe shantazhuar median që nuk i nënshtrohet makinerisë së stërmadhe të propagandës që paguhet me miliona Euro të zhvatura qytetarëve të Tiranës nga taksat e rritura”, tha Vokshi.
Për opozitën mesazhet në fjalë përbëjnë prova ligjore të një akti të dënueshëm kriminal dhe sipas Vokshit, ato nxjerrin në pah kryebashkiakun e Tiranës si një politikan mafioz dhe armik të lirisë së medias.
“Gjuha e egër, denigruese dhe e urrejtjes ndaj një gruaje gazetare, mesazhet kërcënuese “se nuk ka për t’ia falur” Beti Njumës pse u dha zë artistëve kundër prishjes së Teatrit Kombëtar, provojnë se Erion Veliaj përbën një kërcënim të rëndë për fjalën e lirë, i gatshëm të eliminojë këdo që cenon pushtetin e tij, duke u thënë qytetarëve të vërtetën”, vijoi Vokshi.
Është hedhur në ambientet e Federatës Shqiptare të Futbollit shorti për fazën gjysmë finale të Kupës së Shqipëri. Nga golat e tërhequra nga sekretari i përgjithshëm i FSHF-së, Ilir Shulku dhe shefi i sektorit të garave, Lysien Nurishmi, janë vënë përballë Tirana me Luftëtarin dhe Skënderbeu me Kukësin.
Kryeministri Edi Rama doli sërish në rrjetet sociale për të shpjeguar më me detaje sesi do të funksionojë ashpërsimi i masave të lëvizjes dhe si merret leja përmes portaleve qeveritare për një person në familje për të dalë për të blerë ushqime.
Ashpërsohen masat, nga e hëna del 1 person për familje, leja me aplikacion
Javën e ardhshme do të ashpërsohen edhe më tej rregullat e kufizimit të lëvizjes. Kryeministri Edi Rama njoftoi se vetëm një person për familje do të lejohet që të dalë për të kryer blerjet e domosdoshme brenda orati 05:00-13:00.
Kryeministri njoftoi se aplikimi për lejen e daljes do të kryhet online dhe do të jepet po online, ndërsa fundjava do të jetë sërish izolim total, pa asnjë përjashtim.
“Gati aplikacioni online, ose me SMS për leje-daljen e vetëm një personi nga familja për të bërë pazar. Njësoj si javën e shkuaar, nga ora 13:00 nesër, deri të hënën në orën 05:00, të gjithë në shtëpi dhe të gjithë qepenat mbyllur”, shkruan Rama.
Kreu i Qeverisë thotë se duke nisur nga e hëna askush nuk do të lejohet që të dalë të bëjë pazar pa marrë më parë lejen digjitale me e-mail, ose telefon në emër të familjes së tij, ndërsa njofton se brenda të premtes do të prezantohet aplikacioni ku mund të dorëzohen kërkesat për leje-dalje.
Neritan Liçaj është një nga ata aktivistë, që mbahet mend e për qëndresën e tij në Teatrin Kombëtar, së bashku me aktorë të tjerë a dashamirës. Në fillim të korrikut 2019, ai u ndesh me forcat policore përkrah Edmond Budinës, ku një foto e tij qarkullon edhe sot në internet. Ai mbahet mend edhe si “zjarrmi” i kësaj proteste. “Gazeta Si” e ka pyetur Nerin edhe për këtë.
“Në shkurt mbush dy vite nga kjo qëndresë, e që nga 18 korriku, jemi 24 orë atje. Deri tani jemi në avantazh të thellë. I vërtetuam opinionit shqiptar e atij botëror, pasi u kuptua se nuk bëhej fjalë për të ndërtuar një teatër të ri, por për të shkatërruar një qendër historike në Shqipëri, - një simbol të artit, e vjedhjen e pronës publike. Ne jemi sulmuar edhe politikisht dhe e bukura qëndron se, propaganda e ulët thotë se ne jemi të pozicionuar politikisht. Ne u sulmuam nga një qeveri që çon në Parlament një ligj special, që me Kushtetutë, bëhet veçse në raste lufte, - e që ai ligj, shkelte gjashtë nene të Kushtetutës, e 3 pika nga marrëveshja e asociim-stabilizimit”, thotë ai.
Atë moment sipas Nerit, “deputetët që ngritën kartonin, dogjën edhe mandatet, pasi shkelën atë për të cilën janë betuar, e për më tepër, një qeveri e shumicë e majtë, që sulmon politikisht artin”.
Sipas Nerit në vijim të kësaj çështje, “mjafton të dëgjojmë kongresin e kryeministrit me çitjane në mars të 2019, te Sheshi Nënë Tereza, se çfarë masakre bëri, duke thënë se do prishim Muzeun Historik Kombëtar, Teatrin e Kukullave...ca vjetërsira..., ndërkohë që kjo e fundit është edhe godina e Parlamentit të Parë Shqiptar”.
Po si ka mundësi që kjo vjen pikërisht, nga një “artist”?
“Artist, nuk të bën diploma. Me diplomë ai është mësues vizatimi, e për më tepër i paaftë. Ai është një mësues vizatimi që vizaton me lapustilë, e jo me laps a karbon. Ai nuk është një artist! Artist të bën krijimtaria dhe ai pikturën e parë e ka shitur kur u bë Kryeministër që ja blenë servilët, për më tepër, që një artist nuk do sulmonte kurrë artistët me logjikë, për t’i asgjësuar”, thotë Liçaj.
Më tej Neritani ka bërë një rezyme të së gjithë diktaturave, ku shprehet ndër të tjerash se, “ne kemi jetuar në diktaturë, - e jo, komunizëm - ku Gëbelsi i Hitlerit, Musolini, Mao, Stalini, Enveri godisnin segmente të artit, dy-tre piktorë, shkrimtarë, letrarë apo aktorë, për t’i trembur, nënshtruar, e për t’i vënë në shërbim të tyre dhe kjo ka ndodhur.
“Ne u sulmuam për t’u asgjësuar. E prandaj, përmenda fjalimin e famshëm e Kryeministrit me çitjane që u shfazua komplet, në muajin mars, kur zhvillohej kongresi i PS-së, e kjo është të asgjësosh institucionet kombëtare të artit në Shqipëri, për të cilat shqiptarët kanë derdhur gjak për t’i pasur ato”, vijon ai.
Më tej Neri, për ta bërë më të plotë reagimin e tij se çfarë ka ndodhur me teatrin thotë se “Ministri i Kulturës asokohe, Rama, i jep urdhër Xhevdet Ferrit, të pushonte nga puna të gjithë aktorët”. “E kjo sigurisht, që nuk u pranua. Më thuaj çfarë kuptimi ka? Asgjësoi, mbylli? Po edhe një përçapje atje, ditë e natë...pa e ditur se çdo ndodhë, e kur? “...këtë do doja të thosha. U sulmuam edhe nga policia. Ky ishte një precedent i paparë në historinë e botës duke dërguar mbi 300-400 efektivë policie, kundër artistëve që është skandal...e s’ka realitet ta pranojë”.
E gjitha kjo, sipas Liçajt, për të boshatisur teatrin, që të ishte më kollaj për t’i futur rruspën. E si për mbyllje, e pyesim se çfarë do ndodhë me atë teatër, Neritan Liçaj thotë se, “atë e ka marrë në mbrojtje “Europa Nostra”, që është organizmi më i lartë europian që mbron trashëgiminë europiane, duke qenë vepra e 14-të, - pra si trashëgimi europiane, ku edhe shumë shpejt do ta financojnë restaurimin e ku edhe Rama vetë, e ka të vështirë të vijë me trupa, megjithatë çartja në këtë vend, nuk ka fund”.
“Nëse dua një teatër të ri, jam unë i pari që dua. Aty janë dhënë mbi 50 shfaqje deri tani, (që nga fillesa e problemeve) që nga Amerika, Austria...e ato, me kontribut vullnetar. Janë klikë gangsterësh lagjesh, ku gjithë problematikën e vet e projektojnë tek të tjerët, - madje edhe duke bërë ligj, ‘për kap ça të kapësh’ edhe pse është mendimtari i parë, - bashkë me ‘fiqshitësin e Bashkisë’, që shet caraca, e thotë janë fiq modern. Rasti i dytë pas diktatorit Hoxha, që s’ka bërë universitet. Lali! E ke të qartë, një kryeqytet me 1 milionë banorë, një kryebashkiak ‘Lali’. Është njësoj, sikur ‘La citta eterna’, Roma, të ketë për kryebashkiak një ‘Ualione’ (Lali). Çfarë populizmi banal, fshataresk”, thotë aktori.
Më tej me Nerin, bisedojmë gjerë e gjatë, për politikë e deri tek zgjedhjet. Ai përmend “fake-un në nivelin e mediave e votimet e 30 qershorit, ku thotë se 9000 vota u çuan me dhunë nga Bashkia. “Le të mbahen me ca faqe false”, thotë ai e madje, e krahasoi me Gëbelsin e propagandën e tij, që shkruante ‘Për Fyhrerin e Gjermaninë tonë!’. “Kurse këtu nuk njihet realiteti. Niveli real, është krejt ndryshe...”, vijon aktori.
Partia Demokratike akuzon Kryeministrin Edi Rama dhe ministren e Mbrojtjes, Olta Xhaçka për paracaktim të fituesit në një tender me vlerë 1.5 mln euro për furnizimin me ushqime të rezervave të shtetit.
“Në Shqipëri ka 35.099 kompani, të cilat merren me tregtimin e mallrave ushqimorë, por Edi Rama dhe Olta Xhaçka, pritën 1 muaj që kompania që ata kanë zgjedhur për të ndarë paratë, të ndryshonte objektin. Ministrja e Mbrojtjes Olta Xhaçka, nën drejtimin e Edi Ramës ka zhvilluar më datë 25 Mars 2020 një tender urgjent për “blerje paketa ndihme për familjet në nevojë dhe materiale mbrojtëse në mbështetje të personelit të Forcave të Armatosura të angazhuar në përballimin e emergjencës së shkaktuar nga rënia e pandemisë së virusit COVID – 19”, me vlerë rreth 1.5 milion Euro”, deklaroi ish-deputeti i PD-së, Enkelejd Alibeaj.
Alibeaj shkon më tej duke deklaruar se kompania në fjalë ka ndryshuar objektin e aktivitetit të saj, duke përfshirë edhe fushën e ushqimoreve vetëm 6 ditë para se të hidhej tenderi. Tenderi, sipas tij, është pëërcaktuar pa garë dhe me një ofertë të vetme, ndërsa shton se kompania nuk plotëson kriterin e përvojës në fushën e tregtimit të ushqimeve.
Kriteri i vetëm i vendosur nga Ministria për kompaninë fituese ishin kontratat për ekzekutimin e furnizimeve të ngjashme, të kryera gjatë tri viteve të fundit, në një vlerë jo më të ulët se 40% e vlerës së përllogaritur të tenderit. Kompania që keni vendosur të ndani plot 1.5 milion euro, a e ka eksperiencën e nevojshme në fushën e tregtimit të ushqimeve? Sa muaj apo vite eksperiencë ka? Si e gjetët këtë kompani për t’i dërguar ftesë për ofertë për blerjen e ushqimeve pa garë dhe pa shpallje publike?”, tha Alibeaj.
Kryeministri Edi Rama nuk paragjykon tre propozimet e PD për amendimin e Kushtetutës, që lidhen me vettingun e politikanëve, rikthimin e koalicioneve parazgjedhore siç ishin para ndryshimeve të njëanshme të korrikut të vitit të kaluar dhe rikthimin e komunave.
Megjithatë ai u tregua i gatshëm që të ulet në bisedime me opozitën.
“Nuk dua të jap opinione para se t’i jap këtij dialogu një mundësi reale dhe të kemi fuqi që t’i ballafaqojmë . Cilësia e një bashkëjetese, në çdo instancë nuk përcaktohet nga sa shpesh biem dakord por nga mënyra se si nuk biem dakord. Opozita ka bërë 3 propozime, ne kemi detyrën që t’u japim mundësinë këtyre diskutimeve pa dëmtuar këtë proces diskutimi duke dhënë paraprakisht opinione përfundimtare”, tha Rama.
Kryeministri u pyet gjatë konferencës së përbashkët për shtyp me ambasadorin e BE në Tiranë, Luigi Soreca. Ky i fundit i dorëzoi raportin e progresit të vendit për 2021. Rama e shfrytëzoi kohën e marrë për përgjigje duke caktuar një kusht për dialogun, që nuk lidhet me përmbajtjen e propozimeve të opozitës, por me formatin e procesit.
“Një gjë do ta përsëris edhe në sy të ambasadorit, nuk ka më dialog në anglisht me opozitën. Nuk kemi pse fusim në siklet dhe miqtë tanë. Dialogje më anglisht mes shqiptarësh…mund të ketë, por jo përsa kohë drejtoj unë Kryeministrinë”, u shpreh ai.
Sa për përmbajtjen e propozimeve, nuk përjashtoi asgjë nga ndryshimet e mundshme të Kushtetutës.
“Vetëm Biblën dhe Kur’anin nuk mund të ndryshojmë, çdo gjë tjetër po nëse biem dakort. Mund të ketë vend për diskutim, por asgjë që nuk është e pandryshueshme”, u shpreh ai.
Rëndësisë së dialogut politik, sidomos në Kuvend i mëshoi edhe ambasadori i BE, Luigi Soreca, por duke shtuar se BE mbetet e gatshme që të ofrojë ndihmën e saj në lehtësimin e këtij dialogu, pavarësisht se Rama përjashtoi “dialogun në anglisht me opozitën”.
“Kuvendi është foltorja ku bëhen diskutimet, ku dialogu dhe negociatat duhet të ndodhin. Ne inkurajomë të dyja palët të ulen në tryezë e të diskutojnë temat që janë për diskutimi. Nëse do të na kërkohet për asistencë do të shohim nëse kjo gjë është e mundshme dhe do ndihmojmë në spekterin politik siç kemi bërë gjithmonë”, deklaroi Ambasadori.
Sa i takon gjetjeve të raportit, Kryeministri tha se ai është udhërrëfyesi më i mirë për qeverinë dhe vlerësuesi më objektiv i përparimit të vendit. Rama mbrojti patronazhistët, tha se ishte krenar për ta, ndërsa u shpreh i hapur që të gjitha akuzat në lidhje me të dhënat personale të qytetarëve të hetohen.
Sa i takon luftës kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, raporti njeh një progres të lehtë, por vë theksin te nevoja për ta luftuar sidomos korrupsionin në nivele të larta.