Videot kryesore
Opozita serbe akuzon Presidenti Aleksandër Vuçiç se po përpiqet që të arrijë me shpejtësi dhe fshehurazi një marrëveshje me Kosovën, mundësisht brenda muajit shtator.
Politikanin liberal, Cedomir Jovanoviç, një prej të paktëve zëra në Beograd që njohin shtetin e Kosovës dhe bëjnë thirrje që Serbia ta njohë zyrtarisht atë në kufijtë ekzistues thotë se skenari i Aleksandër Vuçiç, që përfshin shkëmbimin e territoreve mund ndezë konflikte të reja të armatosura në rajon.
“Serbia po kërkon që të kontrabandojë një zgjidhje me Kosovën brenda shtatorit, mundësisht edhe para këtij muaji. Kjo është e pakuptimtë”, tha ai.
Jovanoviç thotë se marrëveshja po nxitet nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, sidomos nga i dërguari i posaçëm, Riçard Grenell. Ky i fundit kërkon me ngulm që pakti të nënshkruhet para muajit tetor në mënyrë që në para zgjedhjeve presidenciale në SHBA të shitet si sukses në politikën e jashtme të Donald Trump.
Ndërkohë, Vuçiç dhe partia e tij, Partia Progresiste Serbe (SNS) janë vënë në qendër të kritikave pas shfaqjes dhe më pas tërheqjes me shpejtësi të një spoti elektoral, në të cilin nuk përfshihej Kosova.
Mediat serbe e kanë hamendësojnë se spoti është bërë me vetëdije dhe heqja e Kosovës jo pa qëllim, por për të mos shkaktuar pakënaqësi në Prishtinë në një kohë që Beogradi pret formimin e Qeverisë së re për të përparuar në diskutimet për shkëmbimin e territoreve.
Serbia do të mbajë zgjedhjet më 21 qershor, ndërkohë që në Kosovë zgjedhjet e parakohshme u shmangën pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese për të njohur dekretin e Hashim Thaçit që mandaton Abdullah Hotin për Kryeministër pas rrëzimit të Qeverisë “Kurti”. Vuçiç është shprehur i gatshëm që të rinisë së më parë me Hotin dialogun.
“Shqipëria është një! Ne do të krijojmë mirëkuptimin në të gjithë vendin që njerëzit të shikojnë nga njëri-tjetri, të përqafohen me njëri-tjetrin dhe të mos shikohen me gjuhën e armëve dhe të tankeve”.
Këto ishin fjalët e para të Bashkim Finos pas dekretimit nga Presidenti Sali Berisha si Kryeministër i Qeverisë së Pajtimit Kombëtar në ato ditë të vrullshme të marsit 1997.
Aleksandër Meksi ishte dorëhequr 10 ditë më parë, si pjesë e marrëveshjes së vështirë mes palëve politike për të qetësuar gjakrat dhe shmangien e përshkallëzimit të dhunës, që deri në atë kohë mbetej ende një konflikt civil, megjithëse kishte nuancat e një lufte civile, që rrezikonte të ndante vendin në veri-jug.
Bashkim Fino u përzgjodh si emri konsensual. Ishte pak më shumë se 30 vjeç dhe merrte frenat e Qeverisë me përvojën e drejtimit të Gjirokastrës si kryebashkiak për katër vite. Në ato ditë, shteti kishte nën kontroll dhe funksiononte vetëm në Tiranë, ndërsa zonat e tjerë të vendit ishin krejtësisht jashtë kontrollit.
Programi i shpalosur ishte i thjeshtë dhe me katër pika në përmbajtje, por më shumë se i vështirë në zbatim. Pika e parë dhe më emergjente ishte rivendosja e rendit dhe shtrirjen e kontrollit të shtetit në të gjithë vendin.
Për shkak të jetëgjatësisë, Qeveria “Fino” pak mund të bënte në këtë drejtim, por ajo hodhi bazat e planit kombëtar të çarmatosjes së qytetarëve. Kryeministri i ri ishte i vetëdijshëm për vështirësinë dhe për kapacitetet e Qeverisë së re për të bërë zap me forcë grupet e armatosura që kontrollonin territoret e vendit.
“Rebelëve kjo Qeveri duhet t’u drejtohet me thirrje dashamirëse, mirëkuptim dhe dialog, që ata të dorëzojnë vullnetarisht armët, sepse me urdhër nuk bëhet asgjë”, deklaronte ai.
Pika e dytë e programit ishte stabilizimi ekonomik e financiar i vendit dhe furnizimin e popullatës me ushqime dhe ilaçe. Dëmtimet dhe vjedhjet krijuan vështirësi në furnizimin e popullit me produktet me të domosdoshme.
“Për te normalizuar ketë situatë, Qeveria do të dialogojë me te gjithë qytetarët, që të kontribuojnë në funksionimin e rrjetit tregtar dhe industrial. Objekte të rëndësishme private e shtetërore të këtij rrjeti do të shpallen të rëndësisë së veçantë, e do te merren në mbrojtje nga organet e rendit. Gjithashtu Qeveria do te krijojë kushte që te normalizohet importi i mallrave ushqimore e industriale të rëndësisë jetike nga ato shtete prej të cilave është kryer deri tani”, thuhet në plan.
Plani përfshinte edhe thirrjet për ndihmë adresuar BE-së dhe SHBA për nidhma humanitare.
Pika e tretë e planit lidhej me vënien nën kontroll të financave të shtetit. Fino premtoi transparencë, hartimin dhe miratimin e buxhetit të shtetit për vitin 1997, vënien në funksion të sistemit bankar në rrethe dhe te gjithë sistemin financiar te vendit, si dhe atë të doganave, të tatimeve dhe të institucioneve të tjera në te gjithë vendin.
Pika e fundit lidhej me krijimin e kushteve dhe marrjen e të gjithë masave të tjera të domosdoshme për realizimin e zgjedhjeve të reja.
“Qeveria do të kërkojë nga Kuvendi, me konsensusin e tryezave të forcave politike përmirësimin e kuadrit ligjor, për të garantuar zgjedhje të qeta, të lira dhe transparente. Në këtë drejtim ajo do të punojë që të eliminojë çdo mangësi, apo precedent që mund të çojë në tensionimin e situatës, apo në manipulime të zgjedhjeve”, thuhej në këtë pikë.
Zgjedhjet e reja u mbajtën më 29 qershor 1997 dhe Partia Demokratike akuzoi shpejt Qeverinë e Pajtimit Kombëtar se kishte dështuar në përmbushjen e pikës së katërt të programit të saj për të garantuar zgjedhje të lira dhe të ndershme në të gjithë vendin.
Në fund të korrikut 1997, kjo Qeveri u largua për t’i lënë vendin qeverisë së re të drejtuar nga Fatos Nano.
Kryeministri Edi Rama thotë se me refuzimin për të bashkëpunuar pas 25 prillit, Lulzim Basha provoi se ai nuk është udhëheqës i opozitës, por udhëndjekës i rrugës së Sali Berishës dhe Ilir Metës.
“Më pyeti ai gazetari nëse do të bashkëpunoja me Lulzim Bashën. Padiskutim, por me një kusht që duhet të ndahet nga Saliu dhe nga Iliri dhe Lulzim Basha përgjigjet dhe përgjigja e tij është thjesht dhe vetëm pohimi i faktit që ai nuk është një lider, një udhëheqës! Ai është udhëndjekës i Saliut dhe Ilirit”, tha Rama.
Kryesocialisti foli gjatë një takimi elektoral në Kamëz. Ai tha se Bashës i mungon guximi për të shkuaër përtej ndasive të 3 dekadave demokraci.
“Unë për Shqipërinë dhe shqiptarët jam i gatshëm të shkoj përtej të gjitha dasive të 30 viteve, por që ta bësh këtë duhet të jesh lider dhe duhet të kesh forcën e karakterit dhe vizionin e të ardhmes, duhet që të jetosh së brendshmi me aspiratat e njerëzve, që ta bësh këtë duhet të rrish pa gjumë kur njerëzit janë pa çati”, u shpreh ai.
Rama ftoi qytetarët e Kamzës që të votojnë Partinë Socialiste për të vijuar me investimet, që sipas tij, janë kryer, kanë nisur dhe do të vijojnë në mandatin e tretë.
Palët politike fajësojnë njëra-tjetrën për mungesën e Gjykatës Kushtetuese sot. Por, për Ambasadën Amerikane në Tiranë, mosfunksionimi i përkohshëm e kësaj trupe është një sakrificë që ja vlen për të ngritur një trupë me gjyqtarë të kualifikuar, të pavarur dhe të pandikuar nga politika.
Opozita e bashkuar ka dalë me qëndrimin për të mbështetur dhe organizuar protesta popullore deri në rrëzimin e Edi Ramës. Qëndrimi i dakordësuar pas mbledhjes së aleatëve opozitarë me Lulzim Bashën në selinë e Partisë Demokratike u bë i ditur nga vetë Basha.
“Vendimi ynë i parë është mbështetja për të gjitha protestat kudo ku ndodhen dhe nisja e organizimit nga ana e opozitës e protestave qytetare dhe mbarëpopullore duke nisur me efekt të menjëhershëm, sepse aty ku sot u dhunua teatri u përgatit flijimi i lirve dhe të drejtave elementare të çdo qytetari”, deklaroi Basha.
Kreu i PD-së u shpreh se protestat do të ndalen vetëm me largimin e Edi Ramës dhe në 3-vjetorin e marrëveshjes së 2017-ës ritheksoi se koha provoi që ajo marrëveshje ishte gabim i tij, por u zotua se ky gabim nuk do të përsëritet më.
“Si sot 3 vjet më parë, unë u ula me këtë njeri me shpresën dhe besimin se forcat politike në vend mund të arrinin një marrëveshje në të mirët të kombit. Koha tregoi shpejt se u gabova. Dua të garantoj sot shqiptarët se ky gabim nuk do të përsëritet më kurrë. Opozita është e vendosur që të largojë Edi Ramën me të gjitha hapat demokratike”, vijoi ai.
Por si do të organizohen protestat në një kohë që vendi ndodhet nën pandeminë e Covid19? Basha tha se duket respektuar kushtet higjieno-sanitare dhe distancimin fizik dhe ftoi qytetarët që t’i bashkohen në protesta.
Në lidhje me godinën e Teatrit Kombëtar, kryedemokrati përsëriti premtimin e bërë edhe me shkrim me Aleancën për Mbrojtjen e Teatrit se me të ardhur në pushtet do ta rindërtojë atë dhe do të çojë para drejtësisë të gjithë përgjegjësit, duke filluar që me Edi Ramën.