⁣Rreshteri në pension Neim Shehaj i kalon ditët e tij duke riparuar një nëndetëse të epokës sovjetike, dëshmitare e së kaluarës së trazuar komuniste të Shqipërisë që tani po ndryshket dhe është gjysmë e zhytur në një bazë detare të Adriatikut.
Fati i nëndetëses së Luftës së Ftohtë, quajtur ‘Stuhia’ në bazën e Pashalimanit, nga ku Moska dikur shpresonte të kontrollonte Mesdheun nuk dihet akoma pasi autoritetet mbeten të pavendosura se çfarë të bëjnë me të.
"Kjo nëndetëse është si një kishë për mua. Unë mbërrita këtu si një marinar i ri dhe tani flokët më janë bërë gri", thotë Shehaj, 63 vjeç, i cili shërbeu aty për rreth tre dekada.
⁣Nëse nëndetësja nuk nxirret së shpejti nga deti, "rrezikon të zhytet në fund dhe e gjithë historia e saj bashkë me të", paralajmëron ai.
Anija ishte pjesë e të ashtuquajturit Projekti 613 i përbërë nga nëndetëset e para që Bashkimi Sovjetik ndërtoi pas Luftës së Dytë Botërore.
Është e vetmja e mbetur nga 12 që Moska vendosi në bazën e Pashalimanit në Gjirin e Vlorës në fund të viteve 1950, kur Shqipëria dhe BRSS ishin ende aleatë të ngushtë.
"Prej andej mund të kontrolloja Mesdheun deri në Gjibraltar", kujton Jak Gjergji, komandanti i nëndetëseve i dalë në pension, të thoshte lideri sovjetik Nikita Hrushovi në vitin 1959 gjatë një vizite në bazë.
Hrushovi shpresonte të instalonte raketa me rreze të gjatë veprimi, anije luftarake dhe një aeroport në jugperëndim të Shqipërisë.

⁣Por diktatori komunist i Shqipërisë Enver Hoxha përfundimisht ndërpreu lidhjet e ngushta me BRSS, duke akuzuar Moskën për devijime nga marksizmi i vërtetë.
Kjo i ndërlikoi gjërat për ekuipazhet e përziera shqiptaro-ruse të nëndetëseve.
“Marinarët e dy vendeve nuk flisnin më me njëri-tjetrin dhe incidentet ishin të shpeshta”, kujton 87-vjeçari Gjergji.
“Kur një marinar rus donte të ngrinte flamurin e kuq (të vendit të tij), një shqiptar e griste menjëherë me inat”.

⁣Pas ndarjes së vitit 1961 mes Tiranës dhe Moskës, kjo e fundit tërhoqi tetë nëndetëse.
Në vitin 1997 ndërsa trazirat përfshinë Shqipërinë, baza u plaçkit dhe nëndetëseve iu hoqën armët, motorët dhe madje edhe shtretërit e marinarëve.
Autoritetet çmontuan tre nga katër nëndetëset e mbetura dhe i shitën ato për metal në vitin 2009.
Vetëm një mbijetoi... falë një romani
Shkrimtari Ismail Kadare në romanin e tij të vitit 1973 "Dimri i vetmisë së madhe", për shkëputjen mes Moskës dhe Tiranës, i caktoi nëndetëses numrin 105.
“Ky është numri i vetëm që më erdhi ndërmend teksa po shkruaja”, ka thënë Kadare.
"Që atëherë nëndetësja njihet me këtë numër. Edhe falë këtij numri sot është këtu!"

⁣Nëpërmjet librit, fama historike dhe rëndësia kulturore mori vlerë simbolike.
Fama e saj shkoi më tej kur u realizua një film i bazuar në romanin e Kadaresë, për të cilin numri 105 u pikturua në nëndetëse dhe mbetet ende.
Por mbijetesa e saj varet kryesisht nga vendosmëria e Shehajt, i cili prej vitesh ka rinovuar nëndetësen 76 metra, rrjetin e saj elektrik, sistemin e ventilimit, postën e komandës dhe dhomat e saj.
Ai kujdeset për detajet më të vogla. Ai mbush vrimat në byk për të ndaluar nëndetësen të fundoset përgjithmonë.
“Autoritetet duhet të vendosin shpejt se çfarë të bëjnë me të, rreziqet janë të mëdha, uji i detit përshpejton ndjeshëm korrozionin”, paralajmëron 63-vjeçari.
Ministria e Kulturës, e cila është zotuar për vite me radhë për të restauruar nëndetësen, ka thënë për AFP se do ta "përcillte dosjen" në ministrinë e mbrojtjes, e cila mund ta përfshijë atë në një muze të ardhshëm të Luftës së Ftohtë.
Shqipëria përqafoi Perëndimin pas rënies së komunizmit në vitin 1990, u bashkua me NATO-n dhe aspiron të anëtarësohet në Bashkimin Europian.
Baza ka qenë e një rëndësie të madhe që nga lashtësia për shkak të pozicionit gjeostrategjik. I gjithë trafiku detar në detin Adriatik por edhe në Mesdhe mund të kontrollohet prej saj, thotë Sabri Gjinollari, komandanti i flotiljes.
⁣Në bazën e afërt të Porto Palermos, një tunel i gjerë nëntokëor anti-atomik i braktisur, i gërmuar në shkëmb në fund të viteve 1960, ishte menduar për anijet raketore kineze që nuk mbërritën kurrë.
Hoxha i prishi lidhjet me Pekinin në vitin 1978 dhe tuneli u përdor për një kohë si strehë për nëndetëset dhe anijet e tjera.
Tani, një yll gjigant i kuq i pikturuar në një mur të rrënuar është e vetmja shenjë e së kaluarës aty.
Disa do të donin që vendi, në një nga këndet më të bukura të bregdetit shqiptar, të shndërrohej në muze.
Por, nuk pajtohet komandanti i bazës Shkëlqim Shytaj.
“Ne do të preferonim që të përdoret nga ushtria, qoftë edhe me kapacitet të reduktuar”.

⁣⁣Ekstradohen nga Gjermania dhe Greqia, në Shqipëri, 2 shtetas shqiptarë

spoti i Ps

Jo të gjithë qytetarët e pranishëm në Maratonën e Tiranës ishin aty për të marrë pjesë në garë, apo për të ndjekur nga afër këtë garë.

Një grup personash shpalosën në sheshin Skënderbej një banderolë ironizuese në anglisht. “Running for Free Ëater. Tirana ëithout Ëater”, që e përkthyer në shqip do të thotë “Vrapojmë për ujë të lirë. Tirana pa ujë!”.

Banderola u shoqërua me korin e vazhdueshëm “Duam ujë” gjatë kohës që në skenë u ngjit kryebashkiaku i Tiranës, Erion Veliaj.

Gjatë muajve të verës dhe në shtator një pjesë e madhe e qytetit të Tiranës ka patur mungesa të konsiderueshme të furnizimit me ujë, madje në disa lagje banorët kanë denoncuar përmes rrjeteve sociale se uji në rubinet u ka munguar deri në një javë.

Bashkia justifikoi kufizimet e ujit me një defekt të ndodhur në rezervuarin e Bovillës.

Gazeta gjermane “Bild”, ka publikuar sot bombën e re të audio-përgjimeve, të cilat lidhin sipas medias së njohur qeverinë shqiptare me mashtrimi elektoral, blerjen e votave dhe shantazhimin e votuesve të opozitës.

Kosova humbi një ndeshje, por fitoi simpatinë e anglezëve, në këto kohë kur ka kaq shumë nevojë për mbështetjen e Anglisë, pikërisht asaj Anglie që me Tony Blair nuk qëndroi duarkryq atëherë kur Kosova kishte më shumë nevojë.

Një aksident u rëndë rrugor i ndodhur në orët e pasdites së të dielës na aksin rrugor Tiranë-Fushë Krujë ka lënë të plagosur të paktën 7 persona, disa prej të cilëve në gjendje të rëndë shëndetësore.

Në aksident janë përfshirë tre automjete, një tip Volksëaggen Touran me targa AA492PY, një autobus tip Mercedes Benz me targë AA358DG dhe një autoveturë tjetër AA722NT.

Shkak i aksidentit dyshohet se është bërë ndërprerja e beftë e rrugës e njërit prej automjeteve, që ka pasuar përplasjen e të tre makinave.

Dëshmitarë në vendngjarje njoftojnë gazetën “Si” se ambulancat janë vonuar për të mbërritur në vendin e ngjarjes dhe pak kohë trupat e personave të plagosur kanë mbetur të në pritje të ambulancave nga Tirana, pasi ambulancat e Krujës nuk kishin mbërritur ende në vendin e ngjajres.

Të plagosurit janë nisur në drejtim të Spitalit Ushtarak për një mjekim më të specializuar, ndërkohë që aksidenti ka shkaktuar trafik të madh për minuta me radhë në aksin rrugor Tiranë-Fushë Krujë.

Rreth orës 04:00 të mëngjesit, rezistenca 2-vjeçare e grupit të aktorëve dhe anëtarëve të shoqërisë civile që ishin vendosur në mbrojtje të Teatrit Kombëtar u shemb. Bashkë me të nisi edhe shembja e godinës.

Operacioni i Inspektoriatit Kombëtar të Mbrojtjes së Territorit dhe Policisë së Shtetit nisi rreth mesnatës, fillimisht me afrimin e fadromave që do të përdoreshin për prishjen dhe më pas me afrimin e forcave të shumta policore, që përfshinë forcat “Shqiponja”, ato të Ndërhyrjes së Shpejt (FNSH) dhe policisë bashkiake.

Rreth orës 04:30 u dha urdhri i ndërhyrjes. Policia mësyu në ambientet ku ndodheshin aktorët dhe pjesëtarët e shoqërisë civile të ngujuar kundër prishjes së Teatrit Kombëtar dhe shpërndarja e tyre. Nga video e shpërndarë përmes rrjeteve sociale nga Aleanca për Mbrojtjen e Teatrit, përdorimi i forcës nuk mungoi. Regjisori Edmond Budina rrëfeu më vonë se aksioni ngjasonte me një operacion antiterrorist me policë që ishin të armatosur.

Aktivistët e AMT-së pasqyruan në rrjetet sociale të gjithë aksionin dhe u bënë thirrje qytetarëve për ndihmë.

⁣Arrestohet vrasësi i Xhuljano Bullarit në Vlorë

Kryeministri Edi Rama është i bindur se ekonomia shqiptare është në përmirësim të vazhdueshëm. Ai nuk citoi shifra, por iu referua shifrave për të argumentuar këtë bindje në Forumin Ekonomik të Tiranës, që mban punimet këtë të enjte në Shqipëri.

“Njerëzit nuk hanë statistikat dhe shifrat dhe natyrisht njerëzit me të drejtë nuk duan të krahasohen me pikën ku ishin dje, por me pikën ku duan të jenë nesër. Por, kjo nuk është punë e thjeshtë. Në fjalimin e përgatitur nga stafi im ka shumë shifra dhe në çdo shifër ne kemi pasur përmirësime. Kemi normën më të ulët të papunësisë për 25 vite, që Banka Botërore, e cilëson si histori suksesi”, deklaroi ai.

Kryeministri hodhi poshtë edhe kritikat që e lidhin uljen e papunësisë me emigracionin.

“Njerëz që e ndjekin këtë përmes medias, do të thonë se papunësia është ulur sepse popullata është ulur dhe njerëzit janë larguar. Por nuk është kështu, sepse përqindja e papunësisë nuk vjen nga numri i personave që jetojnë tani në Shqipëri, por bazohen në të gjithë popullsinë. Nëse marrim parasysh njerëzit që jetojnë në vend sot, kjo shifër do të ishte akoma më ulët”, vijoi Rama.

Kreu i Qeverisë foli për rritje të investimeve të huaja, megjithëse pranoi se klima e të bërit biznes ka nevojë për përmirësim.

“Investimet e huaja, kemi nevojë që të kemi shumë më tepër, por faktikisht kemi progres, rritje të investimeve të huaja. Por, le të mos flasim për arritjet, por për sfidat. E kuptojmë që duhet të përmirësojmë klimën e biznesit dhe kemi nevojë të përmirësojmë sjelljen dhe kapacitetin e administratës tonë dhe kemi një nevojë specifike për të përmirësuar atë pjesë të administratës që lidhet drejtpërdrejtë me veprimtarinë e biznesit”, u shpreh ai.

Mes masave, që Rama thotë se do të përmirësojnë klimën dhe që si objektiv për realizimin e tyre vendosi 2020, përmendi digjitalizimin e shërbimeve dhe fiskalizimin e ri, që do të heqë kasat fiskale aktuale për t’i lënë vendin një sistemi të ri.

“Gjatë këtij viti do të kemi rezultate të rëndësishme me digjitalizimin e shërbimeve. Plani ynë është që brenda 2020 të kemi 95 për qind të shërbimeve të digjitalizuara. Ne sot nuk kemi transparencë sa u takon transaksioneve nga biznesi në biznes dhe kemi vetëm një raport brenda 24 orëve nga biznesi me klientët. Kjo do të thotë se ka shumë hije në këtë veprimtari. Me programin e fiskalizimit do të shohim çdo sekondë të veprimtarive online dhe e gjithë veprimtaria do të shkojë në një server që do të jetë nën monitorimin e administratës fiskale. Kjo do të sigurojë nivel fantastik transparence dhe do të parandalojë në një masë të madhe keqadministrimin nga administrata”, tha ai.

Kryeministri premtoi gjithashtu edhe ngritjen e një sistemi gjurmimi të produkteve, që do të nisë me produktet e akcizës dhe do të vazhdojë me produktet ushqimore, ujin e pijshëm dhe barnat.

Kriminaliteti në vend ka pësuar një rritje përgjatë në dhjetë muajt e parë të këtij viti në krahasim me të njëjtën periudhë të dy viteve të kaluara. Shifrat janë paraqitur nga Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit, Gledis Nano gjatë një raportimi në Komisionin e Sigurisë mbi gjendjen e rendit publik.

Sipas Nanos, deri më 31 tetor të këtij viti janë regjistruar rreth 27 mijë vepra penale, nga të cilat policia ka zbardhur 24 mijë prej tyre. Nano tha se janë 1500 vepra penale më shumë në krahasim me vitin 2020.

Por, shqetësuese është rritja e fortë krimit brenda familjes. Gledis Nano foli për 1337 vepra penale në total të kësaj natyre, 370 raste më shumë se në 2020, që fatkeqësisht kanë prodhuar 16 vrasje. Numri i vrasjeve brenda familjes përbën 30 për qind të numrit total të vrasjeve që kanë ndodhur në vend në 10 muajt e parë të këtij viti.

Krimet ndaj të miturve gjithashtu janë paraqitur në nivele shqetësuese. Drejtori i Përgjithshëm i Policisë tha se janë rreth 900 vepra penale që përfshijnë krimet kundër tyre, nga të cilat 67 janë krimet seksuale me të mitur.


Po në krahasim me vitin e kaluar, Nano tha se ka rënie të krimeve kundër personit dhe kundër pronës, rritje të goditjes së veprave që lidhen me korrupsionin dhe pastrimin e parave, por gjithashtu edhe rritje të veprave penale të dhunës në familje.



Në shifra konkrete, Drejtori i Përgjithshëm i Policisë tha se numri i vrasjeve të regjistruara në 10 muajt e parë të këtij viti është më i lartë se vrasjet e ndodhura në të njëjtën periudhë të 2020 dhe 2019.

“Deri më 31 tetor 2021 janë regjistruar 56 vrasje, nga 44 që kanë ndodhur në të njëjtën periudhë në 2020 dhe 52 që kanë ndodhur në 2019”, tha Nano.

Veprat penale në kuadër të grupeve të strukturuara kriminale janë rritur gjithashtu. Nano tha se janë 39 raste të regjistruara në dhjetë muaj, nga të cilat policia ka zbuluar 18, ose më pak se gjysmën, ndërsa rritja është me 23 vepra më shumë në krahasim me 2020.

Drejtori i Policisë foli për rritje të sekuestrimin të aseteve të dyshuara të krimit të organizuar. Ai thotë se në total vlera e tyre përllogaritet në rreth 31 milionë euro.

⁣Katër persona të arrestuar në Cërrik me municione dhe drogë

Një tryezë e përbashkët me temë luftën kundër trafikut të qenieve njerëzore dhe mbrojtjen e viktimave të tij, bëri bashkë Presidentin Ilir Meta me Ambasadoren e SHBA, Yuri Kim.

Presidenti dhe Ambasadorja shtrënguan duart, ndërsa Meta shmangu përgjigjen e drejtpërdrejt ndaj pyetjes së gazetarëve se kush e hodhi hapin e parë në përmirësimin e raporteve mes tyre.

“Asnjë problem përveç forcimit të mëtejshëm, bashkëpunimit kundër trafikut të qenieve njerëzore për shkak të numrit të largimit të qytetarëve tanë, sidomos të rinjve. Është një pasojë e madhe për të gjithë shoqërinë tonë sepse shkatërron fëmijë, familje, por njëkohësisht edhe shteron shumë prej energjive më të mira të këtij vendi për zhvillim. Lufta kundër trafiqeve duhet të jetë prioritet për ne, për qeverinë. Ne e dimë që trafikimi është një krim ndërkombëtar”, tha Meta.

Në pesë vite në krye të Presidencës, Presidenti Ilir Meta është përplasur jo pak herë me Ambasadoren Yuri Kim, që për radhën e emërimeve në Gjykatën Kushtetuese, e deri te përplasja para zgjedhjeve të 25 prillit, kur Meta bëri thirrje për ‘mbrojtjen e votës edhe duke kapur sfurqet’.

Ajo deklaratë e Presidenti u dënua nga Ambasadorja, që gjithashtu ka qenë në qendër të kritikave të Ilir Meta, që në shkurt tha se është ankuar zyrtarisht në Shtëpinë e Bardhë për atë që e quan “njëanshmëri të Yuri Kim” në Tiranë.

⁣Olta Xhaçka del nga SPAK dhe "kyç" gojën para mediave

Kryeministri Edi Rama thotë se e kishte parashikuar dekretin e Presidentit Ilir Meta për anulimin e 30 qershorit si datë zgjedhjes.

“Janë qesharake thirrjet që të hetojë drejtësia (krimet elektorale). Cila drejtësi?! Narkodrejtësia?! Cila mafie në botë heton veten?! Nëse drejtësia do të kishte hetuar, nuk do të ishte kurrë kjo situatë në Shqipëri. Ajo pseudoreformë e George Soros, që do t’i jepte Edi Ramës të gjitha pushtetet e bukosi drejtësinë dhe e ktheu në narkodrejtësi. Mafia nuk heton veten e vet, ndaj ndërkombëtarët të mos u shesin shqiptarëve sapunin për djathtë”, deklaroi këtë të enjte Sali Berisha.

Rudina Hajdari bën bashkëfajtore si Qeverinë, ashtu edhe opozitën në prishjen e godinës së Teatrit Kombëtar. Përmes një videomesazhi të shpërnarë në rrjetet sociale, deputetja e grupit parlamentar demokrat hedh dyshimet për një marrëveshje të fshehtë mes dy palëve.

Sot në Teatër është vënë një skenë nga klasa politike teatrale. Teatri sot u prish në marrëveshje të plotë mes tyre. Koha është tani të çlirojmë vendin nga ata. Ju uroj shumë forcë dhe kurajo sepse ne do ia dalim këtij qëllimi”, u shpreh ndër të tjera Hajdari.

“Në Teatër është vënë një skenë nga klasa politike teatrale. Teatri sot u prish në marrëveshje të plotë mes tyre. Koha është tani të çlirojmë vendin nga ata. Ju uroj shumë forcë dhe kurajo, sepse ne do ia dalim këtij qëllimi”, deklaroi Hajdari.

Hajdari thotë se me vendimin për prishjen e godinës u shkel ligji për pushtetin vendor, sepse vendimi nuk kishte hyrë ende në fuqi. Ajo akuzon se është tjetërsuar një trashëgimi kulturore dhe se godina e Teatrit Kombëtar duhej ruajtur.

“Ata e quajnë si godinë tallashi, ju kujtoj që Gjermania po ruan kampet e nazizmit. Ajo godinë duhet të ruhej të mos harrojmë se si ka qenë arti shqiptar”, thekson ajo.

Asgjë nuk e përfaqëson Francën si Notre-Dame de Paris. Ajo ka qëndruar e heshtur në sfondin e kryeqytetit francez që nga viti 1200, duke u bërë pjesë e ngjarjeve më të bukura dhe të trishtuara të Francës dhe mbarë kontinentit të vjetër. Herën e fundit që katedralja mesjetare u dëmtua ishte gjatë Revolucionit Francez, kur statujat e shenjtorëve u shembën nga qytetarët. Notre Dame i mbijetoi kryengritjeve të vitit 1871 dhe dy luftërave botërore,

Koronavirusi, nis mësimi online në RTSH

Vodhën 200 milionë lekë, pranga 2 të rinjve